Tylko dla orłów
Krótki opis
Podczas II wojny światowej samolot amerykańskiego generała zostaje zestrzelony nad terytorium wroga, a on sam wpada w ręce Niemców i trafia do twierdzy w Alpach. Ponieważ posiada on szczegółowe informacje na temat planowanej alianckiej inwazji w Normandii, wysyłany jest brytyjski oddział komandosów, którego zadaniem jest wydostanie go z niewoli, zanim zostanie zmuszony do wyjawienia tajemnic. Jednostką dowodzi major John Smith, a w jej skład wchodzi amerykański ranger, porucznik Morris Schaffer, którego obecność w brytyjskich szeregach budzi zdziwienie. Wkrótce po desancie spadochronowym członkowie zespołu giną, co sugeruje, że ktoś zaangażowany w operację współpracuje z przeciwnikiem.
Film wyreżyserował Brian G. Hutton na podstawie scenariusza Alistaira MacLeana. Był to pierwszy z trzech pełnometrażowych obrazów w chronologicznej filmografii reżysera, przed Złoto dla zuchwałych oraz Night Watch. W rolach głównych wystąpili Richard Burton jako Smith oraz Clint Eastwood jako Schaffer, a w obsadzie wspierającej znaleźli się m.in. Mary Ure, Patrick Wymark, Michael Hordern i Donald Houston. Producentem był Elliott Kastner, a w napisach końcowych wymieniono 86 osób z ekipy technicznej.
Przy budżecie wynoszącym około 8 milionów dolarów, film zarobił na całym świecie w przybliżeniu 21 milionów dolarów. Na IMDb obraz posiada ocenę 7,6/10 przy około 68 000 głosów, a na TMDB 7,5/10 przy około 1 030 głosów, co świadczy o niesłabnącej popularności wśród widzów na przestrzeni kilku dekad. Ocena krytyków na poziomie 6,9/10 z 25 recenzji plasuje profesjonalne oceny nieco niżej niż noty przyznane przez widzów.
Co pozostało za kulisami
- Akcja filmu rozgrywa się w 1944 roku, pół roku przed otwarciem Drugiego Frontu. Jednocześnie niemiecki generał przylatuje do zamku helikopterem. Jednak w Niemczech pierwsza i jedyna jednostka śmigłowcowa (40. Eskadra Transportowa) została sformowana na początku 1945 roku.
- Głównym miejscem kręcenia filmu stał się zamek Hohenwerfen, położony nie w Bawarii, a w Austrii, w pobliżu miasta Werfen, 40 km od Salzburga, na wysokości 155 m nad doliną rzeki Salzach.
- W scenach, w których postacie Richarda Burtona (1925-1984) i Clinta Eastwooda wspinają się po stromych ścianach fortecy, Burton porusza się praktycznie bez wysiłku, podczas gdy Clintowi wspinaczka przychodzi z trudem, co jest widoczne dla widza. Dzieje się tak, ponieważ Burtona (który palił jak komin, nadużywał mocnych alkoholi i w ogóle nie był w dobrej formie) podnoszono na dźwigu, który został usunięty z kadru podczas montażu, a Eastwood, który dbał o swoje zdrowie, faktycznie sam wspinał się po ścianie. Burton miał wtedy zdiagnozowane zapalenie kaletki maziowej, prawdopodobnie powikłane nieprawidłowym leczeniem, artretyzm i zapalenie skóry.
- Roli porucznika Sheffera, którą zagrał Clint Eastwood, początkowo oferowano Lee Marvinowi (1924-2022), ale ten odmówił roli, mówiąc producentom, że z podobną propozycją powinni się do niego zgłosić cztery lata wcześniej. Marvin już zagrał u Roberta Aldricha (1918-1983) w filmie wojennym „Brudna dwunastka” (1967), po którego zdjęciach zostały mu najgorsze wspomnienia. Ta rola przyniosła mu sukces, ale od tamtej pory zrezygnował z kręcenia podobnych filmów.
- Ingrid Pitt (1937-2010), która grała Heidi, ocalałą z obozu koncentracyjnego, trudno było kręcić, ponieważ wielu członków obsady wokół niej nosiło mundur wojskowy Wehrmachtu.
- Podczas kręcenia w Austrii trzeba było zrobić przerwę z powodu warunków pogodowych. Zdjęcia odbywały się zimą i wczesną wiosną 1968 roku, więc ekipa filmowa i aktorzy musieli pogodzić się zarówno z zamieciami, jak i z ujemnymi temperaturami, jak i z ryzykiem zejścia lawiny. Ponadto zdjęcia opóźniły się o kilka dni, ponieważ Richard Burton, który nigdy nie przegapił okazji do wypicia, zniknął gdzieś w towarzystwie bliskich przyjaciół Petera O’Toole’a (1932-2013) i Richarda Harrisa (1930-2002).
- Film powstał w dużej mierze dzięki synowi Richarda Burtona, który zawsze chciał zobaczyć ojczyma w jakimś filmie przygodowym. Burton zwrócił się z tą prośbą do producenta Elliotta Kastnera (1930-2010), który z kolei zwrócił się do scenarzysty Alistaira MacLeana (1922-1987). W tym momencie wszystkie powieści MacLeana zostały już sfilmowane lub były w trakcie realizacji, a Kastner przekonał MacLeana do napisania czegoś nowego. Ten dostarczył Kastnerowi scenariusz przyszłego filmu już po 6 tygodniach.
- Derren Nesbitt nalegał, aby oddać wizerunek swojej postaci jak najwierniej (grał von Hapena), dlatego zażądał, aby na plan filmowy zaproszono byłego gestapowca, aby lepiej zrozumieć, jak grać swoją postać i prawidłowo zawiesić ordery na mundurze.
- Podczas kręcenia sceny śmierci jego postaci Derren Nesbitt prawie oślepł, gdy petardy przymocowane do jego klatki piersiowej wystrzeliły nie w kierunku od ciała, ale w górę. Kręcono, jak kule trafiają von Hapena w głowę i w klatkę piersiową, ale po montażu w filmie pozostały tylko ujęcia kul trafiających w głowę.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
