Conrad Veidt (Conrad Veidt)

Hans Walter Conrad Veidt (22 stycznia 1893 – 3 kwietnia 1943) był niemieckim aktorem, najbardziej zapamiętanym z ról w takich filmach jak „Inny niż inni” (1919), „Gabinet doktora Caligari” (1920) oraz „Człowiek, który się śmieje” (1928). Po udanej karierze w niemieckim kinie niemym, w którym był jedną z najlepiej opłacanych gwiazd studia Ufa, został zmuszony do opuszczenia Niemiec w 1933 roku wraz ze swoją nową żoną pochodzenia żydowskiego, po dojściu nazistów do władzy. Osiedlili się w Wielkiej Brytanii, gdzie wystąpił w kilku filmach, w tym w „Złodzieju z Bagdadu” (1940), zanim około 1941 roku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, co zaowocowało drugoplanową rolą w filmie „Casablanca” (1942).

Od 1916 roku aż do śmierci Veidt wystąpił w ponad 100 filmach. Jedną z jego najwcześniejszych kreacji była rola morderczego somnambulisty Cesare w „Gabinecie doktora Caligari” (1920) w reżyserii Roberta Wiene – klasyku niemieckiego kina ekspresjonistycznego, w którym zagrali również Werner Krauss i Lil Dagover. Jego główna rola w filmie „Człowiek, który się śmieje” (1928), jako oszpeconego cyrkowca z twarzą rozciętą w wiecznym uśmiechu, stała się (wizualną) inspiracją dla Jokera, złoczyńcy z serii o Batmanie, stworzonego w 1940 roku przez Billa Fingera. Veidt wystąpił także w innych niemych horrorach, takich jak „Ręce Orlaca” (1924), kolejny film w reżyserii Roberta Wiene, „Student z Pragi” (1926) oraz „Woskowe figury” (1924), w którym wcielił się w postać Iwana Groźnego.

Veidt pojawił się również w filmie Magnusa Hirschfelda „Anders als die Andern” („Inny niż inni”, 1919), jednym z pierwszych obrazów przedstawiających homoseksualizm w sposób pełen empatii, choć losy bohaterów nie kończą się szczęśliwie. Zagrał główną rolę w pierwszym niemieckim filmie dźwiękowym pt. „Das Land ohne Frauen” („Kraj bez kobiet”, 1929).

Pod koniec lat 20. XX wieku przeniósł się do Hollywood i zagrał w kilku filmach, jednak nadejście kina dźwiękowego oraz trudności z językiem angielskim skłoniły go do powrotu do Niemiec. W tym okresie dzielił się swoim doświadczeniem, pomagając w szkoleniu aspirujących artystów, wśród których znalazła się późniejsza amerykańska aktorka charakterystyczna Lisa Golm.