Nieznajomi z pociągu
Strangers on a Train (1951)
Produkcja
Budżet
$1 200 000
Opłaty
$7 651 625
Reżyser
Scenariusz
Patricia Highsmith
Autor
Kompozytor
Producent
Aktorzy
Farli Grendżer
Guy Haines
Rut Roman
Anne Morton
Robert Walker
Bruno Antony
Leo G. Carroll
Senator Morton
Patricia Hitchcock
Barbara Morton
Kejzi Rodżers
Miriam Haines
Marion Lorne
Mrs. Antony
Dżonatan Hejl
Mr. Antony
Krótki opis
Nieznajomi z pociągu to thriller o dwóch mężczyznach, którzy przypadkowo spotykają się podczas podróży koleją. Guy Haines jest odnoszącym sukcesy tenisistą w obliczu kryzysu małżeńskiego, natomiast Bruno Antony to zamożny ekscentryk z dominującym ojcem. W trakcie rozmowy Bruno proponuje układ: obaj zamordują osobę utrudniającą życie drugiemu, dzięki czemu żadne z nich nie będzie miało oczywistego motywu zbrodni. Guy odrzuca ten pomysł, jednak Bruno i tak realizuje swoją część planu, zabijając żonę Guya, a następnie naciska na niego, by ten wywiązał się z umowy.
Film wyreżyserował Alfred Hitchcock, który wystąpił również w roli producenta; scenariusz napisali Raymond Chandler i Czenzi Ormonde. Produkcja ta przypada na połowę kariery Hitchcocka i jest dwudziestym szóstym z czterdziestu trzech filmów w jego chronologii, wydanym pomiędzy obrazami Trema a Wyznaję. W rolach głównych wystąpili Farley Granger i Robert Walker jako Guy i Bruno, a w rolach drugoplanowych Ruth Roman, Leo G. Carroll, Patricia Hitchcock oraz Kasey Rogers.
Budżet filmu wyniósł około jednego miliona dolarów, a wpływy z biletów na całym świecie osiągnęły poziom blisko ośmiu milionów dolarów. W serwisie TMDB produkcja otrzymała ocenę 7,7/10 na podstawie około 1 940 głosów, natomiast krytycy ocenili ją na 8,8/10 w 58 recenzjach, co jest wynikiem znacznie wyższym niż oceny przyznane przez szeroką publiczność.
Co pozostało za kulisami
- Cameo Hitchcocka – mężczyzna z kontrabasem, który na początku filmu wsiada do pociągu zaraz po wyjściu z niego Guya.
- Prawa do powieści Patricii Highsmith Hitchcock kupował anonimowo, aby cena na nie nie wzrosła. Ten zakup kosztował go zaledwie 7500 dolarów.
- Raymond Chandler jest uważany za głównego scenarzystę filmu i w napisach jest wymieniony jako pierwszy, choć większość pracy wykonała druga scenarzystka, Czenzi Ormonde.
- Alfred Hitchcock początkowo chciał, aby Williama Holdena zagrał Guya Haynesa.
- Sceny z dworca w Metcalfe zostały nakręcone na dawnym dworcu kolejowym New Haven (Danbury, Connecticut). Obecnie znajduje się tam Danbury Railroad Museum.
- „Nieznajomi w pociągu” to ostatni ukończony film Roberta Walkera, który zmarł osiem miesięcy po zakończeniu zdjęć.
- Postać Bruno została nazwana na cześć Bruno Richarda Hauptmanna, domniemanego porywacza i zabójcy syna legendarnego lotnika Charlesa Lindbergha.
- W wersji filmu, która była pokazywana w Niemczech, brakowało 5 minut (z taśmy wycięto najbardziej brutalne sceny). Później zostały one dodane do pokazu telewizyjnego, ale towarzyszyły im tylko napisy, podczas gdy reszta filmu była dubbingowana.
- „Nieznajomi w pociągu” to filmowy debiut 67-letniej Marion Lorne, która zagrała matkę Bruno. Film jest również jedyną znaczącą rolą Patricii Hitchcock, córki Alfreda Hitchcocka.
- Ten film ustalił miejsce gwiazdy Carol Burnett na Alei Sław w Hollywood. W 1951 roku Carol pracowała jako kontroler biletów w teatrze Warner na Hollywood Boulevard, w którym w tym czasie wyświetlano „Nieznajomych w pociągu”. Dwie osoby spóźniły się na seans, a Burnett, która już widziała film, powiedziała, że ten wspaniały obraz należy oglądać od początku. Kierownik teatru zwolnił Carol. Kilka lat później, kiedy Carol Burnett zapytano, gdzie chciałaby umieścić swoją gwiazdę na Alei Sław, Burnett wybrała miejsce tuż przed teatrem Warner.
- Od samego początku planowano, że rolę psychicznie niestabilnego Bruno Anthony odegra Robert Walker. Wybierając aktora do tej roli, Hitchcock kierował się tym, że Walker właśnie opuścił szpital psychiatryczny. Pół roku po zakończeniu pracy nad filmem u Walkera pogorszył się stan psychiczny i zmarł na skutek reakcji alergicznej na leki.
- Jako operator został wybrany Robert Burks – specjalista od skomplikowanych efektów optycznych, zdolny do tworzenia w kadrze nastroju, którego wymagał reżyser. Reżyser był zadowolony z jego pracy i kontynuował współpracę z Burksem przez kolejne 14 lat. To Burksowi udało się uchwycić to, o czym Hitchcock marzył przez wszystkie 20 lat swojej kariery filmowej – nakręcić morderstwo odbite w okularach ofiary.
- Wnętrza filmu kręcono w studiu Warnera, sceny na świeżym powietrzu – w Los Angeles (park rozrywki), Waszyngtonie (pomnik Jeffersona), Nowym Jorku (Pennsylvania Station) i Danbury (prowincjonalny dworzec kolejowy). Latem 1950 roku Hitchcock przyjechał do Queens, aby nakręcić wypełnione widzami trybuny podczas meczów Pucharu Davisa. 17 października 1950 roku ekipa filmowa wyruszyła na wschodnie wybrzeże, gdzie przez 6 dni kręcono sceny na Pennsylvania Station (w filmie przedstawiona jako stacja Union Station) i w małym miasteczku Danbury (które w filmie stało się prowincjonalnym Metcalfem). Do tego czasu lwia część scenariusza była już gotowa.
- Park rozrywki, zgodnie z dokładnymi instrukcjami Hitchcocka, został wzniesiony na ranczu jego kolegi Rowlanda V. Lee w Chatsworth. Prawdziwy „Tunel Miłości” udało się odnaleźć w jednej z dzielnic Los Angeles, Canoga Park. Aktorkę grającą Miriam reżyser zmusił do noszenia okularów z mocnymi szkłami, choć miała doskonały wzrok. To dezorientowało ją podczas kręcenia. W jednej ze scen widać, jak namacuje drogę, przesuwając ręką po meblach. Mecz tenisowy został nakręcony na kortach tenisowego klubu w podmiejskim South Gate. Przeciwnika Gaya w kadrze grał Fred Reynolds, a za kulisami Grangerowi opozycyjnie odpowiadał jego trener Jack Cashingham. Pozostałe sceny kręcono w studio na tle pejzażowych dekoracji.
- Hitchcock osobiście wymyślił dla Bruno krawat z wzorem w postaci homarów z zaciśniętymi szczypcami, który jakby zdradzał w Bruno dusiciela.
- W celu promocji nowego filmu Hitchcock, jak zwykle, pozował fotografom w nietypowych pozycjach. Na jednej promocyjnej fotografii został uwieczniony wkładający literę L w słowo strangers („nieznajomcy”) w tytule filmu. Kalambur polega na tym, że powstaje słowo stranglers („dusiciele”). Na innym zdjęciu owija rękami szyję swojej córki Patricii (odtwórczyni roli Barbary). W jednym z komunikatów prasowych twierdzono, że Hitchcock, obiecując córce sto dolarów za wieczorną przejażdżkę w kolejką, kazał wyłączyć prąd, gdy była na samym szczycie, przez co drżąca dziewczyna „przez godzinę wisiała w całkowitej ciemności”. Sama Patricia broni ojca przed oskarżeniami o sadyzm, nazywając podobne opowieści bajkami, które miały wzbudzić zainteresowanie filmem.
- Krytyk filmowy Roger Ebert zalicza „Nieznajomych” do najlepszych dzieł Hitchcocka; uwzględnił jego analizę w swojej książce o największych filmach w historii kina.
- Scena, w której człowiek czołga się pod szalejąco obracającą się karuzelą, nie jest fotograficznym trikiem, aktor naprawdę czołgał się pod karuzelą. Według Hitchcocka był to najniebezpieczniejszy kaskaderski wyczyn pod jego kierownictwem.
- W scenariuszu Raymonda Chandlera Bruno Anthony na końcu został aresztowany i umieszczony w szpitalu psychiatrycznym, a w ostatnim kadrze Bruno już znajdował się w szpitalu i wił się w kaftanie.
- W celu nakręcenia epizodu, w którym zapalniczka Gaya spada do studzienki i Bruno próbuje ją wydostać, Hitchcock osobiście wybierał śmieci leżące na dnie studzienki.
- Początkowo film nie kończył się sceną, w której Guy i Ann jadą pociągiem, w innej wersji film kończy się tuż przed tym epizodem. Szpulę z tą taśmą przez pomyłkę podpisano jako „wersję brytyjską”, a kierownictwo studia zdecydowało, że to ją pokazano w Wielkiej Brytanii. „Błędną” wersję filmu zdążono rozpowszechnić również w Ameryce.
- Hitchcock od młodości uwielbiał opowiadania Edgara Allana Poe i w niektórych swoich filmach nawiązywał do ulubionego autora. W „Nieznajomych w pociągu” pewna analogia przejawia się między obracającą się karuzelą pod koniec filmu a utworem Poe „Zstąpienie do Maelströmu”.
- Hitchcock tradycyjnie skrupulatnie przygotowywał kulminacyjne sceny swoich filmów. W „Nieznajomych w pociągu” założeniem było, że w pamięci widza pozostanie ekspresjonistyczna scena „szalonej” karuzeli, która podczas ruchu rozpada się na części. Podczas tworzenia tego wyrazistego obrazu wykorzystano dostępne w tamtych czasach efekty specjalne – miniaturowe modele, projekcję tła, montażowe wstawki. Montażysta William Ziegler odpowiadał za bezproblemowe połączenie wszystkich elementów w całość. Najpierw nakręcono eksplozję miniaturowego modelu karuzeli. Następnie obraz eksplozji został wyświetlony na gigantycznym ekranie, na którego tle umieszczono masę płaczących dzieci i wrzeszczących matek, w które, jak się wydaje, lecą drewniane koniki rozpadającego się na części atrakcyjnego urządzenia.
- W ostatniej scenie amerykańskiej wersji filmu siostry Morton w pokoju swojego domu z niecierpliwością czekają na przełomowy telefon od Gaya. Aby podkreślić jego znaczenie, Hitchcock wyraził życzenie, aby na pierwszym planie widoczny był telefon, a na drugim planie – dziewczyny. Realizacji jego zamysłu przeszkadzała niedoskonała technika tamtych czasów, która nie pozwalała umieścić w jednym kadrze zarówno telefonu, jak i aktorek. Aby rozwiązać trudność, przed kamerą ustawiono gigantyczny atraktor telefonu. Usłyszawszy dzwonek, Ann podbiega do stolika i odbiera słuchawkę. Jednak słuchawka w jej ręku jest normalnych rozmiarów. „Wszystko zostało nakręcone jednym ujęciem” – wspominał Hitchcock. Kiedy Ann idzie do przodu, kamera ledwo zauważalnie ustępuje jej miejsca, dzięki czemu telefon na pół sekundy znika z kadru. Tego czasu było wystarczająco, aby asystent podał aktorce słuchawkę zwykłego telefonu.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
