Płonący wieżowiec
Krótki opis
Płonący wieżowiec opowiada historię nowo wybudowanego drapacza chmur w San Francisco, reklamowanego jako najwyższy budynek na świecie. Uroczyste otwarcie obiektu z pompą świętują setki gości podczas wystawnego przyjęcia na najwyższych piętrach. Wadliwa instalacja elektryczna powoduje jednak wybuch pożaru daleko poniżej miejsca zabawy, a ogień i dym szybko odcinają drogi ewakuacyjne, więżąc uczestników przyjęcia u szczytu wieżowca. Doug Roberts, architekt odpowiedzialny za projekt, oraz naczelnik straży pożarnej O'Hallorhan kierują akcją ratunkową, by dotrzeć do uwięzionych osób. W obsadzie, liczącej 43 osoby, znaleźli się Steve McQueen jako O'Hallorhan, Paul Newman jako Roberts, William Holden w roli budowniczego Jima Duncana, Faye Dunaway jako Susan oraz Fred Astaire jako Harlee Claiborne. Nad stroną techniczną czuwała ekipa licząca 147 osób.
Reżyserem filmu był John Guillermin, scenariusz napisał Stirling Silliphant, a producentem był Irwin Allen. Produkcja ta pojawiła się po Shaft w Afryce z poprzedniego roku, a przed King Kongiem z 1976 roku, stanowiąc część serii wielkoskalowych projektów, które Guillermin realizował w latach 70. Film, którego budżet wyniósł około 14 milionów dolarów, zarobił w światowym box office około 116 milionów dolarów.
Widzowie przyjęli film pozytywnie: w serwisie IMDb otrzymał ocenę 7/10 przy około 52 000 głosów, a w TMDB 7/10 przy około 1 080 głosach. Ocena krytyków na poziomie 6,7/10 na podstawie 39 recenzji sprawia, że profesjonalne oceny są zbliżone do opinii szerokiej publiczności, choć nieco niższe. Film trwa 165 minut i łączy w sobie elementy akcji, dramatu oraz thrillera.
Co pozostało za kulisami
- Film został nakręcony na podstawie powieści dokumentalnych „Wieża”, napisanej przez Richarda Martina Sterna i „Szklane piekło” („Szklana wieża”), napisanej przez Thomasa N. Scortię i Franka M. Robinsona.
- Rola starszej arystokratki była ostatnią w karierze Jennifer Jones.
- Film był pierwszym przykładem wspólnego projektu firm filmowych Warner Bros. i 20th Century Fox, które podzieliły koszty produkcji i zyski z dystrybucji.
- Dzięki efektom specjalnym, docenionym przez wielu krytyków, udało się stworzyć realistyczny obraz pożaru w drapaczu chmur i masowej śmierci ludzi. Efekty wizualne zostały stworzone przy użyciu technologii lat 70-tych: rotoskopii, rear projection, travelling matte i zdjęć makiet.
- Artyści namalowali ponad dwa tysiące wstępnych szkiców, na podstawie których stworzono 5 pięter 138-piętrowego drapacza chmur. W ośmiu pawilonach zbudowano i umieszczono 57 zestawów scenograficznych do różnych scen filmu (do końca zdjęć dotrwało tylko 8 z nich). Na miesiąc przed rozpoczęciem zdjęć zrobiono dużo zdjęć San Francisco o zmierzchu z dokładnie obliczonych kątów, aby później wykorzystać je podczas kręcenia.
- Paul Newman i Steve McQueen nie tylko otrzymali równy honorarium, ale McQueen jeszcze specjalnie zadbał o to, aby mieli całkowicie równy objętościowo tekst. Steve poprosił nawet scenarzystę o dodanie dwunastu linijek do swojej roli, choć jego aktorstwu bardziej pasowały postaci skromne. Przedmiotem rywalizacji były także napisy. W nich imiona dwóch gwiazd w jednym kadrze podano po przekątnej, aby nie powstały rozbieżności co do tego, kto ma wyższy status w filmie.
- Wysoka techniczna złożoność i niebezpieczeństwo niektórych scen zmusiły do bardzo starannego podejścia do kwestii bezpieczeństwa na planie przyszłego filmu akcji — aktorzy byli ubezpieczeni łącznie na 50 mln dolarów. Obok każdego aktora, w scenach związanych z ogniem, czuwał oddzielny strażak, odpowiedzialny za to, aby ogień nie przeniósł się na ciało, włosy lub ubranie. Łącznie około dwudziestu specjalistów od gaszenia ognia z San Francisco było zaangażowanych na planie w epizody i na podtrzymaniu. Doradcą filmu był dowódca jednej z remiz strażackich w San Francisco, Jack Cavello. Steve McQueen przeszedł krótkie szkolenie pod kierunkiem innego doradcy filmu, Petera Lucarelli, wyjeżdżał razem z brygadą, a nawet brał udział w gaszeniu jednego z pożarów. Środki ostrożności w pełni się sprawdziły — nikt z personelu i aktorów w trakcie zdjęć nie ucierpiał.
- Specyfika pracy nad filmem była taka, że niektóre sceny trzeba było kręcić jednym dublem, ponieważ scenografia okazywała się całkowicie zniszczona przez ogień i wodę. W większości przypadków jednak ekipa artystów i techników w przerwach między dublami odtwarzała scenografię. Podczas gdy ekipa odtwarzała jedną scenografię, ekipa operatorów pod obiektywami spalała inną. Przed każdym dniem zdjęciowym grupy dokładnie planowały kolejność przejścia od scenografii do scenografii, aby nie było przestojów.
- W filmie w sumie wzięło udział do 300 kaskaderów.
- W filmie było kilka epizodów, w których bohaterowie wykonują niebezpieczne kaskaderki. Newman i McQueen preferowali wszędzie, gdzie to możliwe, wykonywać je samodzielnie, nie korzystając z usług kaskaderów. Ta rywalizacja bardzo denerwowała producenta, ale on nie mógł nic zrobić. W scenie skoku z helikoptera McQueen, ubrany w ognioodporny kostium, skoczył z wysokości czterech metrów w ogień.
- William Holden, który otrzymał rolę szefa „Duncan Enterprises”, początkowo był niezadowolony, ponieważ jego bohater zbyt dużo rozmawiał przez telefon, bez większej akcji na ekranie. Scenariusz filmu nazwał „ubogim”, ale zgodził się na udział w produkcji. Honorarium Holdena wyniosło 750 tys. dolarów, co było najwyższą kwotą w całej jego karierze.
- Zapoznawszy się ze scenariuszem, Steve McQueen chciał zamienić swoją rolę na szefa strażaków, a w miejsce architekta zatrudnić kogoś „o podobnym kalibrze co ja”, jak sam się wyraził. Producent zaufał instynktowi doświadczonego aktora. McQueen sam zaproponował kandydaturę swojego przyjaciela i rywala, Paula Newmana, który zgodził się na udział w projekcie. Newman i McQueen uzgodnili równy honorariusz (1 mln dolarów) i 7,5% od łącznych przychodów dla każdego z nich.
- Technicznie najbardziej skomplikowane i niebezpieczne były sceny w sali balowej na 135. piętrze. Tylko tę salę, pożar i gaszenie pożaru kręcono przez około 3 tygodnie. Aby uwiecznić pożar, potrzebowano od pięciu do siedmiu kamer, a do kręcenia strumienia wody nawet do ośmiu kamer. Połączenie wody i ognia w niektórych kadrach tylko dodało problemów, zwłaszcza oświetleniowcom. Nawet niewielka ilość płynu, dostająca się na rozgrzany reflektor, mogła go unieruchomić. W rezultacie próbowano komponować sceny tak, aby sam ogień był w nich „źródłem światła”. Pirotechnikom przyszło starannie dobierać składniki, aby ogień był, w miarę możliwości, bezdymny, tworząc niezbędną jasność oświetlenia.
- Irwin Allen, wspominając kręcenie finałowej sceny, powiedział: „Przez wszystkie lata mojej pracy w filmie to był najstraszniejszy moment”. Scena została uwieczniona jednym dublem z ośmiu kamer — po kręceniu dekoracje zostały całkowicie zniszczone. Dla aktorów scena niewiele różniła się od tego, co musieli przeżyć bohaterowie na ekranie. 50 metrów sześciennych wody z 6 zbiorników, podniesionych nad dekoracjami, spadło na aktorów, wykorzystano również armatki wodne. Fred Astaire bardzo obawiał się tej sceny, a McQueen nawet żartobliwie pożegnał się przed rozpoczęciem zdjęć ze swoją żoną, „testamentując” jej swój samochód, jeśli coś pójdzie nie tak.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
