Głowa do wycierania
Krótki opis
Henry Spencer mieszka w ponurem przemysłowym mieście pełnym dymu, hałasu i cieni, w pustym mieszkaniu z oknem wychodzącym na ceglaną ścianę. Kiedy dowiaduje się, że jego partnerka, Mary X, jest w ciąży, pełna napięcia kolacja z jej rodzicami kończy się naciskami na szybki ślub. Wkrótce na świat przychodzi dziecko – przedwcześnie urodzona, nieludzka istota, która nie przestaje płakać. Mary szybko opuszcza Henry’ego, zostawiając go samego z niemowlęciem, a trud opieki nad nim spycha mężczyznę jeszcze głębiej w prywatny świat, w którym rzeczywistość zlewa się ze snem.
David Lynch napisał scenariusz, wyprodukował i wyreżyserował ten obraz; był to trzeci pełnometrażowy film w jego siedemnastofilmowej karierze. W rolach głównych wystąpili: Jack Nance jako Henry, Charlotte Stewart jako Mary, Allen Joseph i Jeanne Bates jako jej rodzice, Judith Roberts jako kobieta z naprzeciwka oraz Laurel Near jako pani w grzejniku. Produkcja zrealizowana przez American Film Institute zarobiła w światowych box office około 7 milionów dolarów, co stanowiło znaczący zysk jak na tak niekonwencjonalny projekt.
W serwisie IMDb film uzyskał ocenę 7,2/10 na podstawie około 143 000 głosów, a w TMDB 7,3/10 z mniejszej grupy 2 840 głosujących, co świadczy raczej o oddanym gronie kultowych fanów niż o szerokim konsensusie. Krytycy ocenili go znacznie wyżej, przyznając 8,7/10 na podstawie 84 recenzji. Kolejnym filmem wyreżyserowanym przez Lyncha był Człowiek słoń z 1980 roku.
Co pozostało za kulisami
- W swoich wywiadach David Lynch określa „Eraserhead” swoim najbardziej subtelnym filmem i zasadniczo odmawia komentowania jego fabuły, twierdząc, że widzowie powinni sami wyrobić sobie o nim opinię i zrozumieć jego sens.
- Stanley Kubrick wyraził żal, że nie on nakręcił tego filmu.
- Oryginalny scenariusz nazywał się „Gardenback” i liczył zaledwie 20 stron, co było jedną z przyczyn problemów z finansowaniem.
- „Głowa-gumka” był jednym z ulubionych filmów Stanleya Kubricka i Johna Watersa.
- Początkowa wersja filmu miała długość 108 minut.
- Ponieważ film kręcono fragmentarycznie przez pięć lat, te same dekoracje trzeba było składać kilka razy. Zdjęcia były generalnie bardzo rozproszone w czasie. Na przykład scenę, w której Henry wchodzi do swojego mieszkania, nakręcono półtora roku po scenie, w której Henry otwiera drzwi.
- W swoim czasie „Eraserhead” wywarł tak silne wrażenie na reżyserach Melu Brooksie i George'u Lucasie, że pierwszy z nich zaproponował Lynchowi kręcenie filmu „Człowiek-słoń” (1980), a drugi – „Gwiezdne wojny: Epizod VI – Powrót Jedi” (1983). Pierwszej propozycji Lynch przyjął, co stało się jego debiutem w „dużym” kinie, a drugiej odmówił.
- Ścieżka dźwiękowa do filmu została poświęcona „siostrze Człowieka z Planety” („...to The Man In The Planet`s Sister”). W filmie postać Człowieka z Planety grał Jack Fisk, a jego siostra Mary wkrótce została drugą żoną Lyncha. Sam Jack Fisk ożenił się później z Sissy Spacek, która również od czasu do czasu była obecna na planie zdjęciowym.
- Jack Nance, grający Henry’ego, przez wszystkie pięć lat zdjęć nosił charakterystyczną fryzurę swojej postaci.
- Pierwszy operator filmowy, Herbert Cardwell, zmarł we śnie dwa lata po rozpoczęciu zdjęć, w wieku 38 lat.
- Henry Spencer na początku filmu wdepuje w kałużę prawą nogą, a po przyjściu do domu suszy skarpetkę lewej nogi.
- W pierwszy rok pracy nad filmem (z pięciu) żona Davida Lyncha go opuściła. Biorąc pod uwagę, że niedawno urodzili córkę, wielu uważa, że David Lynch wykorzystał osobiste doświadczenia do kręcenia filmu.
- Czarno-biały zygzakowaty wzór na podłodze w holu domu Henry’ego jest identyczny ze wzorem na podłodze domu poety w filmie Jeana Cocteau „Orfeusz” (1950). Później Lynch przeniósł ten sam wzór na podłogę Czarnej Loży ze swojego serialu „Twin Peaks” (1990-1991).
- Magazyn „Premiere” uznał ten film za jeden z 25 „najbardziej niebezpiecznych filmów”.
- W 2004 roku film został uznany za ważny kulturowo przez Bibliotekę Kongresu USA i wybrany do przechowywania w Narodowym Archiwum Filmowym.
- Rolę dziecka-mutanta „grał” zabalsamowany zarodek cielęcia, ale Lynch nigdy nie ujawnił sekretu, jak udało mu się sprawić, że porusza się w ten sposób. Po zdjęciach reżyser osobiście go pochował.
- Aby nakręcić „Głowę-gumkę”, reżyser musiał szukać pieniędzy na różne sposoby – aż do roznoszenia gazet.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
