Iwan Wasilijewicz zmienia zawód

Name: Iwan Wasilijewicz zmienia zawód
Genre: Komedia, Fikcja naukowa
Released: 1973-09-17
Duration: 1 h 28 min
Rating: 8.8
Cast: Aleksandr Demyanenko, Yuriy Yakovlev, Leonid Kuravlyov, Savely Kramarov, Natalya Seleznyova

Иван Васильевич меняет профессию (1973)

Chronometraż: 1:28 (88 min)

—
brak ocen

7.9/10
410

8.8/10
1267480

8.2/10
20000

Oceń film:

Wszystko o filmie

Wideo 2

Zdjęcie 22

Aktorzy i postacie

Wideo do filmu Iwan Wasilijewicz zmienia zawód — Ivan Vasilievich Changes Profession (1973) - Ivan the Terrible is Transported into the Future

3:50

Plakat filmowy "Iwan Wasilijewicz zmienia zawód"

Zdjęcie 22

Data premiery

1973-09-17

Kraj

Produkcja

Mosfilm

Genre

Komedia, Fikcja naukowa

Budżet

Opłaty

Witryna internetowa

Reżyser

Leonid Gaidai

Aktorzy

Aleksandr Demyanenko, Yuriy Yakovlev, Leonid Kuravlyov, Savely Kramarov, Natalya Seleznyova, Natalya Krachkovskaya, Natalya Kustinskaya, Vladimir Etush, Mikhail Pugovkin, Sergei Filippov
Wszyscy aktorzy i role (10)

Scenariusz

Vladlen Bakhnov, Leonid Gaidai

Producent

Arkadiy Ashkinazi

Operator

Vitaly Abramov

Kompozytor

Aleksandr Zatsepin

Artysta

Yevgeni Kumankov, Yu. Fomichov

Casting

Instalacja

Klavdiya Aleyeva
Cały zespół (29)

Krótki opis

Co pozostało za kulisami

Film został nakręcony na podstawie sztuki Michaiła Bułhakowa „Iwan Wasiliewicz”.
Car Ioann Wasiljewicz Groźny we współczesnej Moskwie słucha na magnetofonie piosenki Wysockiego „Ech, raz, jeszcze raz”.
Chan krymski rzeczywiście rozrabiał na Iziumskim szlaku w 1571 roku. Tak rozrabiał, że spalił Moskwę w maju 1571 roku. W następnym roku chan krymski został rozbity w Bitwie pod Mołodychami.
Scenę rozmowy telefonicznej Jerzego „głosem kobiecym” do Szpaka nagrała Natalia Kustinska; piosenkę „Rozmowa o szczęściu” śpiewa Walerij Zołotuchin.
Film zajmuje 17. miejsce pod względem popularności wśród krajowych filmów w całej historii radzieckiej dystrybucji kinowej.
W rolę Iwana Wasiljewicza mogliby wcielić się Jurij Nikulin, Georgij Vicin, Jewgienij Lebiediew.
W rolę Miłosławskiego mogliby wcielić się Andriej Mironow, Georgij Jumałow, Siergiej Nikońko, Georgij Burkow.
Do piosenki „Dzwoni styczniowa zamieć” próbowano Sofię Rotaru, ale jej wykonanie z powodu dość niskiego głosu nie pasowało do komediowego gatunku filmu.
W dystrybucji zagranicznej film był wyświetlany pod tytułem „Ivan the Terrible: Back to the Future” – „Iwan Groźny: Powrót do przyszłości”.
Pierwszy wariant scenariusza Gajdaj pisał pod Jurija Nikulina, który, po przeczytaniu go, stanowczo odmówił udziału w filmie, motywując to tym, że rok zdjęciowy przepadnie na marne, a film zostanie odłożony na półkę.
Do roli Ziny próbowano aż trzy Natalie: Selezniową, Gundariewą i Gwoźdikową.
W filmie brzmi „Piosenka o zającach” („A nam wszystko jedno…”) w wykonaniu Jurija Nikulina z filmu „Diamentowa ręka” nakręconego w 1968 roku przez Leonida Gajdaja.
Kostiumografowie zapożyczyli carskie stroje z obrazu „Iwan Groźny” Siergieja Ejzenstejna, a dla bohaterki Selezniowej szył kostiumy młody projektant Wiaczesław Zajcew.
Wynagrodzenia za zdjęcia: Leonid Gajdaj – 7948 rubli (5948 rubli za zdjęcia plus 2000 rubli za scenariusz). Według innych danych, całkowite wynagrodzenie reżysera wyniosło 18 000 rubli, co stało się jedną z przyczyn zamknięcia eksperymentalnej grupy twórczej „ETO”, utworzonej jako eksperyment w komercyjnej kinematografii; Jurij Jakowlew – 4350 rubli; Leonid Kurawlow – 2312 rubli; Aleksandr Diemianienko – 1663 rubli; Sawielij Kramarow – 1129 rubli; Michaił Pugowkin – 788 rubli; Władimir Etusz – 630 rubli; Natalia Selezniowa – 362 ruble; Natalia Kraczkowska – 347 rubli; Siergiej Filipow – 258 rubli; Natalia Kustinska – 168 rubli; Anatolij Podszywałow – 139 rubli; Nina Masłowa – 101 rubel.
Z powodu siniaka pod okiem Ninie Masłowej w scenie uczty ciągle musiała opuszczać wzrok, co ostatecznie wyszło roli na korzyść – ten zabieg dodawał caricy kokieteryjności.
Na pytanie Bunszy carzyca odpowiada: „Marfa Wasiliewna jestem”. Może to być tylko Marfa Wasiliewna Sobakina, która była żoną Iwana IV Groźnego zaledwie przez 15 dni. Zatem Jerży Miłosławski i Iwan Wasiljewicz Bunsza znajdowali się w starożytnej Moskwie jednego dnia między 28 października a 12 listopada 1571 roku. 13 listopada Marfa Sobakina zmarła.
Film został ponownie zdubbingowany przez Gajdaja z powodu ataków cenzury w kilku epizodach. Pierwszy: podczas carskiej uczty Bunsza pyta Miłosławskiego: „A kto będzie płacił?”. Ten odpowiada (cenzura): „No, w każdym razie nie my”, w oryginale zgodnie z zamysłem Gajdaja, „Naród, naród, ojcze”. Drugi: scena przesłuchania Iwana Groźnego na komisariacie: „Miejsce zamieszkania”, car odpowiada: „W komnatach”. Zgodnie z zamysłem Gajdaja: „Moskwa – Kreml”.
Sceny pościgu za „przybyszkami z przyszłości” kręcono w Rostowie Wielkim w obwodzie jarosławskim.
Bunsza, przebrany za cara, wypowiada, zwracając się do szwedzkiego posła „Hitler kaput”, ale na ustach widać „Pokój, przyjaźń”.
Zina (żona Szurika), troszcząc się o Iwana Groźnego w mieszkaniu, wypowiada: „Mało co mogą pomyśleć!”, ale na ustach widać: „Was tu mogą zobaczyć!”.
W jednym momencie filmu widzowi może się wydawać, że dopuszczono się błędu w udźwiękowieniu. Kiedy Bunsza pyta Miłosławskiego, jak ten trafił do mieszkania Szpaka, ten odpowiada: „No, do diabła z wami, co za obsceniczne pytania!”, przy czym usta Miłosławskiego są zamknięte. W rzeczywistości, tę frazę mówi nie Miłosławski, a Szurik, znajdujący się w tym momencie poza kadrem (głosy Krawlowa i Diemianienki, rzeczywiście są podobne).
Komiczny wizerunek cara-samozwańca został odebrany jako kpina z Iwana Groźnego, dlatego z filmu usunięto epizod, w którym car smaży kotlety na kuchni Timofiejewa.
Na klamce, którą Miłosławski ukradł Szpakowi i podarował posłowi, była przedstawiona naga kobieta. Zbóżono zbliżenia z filmu, ponieważ nagich kobiet wtedy nie wolno było pokazywać. Po wprowadzeniu wszystkich zmian czas trwania filmu zmniejszył się o 10 minut, ale do dziś oryginalny negatyw filmu jest przechowywany w studiu „Mosfilm”.
Dodatkowy numer telefonu „3-62”, który podaje Jerży Miłosławski, gdy dzwoni do Szpaka do pracy, stanowi cenę butelki zwykłej wódki w ZSRR. W tym epizodzie można dostrzec paralelę z filmem „Diamentowa ręka”, gdzie reżyser zastosował ten sam chwyt, zaszyfrowawszy cenę butelki wódki w numerze samochodu. W sztuce dodatkowy numer to – 501.
Wypowiadana przez L. Krawlowa fraza „Obywatele! Chrońcie pieniądze w kasie oszczędności!” została zapisana w scenariuszu, a jej dokończenie – „…jeśli oczywiście je macie” – to improwizacja aktora.
W filmie Iwan Groźny wypowiada frazę: „U mnie też taki był – zrobił skrzydła. Posadziłem go na beczce z prochem – niech polata!”. Ma to pewne historyczne paralela. Wiadomo, że bojarina Kazarinowa-Gołochwostowa, która przyjęła schemę, aby uniknąć kary, Iwan Groźny kazał wysadzić w powietrze na beczce prochu, na tej podstawie, że schemnicy – to anioły, a zatem powinni lecieć do nieba.
W scenie przesłuchania milicjantów Iwan Wasiljewicz na pytanie o rok urodzenia odpowiada: „Tysiąc pięćset trzydziesty trzeci od Narodzenia Chrystusa”, choć Iwan Groźny urodził się 25 sierpnia 1530 roku, a latowanie „od Narodzenia Chrystusa” zostało wprowadzone przez Piotra I dopiero w 1700 roku. Przedtem na Rusi liczono lata „od stworzenia świata”. Zatem odpowiedź Iwana Wasiljewicza powinna brzmieć jak „Lato siedem tysięcy trzydzieste ósme od stworzenia świata”.
Sceptr i berło, które Bunsha trzyma w rękach (i które są przedstawione na ikonie), jako symbol władzy carskiej pojawiły się sto lat po opisywanych wydarzeniach, w XVII wieku.
W windzie („Zamurowali, demony!”) car krzyżuje się trzema palcami. Do 1653 roku prawosławni krzyżyli się dwoma palcami.
Policja przyjeżdża badać włamanie do mieszkania samochodem MO (Milicji Obywatelskiej).
Miłosławski i Bunsha uciekają przed strzelcami, nie zamykając skrzyni, z której wzięli ubrania. Upuszczony hełm leży na podłodze. Kiedy Miłosławski wraca, żeby zamknąć skrzynię – hełm znowu znajduje się na zbroi.
Kiedy Bunsha chowa się w skrzyni podczas pościgu za nim i Miłosławskim przez strzelców, Bunsha zmienia położenie swojego ciała na przeciwne, nie wychodząc z wąskiej skrzyni.
Film został nakręcony na podstawie sztuki Michaiła Bułhakowa „Iwan Wasiljewicz”.
W filmie słychać „Piosenkę o zającach” („A nam wszystko jedno…”) w wykonaniu Jurija Nikulina z filmu Leonida Gajdaja „Diamentowa ręka” z 1968 roku.
Kostiumografowie wzorowali carskie stroje na obrazie „Iwan Groźny” Siergieja Eisensteina, a kostiumy dla bohaterki Sielezniewej szył młody projektant Wiaczesław Zajcew.
Wynagrodzenia za zdjęcia: Leonid Gajdaj – 7948 rubli (5948 rubli za zdjęcia plus 2000 rubli za scenariusz). Według innych danych, całkowite wynagrodzenie reżysera wyniosło 18 000 rubli, co stało się jedną z przyczyn zamknięcia eksperymentalnej grupy twórczej „ETO”, utworzonej jako eksperyment w komercyjnej kinematografii; Jurij Jakowlew – 4350 rubli; Leonid Kurawlow – 2312 rubli; Aleksandr Diemianienko – 1663 rubli; Sawielij Kramarow – 1129 rubli; Michaił Pugowkin – 788 rubli; Władimir Etusz – 630 rubli; Natalia Selezniowa – 362 ruble; Natalia Kraczkowska – 347 rubli; Siergiej Filipow – 258 rubli; Natalia Kustinska – 168 rubli; Anatolij Podszywałow – 139 rubli; Nina Masłowa – 101 rubel.
Na pytanie Bunszego carica odpowiada: „Marfa Wasiliewna jestem”. Może to być tylko Marfa Wasiliewna Sobakina, która była żoną Iwana IV Groźnego zaledwie przez 15 dni. Tym samym Jurij Miłosławski i Iwan Wasiljewicz Bunsz znajdowali się w starożytnej Moskwie w jeden z dni między 28 października a 12 listopada 1571 roku. 13 listopada Marfa Sobakina zmarła.
Zina (żona Szurika), troszcząc się o Iwana Groźnego w mieszkaniu, mówi: „Mało kto może pomyśleć!”, ale z ruchu warg widać, że czyta: „Mogą cię tu zobaczyć!”
W jednej z chwil filmu widz może nabrać przekonania, że doszło do błędu w udźwiękowieniu. Kiedy Bunsza pyta Miłosławskiego, jak dostał się do mieszkania Szpaka, ten odpowiada: „No idźcie na diabła, co za obsceniczne pytania!”, mimo że usta Miłosławskiego są zamknięte. W rzeczywistości, frazę tę wypowiada nie Miłosławski, a Surik, który w tym momencie jest poza kadrem (głosy Kurawlowa i Diemianienki rzeczywiście są do siebie podobne).
W filmie Iwan Groźny wypowiada słowa: „Ja też miałem takiego jednego – zrobił skrzydła. Posadziłem go na beczce z prochem – niech polata!”. Ma to pewne historyczne odniesienia. Wiadomo, że bojarina Kazarinowa-Gołochwastowa, który przyjął habit, aby uniknąć kary śmierci, Iwan Groźny kazał wysadzić w powietrze na beczce z prochem, pod pretekstem, że habituaci – to anioły, a zatem powinni lecieć do nieba.
W 13. minucie filmu Szpak podczas rozmowy telefonicznej wypowiada słowo „czekam” z zamkniętymi ustami.
W 15. minucie filmu Georges znajduje w szufladzie stos obligacji. Kiedy w następnej scenie zwraca się do widzów, w rękach trzyma paczki pieniędzy.
W 19. minucie filmu, gdy Szurik za pomocą maszyny czasu usuwa ścianę w mieszkaniu Szpaka, można zauważyć, że ukryta szafka w ścianie, którą wcześniej próbował otworzyć Georges, stoi teraz na podstawce z nóżkami.
W 24. minucie filmu Georges żąda od Bunszy, aby ten przestał dzwonić na policję i odłożył słuchawkę. Kiedy w jednej z kolejnych scen Iwan Wasiljewicz puszcza słuchawkę, ta leci w stronę telefonu i opada na przełącznik za pomocą cienkich, ciemnych nici.
W 27. minucie filmu, gdy Georges zasuwa rygiel w drzwiach, na zamku można dostrzec współczesne spawy i śruby z sześciokątną łbem.
W 29. minucie filmu Szurik próbuje wyciągnąć zaklinowaną broń z maszyny czasu i nazywa ją berdyszem, choć w rzeczywistości jest to alabarda, która pojawiła się na Rusi dopiero na początku XVII wieku.
W 30. minucie Iwan Wasiljewicz nalewa Szurikowi kieliszek, jednak ten odmawia alkoholu i odstawia kieliszek na stół. Gdy w 36. minucie car ponownie zamierza się napić, nalewa do kieliszka Szurika, który jest już pusty.
W 35. minucie filmu Georges wyczołguje się z rycerskiej zbroi i upuszcza hełm na leżącego na podłodze strzelca. Kiedy w jednej z późniejszych scen Miłosławski i Bunsza uciekają przed strażą z ubraniami cara, wcześniej upuszczony hełm ponownie znajduje się na zbroi.
W 38. minucie Bunsza udaje cara na tronie, a Miłosławski gra rolę pisarza. Po lewej stronie kolumny znajdującej się za tronem wbite są strzały, mimo że w 27. minucie strzały trafiły w prawą część kolumny.
W 49. minucie filmu, gdy Iwan Wasiljewicz chowa się za zasłonami, można zauważyć, że w akwarium znajduje się mętna woda, a długa kolba zamontowana na maszynie czasu jest wypełniona przezroczystym płynem. Kiedy w jednej z późniejszych scen Zina rozsuwa zasłony, woda w akwarium staje się przezroczysta, a płyn w kolbie zmienia kolor na czerwony.