2010: Odyseja kosmiczna
Krótki opis
Dziewięć lat po zaginięciu statku Discovery, wspólna amerykańsko-radziecka misja wyrusza na Jowisza na pokładzie jednostki Leonov. Zadaniem załogi jest ustalenie przyczyn porażki poprzedniej wyprawy oraz ponowne uruchomienie HAL 9000 – komputera pokładowego, który przyczynił się do tamtych wydarzeń. Dr Heywood Floyd, lider ekspedycji, ma nadzieję poznać znaczenie ostatnich transmisji wysłanych przez jednego z członków załogi Discovery. Po dotarciu na Jowisza zespół napotyka ogromny czarny monolit, który był celem pierwszej misji badawczej.
Peter Hyams wyreżyserował film, napisał scenariusz i wystąpił w roli producenta. Jest to piąty z siedemnastu pełnometrażowych obrazów w jego dorobku, zrealizowany pomiędzy filmami Trybunał a Zapomnieć o Strachu. W rolę Floyda wcielił się Roy Scheider, a w skład załogi weszli m.in. John Lithgow, Helen Mirren i Bob Balaban. Keir Dullea powrócił jako dr David Bowman, natomiast Douglas Rain ponownie użyczył głosu HAL 9000. Produkcja miała swoją premierę w grudniu 1984 roku i trwa 116 minut.
Film wyprodukowany przez Metro-Goldwyn-Mayer przy budżecie 28 milionów USD zarobił w światowych box office'ach około 40 milionów USD, co stanowi umiarkowany zwrot z inwestycji. Widzowie są podzieleni w ocenach: w serwisie IMDb obraz otrzymał notę 6,7/10 na podstawie około 61 000 głosów, a w TMDB analogiczną ocenę 6,7/10 przy ponad tysiącu głosowań. Niższa od opinii widzów jest ocena krytyków, która wynosi 5,8/10 na podstawie 37 recenzji.
Co pozostało za kulisami
- Rolę doktora Władimira Rudienko w filmie zagrał Sawielij Kramarow, który wyemigrował do USA w 1981 roku, a Maksima Brajłowskiego zagrał jego przyjaciel Ilja Baskin, który wyemigrował do USA wcześniej.
- Stanley Kubrick odmówił nakręcenia sequela oryginalnego filmu z 1968 roku i zdecydowano się zwrócić do Petera Hyamsa, twórcy fantastycznego filmu akcji „Obca Ziemia” (1981). Hyams początkowo podszedł do tej propozycji bez entuzjazmu (obawiając się, że sequel nieuniknione będzie porównywany z oryginałem i że porównanie okaże się na korzyść tego drugiego), ale ostatecznie zgodził się wziąć udział w projekcie. Zadzwonił nawet do Arthura C. Clarke'a i Stanleya Kubricka, żeby, jak to mówią, „uzyskać ich błogosławieństwo”. Twierdzi się, że rozmowa z Kubrickiem trwała trzy godziny i że Kubrick żywo interesował się tym, jak dokładnie Hyams kręcił poszczególne sceny w swoich wcześniejszych filmach. W końcu Hyams zapytał, czy Kubrick aprobuje to, że on, Hyams, będzie kręcił sequel filmu „2001: Odyseja Kosmiczna”, i otrzymał pozytywną odpowiedź.
- Projekt „Leonowa” w filmie wpłynął na wygląd wielu statków kosmicznych w filmach science fiction. Na przykład w serialu telewizyjnym „Babilon 5” na wzór „Leonowa” zaprojektowano okręty wojenne klasy „Omega”.
- Scenę, w której postać grana przez Roya Scheidera wyjaśnia Helen Mirren szczegóły dokowania statków kosmicznych za pomocą unoszącego się w nieważkości długopisu, nakręcono nie od razu. Scheider musiał wbić długopis w przezroczystą folię oddzielającą go od partnerki z planu, ale folia w żaden sposób nie dawała się przebić, a długopis spadał. W tych nielicznych przypadkach, gdy długopis przebijał folię i faktycznie się w niej utrzymywał, aktor tak otwarcie się temu dziwił (po prostu dlatego, że się tego nie spodziewał), że zdjęcia trzeba było zaczynać od nowa.
- Cały rekwizyt i scenografia filmu „2001: Odyseja kosmiczna” (1968) zostały zniszczone przez reżysera, producenta i scenarzystę Stanleya Kubricka, aby nikt inny nie mógł ich ponownie wykorzystać (a ponowne wykorzystanie rekwizytu i scenografii w innych projektach było wówczas powszechną praktyką). Model i wnętrza statku kosmicznego „Discovery” musiały zostać odtworzone po dokładnym przestudiowaniu powiększonych kadrów z oryginalnego filmu. Odtworzony statek kosmiczny nie był dokładną kopią oryginału – korytarze zostały nieco poszerzone, a oświetlenie bardziej naturalne niż w filmie z 1968 roku.
- W filmie Haywood Floyd pracuje na komputerach osobistych Macintosh i Apple IIc. Jest to jeden z pierwszych przypadków przedstawienia w filmie fabularnym produktów korporacji „Apple”.
- Choć ani Stanley Kubrick, reżyser „2001: Odysei kosmicznej”, ani Arthur C. Clarke, autor „Odysei dwóch”, nie brali bezpośredniego udziału w realizacji filmu, jego twórcy znaleźli oryginalny sposób na oddanie hołdu twórcom pierwszego filmu. Jeśli przeczytać nazwisko radzieckiej dowódczyni Tatiany Kirbuk od tyłu, otrzymamy nazwisko Kubrick. Podobnie Stanley Kubrick pojawia się w „2010” jako radziecki sekretarz generalny, a Arthur Clarke jako amerykański prezydent. Razem pojawiają się w jednej ze scen filmu na fotografii umieszczonej na okładce magazynu. Ponadto Clarke zagrał epizodyczną rolę mężczyzny siedzącego na ławce w pobliżu Białego Domu.
- Zgodnie z fabułą filmu, statek kosmiczny „Aleksiej Leonow” początkowo miał być nazwany na cześć kosmonauty nr 2 Germana Titowa. Nazwę zmieniono, ponieważ Titow w jakiś sposób „stracił protekcję kierownictwa”. W tym kontekście dziwne wydaje się to, że silniki „Leonowa” noszą imię Andrieja Sacharowa, który od końca lat 60. był w opozycji do radzieckiego reżimu (to przeciwieństwo zostaje rozwiązane w powieści Clarke’a).
- Kubrick po nakręceniu „2001: Odysei kosmicznej” zniszczył model statku kosmicznego, aby nie było żadnych remaków, jednak ekipa Petera Hyamsa wszystko odbudowała na podstawie zdjęć i kadrów z filmu.
- Podczas przygotowań do zdjęć reżyser, scenarzysta i producent filmu Peter Hyams regularnie konsultował się drogą elektroniczną z sirem Arthurem C. Clarkiem na Sri Lance w kwestiach adaptacji powieści Clarka. W latach 1983-1984 komunikacja w ten sposób była ograniczona niemal wyłącznie do środowiska akademickiego i był to z pewnością pierwszy raz, kiedy wykorzystano ją w kinematografii. Wybrane fragmenty tej korespondencji ukazały się w 1984 roku w formie książki „The Odyssey File”.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
