Żyje się tylko dwa razy
You Only Live Twice (1967)
![Wideo do filmu Żyje się tylko dwa razy — You Only Live Twice (1967) ORIGINAL TRAILER [HD 1080p]](https://www.acmodasi.pl/amdb/images/posters/8/t/you-only-live-twice-1967-cwFmd.jpg)
Produkcja
Budżet
$9 500 000
Opłaty
$43 084 787
Reżyser
Scenariusz
Ian Fleming
Autor
Kompozytor
Producent
Aktorzy
Szón Koneri
James Bond
Mie Hama
Kissy Suzuki
Tetsuro Tamba
Tiger Tanaka
Teru Shimada
Mr. Osato
Karin Dor
Helga Brandt
Donald Pleasence
Ernst Stavro Blofeld
Krótki opis
Tajemniczy statek kosmiczny zaczął przechwytywać załogowe kapsuły na orbicie – jedną amerykańską i jedną rosyjską – przez co obie supermocarstwa obwiniają się nawzajem. Gdy świat staje na krawędzi wojny nuklearnej, James Bond zostaje wysłany do Japonii, aby odkryć, kto w rzeczywistości stoi za porwaniami. Na miejscu współpracuje z Tigerem Tanaką, szefem japońskiego wywiadu, oraz jego agentami. Ślad prowadzi do przestępczej organizacji SPECTRE i jej lidera, Ernsta Stavro Blofelda.
Film Żyje się tylko dwa razy miał premierę w 1967 roku i trwa 117 min. Jest to piąta część serii o Jamesie Bondzie wyprodukowana przez EON Productions w reżyserii Lewisa Gilberta; w jego filmografii obraz ten znajduje się pomiędzy filmami Alfie i The Adventurers. Sean Connery po raz piąty wciela się w rolę Bonda. W obsadzie znaleźli się także Akiko Wakabayashi, Mie Hama, Tetsurō Tamba, Teru Shimada oraz Karin Dor, a łącznie w napisach wymieniono 41 aktorów. Scenariusz napisali Roald Dahl i Harold Jack Bloom, a producentami byli Albert R. Broccoli i Harry Saltzman. Budżet produkcji wyniósł około 10 milionów USD, a film zarobił w światowym box office 43 miliony USD.
Oceny widzów są umiarkowane. W serwisie IMDb film uzyskał notę 6,8/10 na podstawie około 127 000 głosów, natomiast w TMDB otrzymał 6,6/10 z 2 566 głosów. Recenzje krytyków, którzy ocenili film na 6,8/10 na podstawie 52 opinii, plasują profesjonalne oceny na podobnym poziomie co głosy widzów. Gilbert powrócił później do serii, reżyserując filmy Szpieg, który mnie kochał oraz Moonraker.
Co pozostało za kulisami
- Następnym filmem z serii o Jamesie Bondzie miał być obraz „Na służbie Jej Królewskiej Mości”, ale kręcenie w zaplanowanych lokacjach w Szwajcarii okazało się niemożliwe z powodu niezwykle chłodnego lata, i zdecydowano się kręcić „Żyjesz tylko dwa razy”.
- Przy pracy nad filmem w masówce wzięło udział 100 z 400 mieszkańców wioski rybackiej Akime. Grano w niej ama, japońskie nurkarki zbierające wodorosty, małże, perły i inne.
- Start radzieckiej rakiety pokazany w filmie oczywiście nie pochodzi z radzieckiej kroniki. W rzeczywistości jest to start amerykańskiej rakiety nośnej Titan II GLV, która była używana do wynoszenia na orbitę statków kosmicznych w ramach programu Gemini. Zważywszy na otoczenie i palmy na pierwszym planie, start odbył się z kosmodromów SLC-40 lub SLC-41, położonych na Przylądku Canaveral na Florydzie.
- Scenograf Ken Adam zbudował atrapę krateru wulkanu na terenie Pinewood Studios. Plan zdjęciowy obejmował ruchomy lądowisko dla helikopterów, działający system monitoringu, pas startowy oraz pełnowymiarową makietę rakiety zdolną do startu. Do budowy wszystkiego wykorzystano 700 ton konstrukcji metalowych, ponad 320 km stalowych rur, 200 ton gipsu, 500 000 stalowych złączy, 8 000 podkładów do drogi monorailowej oraz ponad 200 metrów kwadratowych plandeki, którą osłaniano stalowe konstrukcje przed złymi warunkami pogodowymi. Koszt całej inwestycji przekroczył milion dolarów. Plan zdjęciowy był widoczny z odległości prawie 5 kilometrów.
- Okazało się, że aktorka grająca rolę Kissy, Mie Hama, nie umie pływać, i w odpowiednich scenach zastępowała ją ówczesna żona Seana Connery'ego, aktorka Diane Cilento, zakładająca na planie czarną perukę.
- Amerykańskie statki kosmiczne pokazane w filmie bardzo przypominają Gemini, które aktywnie wykonywały loty orbitalne w latach 1965-66. W szczególności w ramach tego programu przeprowadzono wyjście w przestrzeń kosmiczną.
- Ekranizacja powieści o tym samym tytule Iana Fleminga, napisanej w 1964 roku.
- Film tak bardzo różni się od powieści – literackiego pierwowzoru – ponieważ scenarzyście Roaldowi Dahlowi sama książka Iana Fleminga zdecydowanie się nie podobała. Uważał, że powieść pod tym samym tytułem z 1964 roku jest najgorszą z całej spuścizny Fleminga i nazywał ją „wykładem o podróży do Japonii”. Dahl miał zaledwie sześć tygodni na opracowanie pierwotnej wersji scenariusza i otwarcie przyznawał, że nie ma pojęcia, co Bond będzie robił, dlatego postanowił, że główne wątki scenariusza będą podobne do scenariusza filmu Terence’a Yanga „Doktor No” (1962) autorstwa Richarda Maybauma, Joanny Harwood, Berkeley’a Mazera, Yanga, Wolfa Mankowitza i, oczywiście, samego Iana Fleminga.
- W tym filmie po raz pierwszy widzimy twarz Blofelda.
- Zanim zdecydowano się na sztuczną bliznę na twarzy, Donald Pleasence sugerował, aby jego postać (grał Blofelda) miała garba, wyraźnie kuleć, nosiła brodę, lub aby miał tylko jedną rękę. Ostatecznie wybrano szpecącą twarz bliznę. Przyklejona do twarzy blizna zasłaniała jedno oko, co aktor uważał za niezwykle niewygodne.
- Za podstawę do budowy hybrydowego helikoptera „Little Nellie” posłużył istniejący w rzeczywistości Wallis Autogyro. Podczas zdjęć helikopterem sterował jego wynalazca, podpułkownik lotnictwa w stanie spoczynku K. Wallis. Scenograf Ken Adam przypadkowo usłyszał w radiu wywiad z Wallisem, w którym ten opowiadał o swoim wynalazku, i zaproponował wprowadzenie tego wątku do scenariusza filmu. Zdjęcia scen z „Little Nellie” wymagały 85 lotów. Sceny z wystrzeleniem rakiety kręcono poza Japonią, ponieważ japońskie prawo zakazuje wystrzeliwania rakiet z terytorium państwa.
- W scenie, gdy Bond i jego żona idą w kierunku krateru wulkanu, na jej stopach pojawiają się buty. Wcześniej wypłynęli z jaskini i nie miała na sobie żadnego obuwia.
- Relacje między Seanem Connerym (który grał agenta 007 Jamesa Bonda) a producentami (Albert R. Broccoli, Harry Saltzman, Stanley Sopel, Terence Young) pogorszyły się do tego stopnia, że stanowczo odmawiał gry, jeśli oni byli obecni na planie filmowym.
- Podczas poszukiwań miejsc do kręcenia w Japonii ekipa filmowa jedynie przez szczęśliwy przypadek uniknęła katastrofy lotniczej. 5 marca 1966 roku producenci Albert R. Broccoli i Harry Saltzman, reżyser Lewis Gilbert, operator Freddie Young i scenograf Ken Adam mieli wsiąść na pokład samolotu „Boeing 707” lecącego z Tokio do Hongkongu, a następnie do Londynu, jednak ostatecznie przegapili ten lot. Samolot wystartował zgodnie z planem, ale po 25 minutach wpadł w strefę turbulencji nad górą Fuji i rozpadł się w powietrzu. Wszyscy pasażerowie i członkowie załogi zginęli.
- Nancy Sinatra została pierwszą niebrytyjską wykonawczynią piosenki tytułowej w filmach o Jamesie Bondzie.
- Jest to przedostatni film z Seanem Connerym w roli Jamesa Bonda.
- Zanim zaproponowano rolę Blofelda Donaldowi Pleasence, oferowano ją kilku innym aktorom, ale wszyscy byli zajęci i nie mogli wziąć udziału w zdjęciach. Początkowo producent Harry Saltzman zaproponował tę rolę Janowi Verichowi, czeskiemu aktorowi teatralnemu i filmowemu, jednak już po tygodniu od rozpoczęcia zdjęć zdecydowano, że Blofeld w jego wykonaniu zbyt bardzo przypomina Świętego Mikołaja i trzeba było znaleźć innego aktora.
- Do pracy z kaskaderami, którzy odgrywali role ninja w finałowej walce wewnątrz krateru wulkanu, twórcy filmu pozyskali pomoc 34-letniego Masaakiego Hatsumiego, mistrza ninjutsu i ucznia już emerytowanego Toshitsugu Takamatsu.
- Przed napisami końcowymi widzowie widzą radziecką stację radarową, w której budynku odbywa się pilna konferencja przedstawicieli supermocarstw. Scenę tę kręcono w Norwegii. Norweska instalacja radarowa funkcjonuje do dziś.
- Montażem filmu zajmowała się Thelma Connell, która była montażystką wszystkich filmów reżysera Lewisa Gilberta. Jej wersja trwała prawie 3 godziny, ale widzom na przedpremierowych pokazach w ogóle się nie spodobała, i poproszono Petera R. Hunta, aby wszystko zrobił od nowa. Jego wersja okazała się udana, a w kolejnym filmie o Bondzie – była to produkcja z 1969 roku „W służbie Jej Królewskiej Mości” z George’em Lazenby’m w roli agenta 007 – Hunt już pełnił obowiązki reżysera.
- Aktor Charles Gray, który zagrał Hendersona, wcielał się w Blofelda w filmie „Diamenty są wieczne”.
- Do zdjęć startu statku kosmicznego „Jupiter” wykorzystano autentyczne materiały filmowe startu statku kosmicznego „Gemini” (był to drugi amerykański program lotów kosmicznych załogowych). W ramach tego programu przeprowadzano testy wyjść w przestrzeń kosmiczną, systemów dokowania, manewrowania na orbicie, zmiany wysokości i wielu innych rzeczy niezbędnych dla programu „Apollo”, którego pierwszy lot załogowy zaplanowano na 1968 rok. Ironią losu jest to, że nazwa „Gemini” (ang. „bliźnięta”) w filmie nosi radziecki statek kosmiczny, a jego zarysy opierają się na błędnych wyobrażeniach w Wielkiej Brytanii na temat wyglądu radzieckich statków kosmicznych serii „Woschod” i „Wostok”. O ich prawdziwym wyglądzie nie było nic wiadomo aż do 1967 roku, kiedy prace nad tym filmem były już zakończone.
- W powieści Fleminga kryjówką Blofelda jest zamek nad morzem. Scenograf Ken Adam ustalił, że jest to całkowicie niemożliwe: z powodu obawy przed huraganami Japończycy nigdy w historii nie budowali zamków bezpośrednio nad brzegiem morza. Dlatego w filmie kryjówka Blofelda znajduje się w kraterze uważanego za uśpiony wulkan.
- Twierdzi się, że biały kot Blofelda (wiecznego wroga Bonda, którego zagrał aktor Donald Pleasence) przestraszył się hałasu na planie zdjęciowym podczas kręcenia finału i uciekł. Zwierzę znaleziono dopiero po kilku dniach. Ujęcia z przestraszonym kotem trafiły do filmu – w scenie, gdy w bunkrze zamykane są żaluzje ochronne.
- „Pistolet odrzutowy” i jego amunicja były prawdziwą bronią, a pokazano je w filmie, ponieważ producent zapłacił za umieszczenie produktu. Niestety, zarówno sama broń, jak i amunicja do niej okazały się zbyt drogie (produkcja była trzykrotnie droższa niż zwykłych amunicji), bezużyteczne z odległości powyżej 14 metrów i zawodne (celność była okropna, nie mówiąc już o tendencji do podpalania wszystkiego, w co pocisk uderzał). „Pistolet odrzutowy” został wycofany z produkcji w 1969 roku. (Umieszczenie produktu to forma ukrytej reklamy, która polega na pokazywaniu w kadrze rekwizytów, które mają realny komercyjny odpowiednik.)
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
