Najdłuższy Dzień
Krótki opis
Najdłuższy Dzień przedstawia aliancką inwazję w Normandii z 6 czerwca 1944 roku, śledząc przebieg operacji od etapu planowania aż po same lądowania. Film przenosi widza między różne strony konfliktu, ukazując wojska amerykańskie, brytyjskie, kanadyjskie i Wolnych Francuzów przygotowujących się do przeprawy przez kanał La Manche, podczas gdy niemieccy dowódcy, w tym feldmarszałek Erwin Rommel, oceniają obronność Wału Atlantyckiego i dochodzą do wniosku, że atak musi zostać powstrzymany na linii brzegowej. Mimo niepewnej pogody wyznaczono datę uderzenia; przed świtem jednostki powietrznodesantowe zostają zrzucone w głąb lądu, a wojska lądują na pięciu plażach, gdzie wynik starcia pozostaje niepewny dla obu stron.
Obraz bazuje na książce Corneliusa Ryana, który wraz z Davidem Pursallem i Jackiem Seddonem opracował scenariusz. Film został wyprodukowany przez Darryl F. Zanuck dla 20th Century Fox oraz Darryl F. Zanuck Productions. W obsadzie znaleźli się wybitni aktorzy, w tym John Wayne, Robert Mitchum, Henry Fonda, Richard Burton, Sean Connery i Leslie Phillips; w napisach końcowych wymieniono 140 wykonawców i 99 członków ekipy. Reżyserią zajęli się wspólnie Darryl F. Zanuck, Gerd Oswald, Bernhard Wicki, Ken Annakin oraz Andrew Marton. Dla Wickiego był to kolejny projekt po filmie Most, natomiast Annakin zrealizował go po Szwajcarskiej rodzinie Robinsonów.
Premiera filmu odbyła się 25 września 1962 roku. Produkcja trwa 178 minut, a jej koszt wyniósł około 10 milionów dolarów, co przełożyło się na wpływy z całego świata rzędu 50 milionów dolarów. Film posiada ocenę 7,7 na IMDb (na podstawie 63 000 głosów) oraz 7,6 na TMDB (przy 1 058 głosach). Recenzenci ocenili go na 7,5 na podstawie 24 opinii, co pokazuje, że oceny widzów i krytyków są ze sobą spójne.
Co pozostało za kulisami
- Podstawą filmu była powieść historyczna z 1959 roku „Najdłuższy dzień”. Autor książki, Cornelius Ryan, zgromadził obszerny materiał dokumentacyjny w postaci wywiadów ze świadkami wydarzeń.
- Darryl F. Zanuck, producent studia filmowego 20th Century Fox, zakupił prawa do ekranizacji powieści od autora za 175 000 dolarów amerykańskich.
- Zadaniem Zanucka było stworzenie monumentalnego i wiarygodnego filmu. Tam, gdzie to było możliwe, zdjęcia kręcono w rzeczywistych miejscach historycznych i w pogodzie jak najbardziej zbliżonej do tej opisanej w książce.
- Powieść została zaadaptowana na scenariusz przez pisarza i weterana II wojny światowej, Romaina Gary’ego.
- Ze względu na oszczędność czasu i w związku z tym, że różne segmenty filmu były kręcone w językach oryginałów, nad filmem pracowało kilku reżyserów: Ken Annakin kręcił brytyjskie i francuskie sceny, Andrew Marton – amerykańskie, Gerd Oswald i Bernhard Wicki – niemieckie.
- Podczas przygotowywania planu zdjęciowego na plaży w Normandii robotnicy znaleźli w piasku czołg, który brał bezpośredni udział w desancie w czerwcu 1944 roku. Został on oczyszczony i naprawiony, a następnie wykorzystany w scenach filmowych.
- Rol generała Dwighta Eisenhowera odegrał Henry Grace. Nie był aktorem, a rolę otrzymał ze względu na podobieństwo fizyczne do Eisenhowera.
- Podczas kręcenia sceny desantu na plażę, aktorzy statystujący jako amerykańscy żołnierze początkowo nie chcieli skakać z pokładu statku desantowego do wody, obawiając się, że będzie zbyt zimna. Roberta Mitchuma, który grał generała brygady Normana Kotę, to tak rozwścieczyło, że sam pierwszy skoczył do wody, po czym statyści nie mieli wyboru i poszli za nim.
- Richard Todd sam brał udział w desancie w Normandii. Zaproponowano mu zagranie samego siebie, ale odmówił, żartobliwie stwierdzając, że „tak nieistotne role” nie są już dla niego. Ostatecznie Toddowi powierzono rolę majora Johna Howarda. Zgodnie ze scenariuszem, w pewnym momencie do Todda, grającego Howarda, dobiegł żołnierz i zaczął raportować sytuację na linii frontu. Innymi słowy, żołnierz w roli Todda dobiegł do samego Todda, grającego majora Howarda, i przekazał mu informacje, które prawdziwy Todd niegdyś przekazał prawdziwemu Howardowi.
- Joseph Lowe w młodości (był szeregowcem i miał 22 lata) uczestniczył w operacji desantowej i wspinał się po klifie. Siedemnaście lat później musiał ponownie wspinać się po tych samych skałach, ale tym razem przed kamerą.
- USA, Wielka Brytania i Francja udostępniły do zdjęć około 23 000 żołnierzy (Niemcy pojawiali się na ekranie tylko w rolach oficerów, którzy mieli dialogi). Francuzi w tamtym czasie prowadzili wojnę w Algierii, ale wysłali 1 000 komandosów.
- Tuż przed rozpoczęciem zdjęć na Korsyce do producenta, Darryl F. Zanucka, podszedł mężczyzna, który oświadczył, że reprezentuje właścicieli plaży. Zażądał 15 000 dolarów i zagroził, że w przeciwnym razie po plaży będą jeździły nowoczesne samochody, co pokrzyżuje plany filmowe. Zanuck zapłacił żądaną sumę, a później okazało się, że to zwykłe oszustwo, ponieważ na Korsyce w ogóle nie było prywatnych plaż. Zanuck wniósł pozew, domagając się odszkodowania i osiem lat później sąd orzekł na jego korzyść.
- Roddy McDowall przebywał we Włoszech na planie historycznej dramy „Kleopatra” (Joseph L. Mankiewicz i Ruben Mamoulian, 1963) i tak bardzo zmęczyły go niekończące się problemy i opóźnienia w produkcji, że dosłownie błagał Darryl F. Zanucka, aby dał mu jakąkolwiek rolę w filmie „Najdłuższy dzień”. W rezultacie otrzymał epizodyczną rolę amerykańskiego żołnierza. Richard Burton, zaangażowany w produkcję „Kleopatry” w roli Marka Antoniusza, również zagrał w filmie w reżyserii Kena Annakina, Andrew Martona, Gerda Oswalda, Bernharda Wickiego i Darryl F. Zanucka. Przydzielono mu epizodyczną rolę brytyjskiego pilota.
- Zdjęcia bezpośrednio dotyczące desantu dobiegały już końca, a Darryl F. Zanuck wciąż nie mógł znaleźć samolotów w sprawnym stanie. Potrzebował niemieckich „Messerschmittów” i brytyjskich „Spitfire’ów”. Prawie w ostatniej chwili znalazł pierwsze w Hiszpanii, a drugie w belgijskich siłach powietrznych i wynajął je do zdjęć.
- To jeden z pierwszych filmów amerykańskiego studia o II wojnie światowej, w którym aktorzy z różnych krajów wypowiadali niemal wszystkie swoje kwestie w języku swojego kraju (tj. Niemcy mówili po niemiecku, Francuzi po francusku, a Amerykanie i Anglicy po angielsku). Na dole ekranu wyświetlano napisy z tłumaczeniem. Film ukazał się w dwóch wersjach. W jednej wszyscy mówili po angielsku, w drugiej (bardziej znanej) aktorzy z Niemiec i Francji mówili w swoich językach ojczystych.
- Realizując ten film, firma „20th Century Fox” ponosiła duże ryzyko. Budżet filmu wynosił 10 milionów dolarów, więc ryzyko było naprawdę znaczne, ale jeszcze większe ryzyko stanowiły trwające w tym samym czasie zdjęcia do „Kleopatry”. Sukces kasowy „Kleopatry” był niezaprzeczalny, ale film nie zwrócił poniesionych kosztów produkcji, a studio było bliskie bankructwa. Na szczęście „Najdłuższy dzień” okazał się jednym z najbardziej komercyjnie udanych projektów firmy „20th Century Fox”, co nieco złagodziło trudną sytuację finansową spowodowaną przez „Kleopatrę”.
- Podczas kręcenia scen w Sainte-Mère-Église ruch samochodowy został wstrzymany, sklepy zamknięto, a dostawę prądu do miasta odcięto, aby ułatwić zadanie spadochroniarzom, którzy wcześniej nigdy nie wykonywali nocnych skoków w gęsto zaludnionych rejonach. Tak czy inaczej, na placu udało się wylądować tylko dwóm spadochroniarzom, a kilku odniosło obrażenia podczas lądowania (jeden, na przykład, złamał obie nogi). Po tym filmowcy postanowili zastąpić zeskakiwanie z lecących samolotów skokami z dźwigu.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
