Zabity na śmierć
Krótki opis
Ekscentryczny milioner Lionel Twain zaprasza do swojej odosobnionej posiadłości pięcioro najsłynniejszych detektywów świata na wydarzenie, które nazywa kolacją z morderstwem. Wśród gości znajdują się Sidney Wang z Chin, Dick Charleston z Nowego Jorku, Jessica Marbles z Anglii, Milo Perrier z Belgii oraz Sam Diamond z San Francisco. Po przyjeździe witają ich niewidomy lokaj, podczas gdy gospodarza nigdzie nie ma. Gdy Twain w końcu się pojawia, ogłasza, że o północy dojdzie do zabójstwa, a osoba, która rozwiąże zagadkę, otrzyma milion dolarów.
Zabity na śmierć to amerykańska komedia z elementami tajemnicy z 1976 roku w reżyserii Roberta Moore'a; był to pierwszy z trzech pełnometrażowych filmów, które wyreżyserował. Scenariusz napisał Neil Simon, a producentem był Ray Stark. W obsadzie znaleźli się zarówno komicy, jak i aktorzy dramatyczni – Truman Capote wcielił się w rolę Twaina, Alec Guinness zagrał lokaja, a w rolach detektywów i ich towarzyszy wystąpili Peter Sellers, David Niven, Maggie Smith oraz James Coco.
Film zadebiutował w czerwcu 1976 roku, trwa 94 minuty i zarobił w światowym box office około 33 milionów USD, co było solidnym wynikiem jak na komedię z tamtego okresu. W serwisie IMDb uzyskał ocenę 7,2/10 na podstawie około 45 000 głosów, natomiast w TMDB ocenia go 934 użytkowników na 7,1/10, co świadczy o niesłabnącej sympatii widzów. Ocena krytyków na poziomie 5,9/10 z 24 recenzji plasuje profesjonalne opinie wyraźnie poniżej ocen publiczności, co sugeruje, że widzowie polubili ten film bardziej niż recenzenci.
Co pozostało za kulisami
- Zdjęcia do filmu odbywały się w USA, a film został w całości nakręcony w studio Warner Bros. w Burbank w Kalifornii, które w tamtym czasie nazywało się Burbank Studios.
- Dźwięk dzwonka do drzwi to kobiece krzyki. Użyto krzyku bohaterki Fay Ray (1907-2004) z filmu grozy Meriana C. Coopera (1893-1973) i Ernesta B. Schoedsacka (1893-1979) „King Kong” (1933).
- Wszyscy detektywi pokazani w filmie są parodiami postaci z książek trzech pisarzy: Dashiela Hammetta (1894-1961), którego Nick Charles i Sam Spade stali się wzorami dla Dicka Charleston i Sama Daimonda z filmu, Agathy Christie (1890-1976), której Hercule Poirot i panna Marple stali się odpowiednio Milo Perrie i panna Marbles, oraz Earla Derr Biggsa (1884-1933) z jego Charlie Chanem, który stał się wzorem dla Sydneya Vana pokazanego w filmie.
- W pawilonie przedsiębiorstwa produkcyjnego telewizyjnego w kalifornijskim Burbank, w The Burbank Studios, zbudowano drogę polną. Było to sprzeczne z powszechną wówczas praktyką kręcenia niektórych lokacji w plenerze. Zbudowano ją, aby nadać filmowi charakterystyczną atmosferę detektywów, których akcja rozgrywa się w latach 30. lub 40. XX wieku. Wzniesiono ogromny, obrotowy bęben, na którego powierzchni narysowano drzewa i gałęzie, a w niektórych miejscach nawet przymocowano prawdziwe gałęzie; ten bęben obracał się, podczas gdy samochody pozostawały w tym samym miejscu. Samochody od czasu do czasu drżały, co dawało wrażenie ruchu, a na zewnątrz, jak na gigantycznych karuzelach, przesuwały się widoki okolic. Ten zabieg często wykorzystywano w filmach z lat 20. XX wieku, a następnie wielokrotnie stosował go Ingmar Bergman (1918-2007). Na stworzenie drogi polnej zużyto około stu drzew iglastych, kilkaset krzewów, ogromną ilość liści i kilka ton ziemi, a budowa była kosztowna.
- Akcja przenosi się z ponurej i zniszczonej wiejskiej drogi do odosobnionej i równie mrocznej rezydencji. Jej budowa rozpoczęła się w sierpniu 1975 roku i została ukończona w rekordowym czasie. Scenariusz opisywał ją jako budowlę w stylu wiktoriańskim, jednak scenograf Stephen B. Grimes (1927-1988) pozwolił sobie z nią pewne swobody. Grimes wyobrażał sobie tę budowlę jako podobną do budynków na terenach posiadłości amerykańskich milionerów, które ci cegła po cegle przewozili do siebie z Europy.
- Rozważano obsadzenie Orsona Wellesa (1915-1985) w roli inspektora Vanga, ale był on zajęty w innym projekcie.
- Oryginalny tytuł tłumaczy się jako „Morderstwo przez śmierć”.
- Początkowo zakładano, że bohaterkę o imieniu Abigail Christian (nawiązanie do Agathy Christie) zagra Katharine Hepburn (1907-2003), jednak odmówiła udziału w filmie, gdy dowiedziała się, że Mirna Loy (1905-1993) nie zagra w filmie. Wtedy imię bohaterki zmieniono na Abigail Christmas, a rolę powierzono Estelle Winwood (1883-1984). Następnie scenariusz był wielokrotnie przepisywany, a Winwood została pielęgniarką opiekującą się nową postacią – miss Jessicą Marbles, w którą wcieliła się Elsa Lanchester (1902-1986).
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
