Ten szalony, szalony świat
Krótki opis
Komedia w reżyserii Stanleya Kramera opowiada o kilku grupach kierowców podróżujących przez pustynię w Kalifornii, którzy stają się świadkami wypadku samochodowego. Przed śmiercią kierowca wyjawia osobom niosącym mu pomoc, że w pobliskim parku zakopana jest ogromna suma pieniędzy. Nieznajomi, których przed wypadkiem nic nie łączyło, postanawiają za wszelką cenę dotrzeć do kryjówki pierwsi, by zgarnąć łup dla siebie. Ich rywalizacja przeradza się w szaloną pogoni przez cały stan, podczas której każda z grup stara się spowolnić pozostałych.
Spencer Tracy wciela się w rolę C. G. Culppera, kapitana policji nadzorującego poszukiwania, natomiast w rolach kierowców polujących na ukryte pieniądze występują między innymi Milton Berle, Sid Caesar, Buddy Hackett, Ethel Merman i Mickey Rooney. Kramer wystąpił w roli reżysera i producenta filmu nakręconego na podstawie scenariusza Williama Rose'a i Tanii Rose. Produkcja charakteryzuje się liczną obsadą i ekipą, a fabuła opiera się na rozbudowanych sekwencjach komediowych. Obraz ten był odejściem od serii poważnych dramatów w filmografii Kramera, do których należą m.in. Ucieczka w kajdanach, Kto sieje wiatr oraz Wyrok w Norymberdze.
Film miał swoją premierę w listopadzie 1963 roku i trwa nieco ponad trzy godziny. Przy budżecie wynoszącym około 9 milionów dolarów, produkcja zarobiła na całym świecie w przybliżeniu 106 milionów dolarów, co jak na tamte czasy było bardzo dobrym wynikiem. W serwisie IMDb obraz posiada ocenę 7,5/10 na podstawie około 51 000 głosów, natomiast w TMDB nota wynosi 7/10 przy znacznie mniejszej liczbie oddanych głosów. Recenzje krytyków, z oceną 6,9/10 na podstawie 39 opinii, plasują film nieco niżej niż oceny widzów.
Co pozostało za kulisami
- Na temat tego filmu Eldar Riazanow nakręcił swego rodzaju remake: „Niewiarygodne przygody Włochów w Rosji” (1973).
- Film wszedł do radzieckiej dystrybucji kinowej w 1965 roku z jednoosobowym lektorem „Centralnego Studia Aktorskiego”. Tekst czytał Artiom Karapietian.
- Film został skrócony w radzieckiej dystrybucji kinowej o 12 minut.
- W 1965 roku scenariusz filmu był nominowany do nagrody Edgara Allana Po.
- Rolę epizodyczną, którą ostatecznie zagrał Jack Benny, początkowo oferowano Stanowi Laurelowi, ale Laurel (aktor komediowy, scenarzysta i reżyser, znany z udziału w komediowym duecie „Laurel i Hardy”) odmówił oferty. W 1957 roku stracił bliskiego przyjaciela i partnera scenicznego Olivera Hardy’ego i obiecał, że więcej nigdy nie wyjdzie na scenę. Obietnicy dotrzymał. Do tego momentu nakręcono już długi plan z dublerem w meloniku Laurela, który stał się jego znakiem rozpoznawczym. Dlatego w filmie Benny jest pokazany w meloniku, choć ani przedtem, ani później melonika nie nosił.
- W czasie realizacji tego filmu w USA było około 100 kaskaderów, a około 80 z nich brało udział w tym projekcie.
- Scenę z lutownicą, młotkiem i drabiną, a także postać w wykonaniu Sida Caesara nakręcono w 86 próbach.
- Znaczną część swoich kwestii w taksówce Peter Falk improwizował.
- Podczas premierowego pokazu filmu w Hollywoodzie, w trakcie tzw. „przerwy”, z głośników transmitowano rzekome rozmowy policji, opisujące to, co dzieje się z postaciami filmu. Słyszeć to można było nie tylko bezpośrednio w sali kinowej, ale nawet w kawiarni oraz w toaletach.
- W filmie jest tak wiele kaskader, że wszystkim wykonawcom głównych ról wydano po dwa scenariusze – w jednym wyszczególniono kwestie, a w drugim – kaskaderskie gagi.
- Edy Adams, która zagrała Monikę, straciła męża, Ernie Kovacsa, w wypadku samochodowym na parę miesięcy przed rozpoczęciem zdjęć. Adams zgodziła się na tę rolę, ponieważ Kovacs zostawił jej wiele długów, a spłacić wierzycieli mogła tylko zarabiając na zdjęciach w tym i innych filmach.
- Znaczną część filmu kręcono w upalne lato w Kalifornii. Reżyser Stanley Kramer zarządził przyprowadzenie na plan zdjęciowy wyposażonego w klimatyzację furgonu z dużą ilością miejsc siedzących, aby aktorzy i członkowie ekipy filmowej mogli odpocząć między dublami.
- Podczas kręcenia sceny, w której samochód z Ottem za kierownicą wjeżdża do rzeki, aktor grający tę rolę, Phil Silvers, prawie się utopił, ponieważ nie umiał pływać.
- W filmie wystąpiło wielu znanych aktorów, a rozmieszczenie ich nazwisk na plakatach i w reklamach stanowiło problem. Stanley Kramer rozwiązał go w następujący sposób: w górnym rzędzie znalazło się nazwisko Spencera Tracy’ego, jako najbardziej znanego aktora spośród wszystkich grających w tym filmie. Następnie umieszczono nazwiska głównych komików, ułożone alfabetycznie, a po nich aktorów drugoplanowych (również w kolejności alfabetycznej). Jedynym wyjątkiem od tej zasady był Jimmy Durante. Kramer chciał go szczególnie wyróżnić, ponieważ jego pojawienie się na ekranie (w roli Grogana) było bardzo krótkie.
- Stanley Kramer zaangażował do filmu niemal wszystkich aktorów komediowych, o jakich tylko pomyślał. Niektórzy nawet sami się z nim kontaktowali, oferując swoje usługi lub pytając, dlaczego do tej pory nie zaproponowano im żadnej roli.
- Arnold Stang (który grał Raya) złamał lewą rękę na kilka dni przed zdjęciami scen z jego postacią. Na planie zawsze nosił rękawice robocze, a jego lewa ręka była w gipsie, ukrytym pod mundurem. Reżyser Stanley Kramer proponował obsadzenie w roli Raya kogoś innego, ale żeby Stang otrzymał pełną kwotę, na co ten odpowiedział, że zagra sam, nawet gdyby stracił rękę.
- Po nakręceniu sceny zniszczenia stacji benzynowej Jonathana Wintersa (który grał Lenniego Paika), związanego kablem, przypadkowo zapomniano go rozwiązać, a wszyscy udali się na przerwę obiadową. Aktorzy i członkowie ekipy filmowej wrócili dopiero po kilku godzinach i natychmiast natknęli się na wciąż związanego Wintersa, który spędził cały ten czas na bezskutecznych próbach uwolnienia rąk.
- Spencer Tracy zagrał wszystkie swoje sceny w 9 dni. Stanley Kramer wiedział, że aktor miał bardzo zły stan zdrowia. Kramer nie pozwalał mu pracować więcej niż 3-4 godziny dziennie i nie angażował go do scen kręconych na pustyni. W ostateczności, w jego miejsce na pustyni kręcono dublera.
- Phil Silvers doznał kontuzji i pod koniec okresu zdjęciowego Otto zastąpił go dublerem. We wszystkich scenach pod koniec filmu Otto konsekwentnie patrzy w stronę przeciwną do kamery.
- Kiedy aktorzy zaangażowani w film spotkali się po raz pierwszy z reżyserem Stanleym Kramerem, pokazano im materiał nagrany przez drugą ekipę filmową. Na Buddym Hackettcie widok zrobił tak duże wrażenie, że nie wytrzymał i zapytał Kramera: „A po co my tu właściwie jesteśmy?”
- Według słów Edie Adams, o tym, że podczas kręcenia sceny w piwnicy sklepu użyto prawdziwego dynamitu, dowiedziała się dopiero po fakcie.
- Spencer Tracy, aktor niezwykle zdyscyplinowany i przyzwyczajony do tego, by dokładnie wiedzieć, co wydarzy się w danej scenie jeszcze przed wejściem na plan, dobrze odnalazł się w towarzystwie aktorów komediowych i przejął nawet ich zamiłowanie do improwizacji.
- Kiedy Milton Berle grał w scenach z innymi postaciami, zawsze opuszczał kadr jako ostatni. Wymyślał nawet dla swojego bohatera pewne ruchy lub działania, których nie było w scenariuszu, ale które uzasadniały jego obecność w kadrze.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
