Gremliny rozrabiają
Gremlins (1984)
Produkcja
Budżet
$11 000 000
Opłaty
$165 449 255
Reżyser
Scenariusz
Kompozytor
Producent
Majkel Finnel
Aktorzy
Zak Galigan
Billy
Fibi Kejts
Kate
Hojt Akston
Rand Peltzer
Frances Lee McCain
Lynn Peltzer
Kori Feldman
Pete
Kej Luk
Grandfather
John Louie
Chinese Boy
Dik Miller
Mr. Futterman
Krótki opis
Wynalazca Randall Peltzer kupuje w sklepie niezwykłe stworzenie i przynosi je do domu jako prezent bożonarodzeniowy dla syna, Billy'ego. Zwierzę, zwane mogwai i nazywane Gizmo, wiąże się z trzema zasadami: należy chronić je przed jasnym światłem, nigdy nie moczyć i nie karmić po północy. Gdy zasady są łamane jedna po drugiej, łagodny pupil staje się źródłem mnożącego się roju małych, sprytnych i destrukcyjnych stworzeń, które opanowują amerykańskie miasteczko, w którym mieszkają Peltzerowie.
Film wyreżyserował Joe Dante; jest to czwarty z szesnastu pełnometrażowych obrazów w jego chronologicznej filmografii, zrealizowany pomiędzy Strefą mroku a Odkrywcami. Scenariusz napisał Chris Columbus, producentem był Michael Finnell, a w rolach głównych wystąpili Zach Galligan jako Billy, Phoebe Cates jako Kate, Hoyt Axton jako Randall, Frances Lee McCain jako Lynn, Corey Feldman jako Pete oraz Keye Luke jako pan Wing. W napisach wymieniono 56 aktorów i 66 członków ekipy.
Przy budżecie wynoszącym około 11 milionów dolarów film zarobił na całym świecie w przybliżeniu 153 miliony, co stanowiło wysoki zwrot jak na produkcję tej skali. Widzowie ocenili go na 7,3/10 w serwisie IMDb (na podstawie około 273 000 głosów) oraz 7,1/10 w TMDB (na podstawie około 7 200 głosów). Ocena krytyków na poziomie 7,7/10 z 91 recenzji plasuje film nieco powyżej obu ocen widzów.
Co pozostało za kulisami
- Scena ataku gremlina z piłą łańcuchową została wymyślona już w trakcie kręcenia filmu, na decyzję Joego Dante i Zacha Gallighana, fanów horroru „Teksańska masakra piłą mechaniczną” Toba Hoopera.
- Po obejrzeniu jeszcze nie ostatecznie zmontowanego materiału kierownictwo studia poinformowało reżysera Joe Dante i producenta Stevena Spielberga, że ich zdaniem w filmie jest zbyt dużo gremlinów. W odpowiedzi Spielberg zaproponował usunięcie wszystkich gremlinów z fabuły i zmianę tytułu filmu na „Ludzie”.
- Scenariusz Chrisa Columbusa przeszedł kilka poprawek, zanim został zatwierdzony. W oryginalnej wersji gremliny zabijają psa, odcinają kobiecie głowę i zrzucają ją ze schodów. Nawet nie próbowano kręcić tych epizodów, ponieważ reżyserowi Joe Dante i firmie Warner Bros. potrzebny był film skierowany do rodzinnej publiczności.
- Wyraz pyska Gizmo zmieniał się czasem, ponieważ lalkę stworzono w kilku egzemplarzach z różnymi pyskami i w razie potrzeby je wymieniano. W głowie każdej lalki znajdowało się odpowiednie urządzenie odpowiadające za ruchy ust.
- Jeden z gremlinów oglądających „Królewnę Śnieżkę” ma okrągłe uszy Myszkiego Miki.
- Howie Mandel, którego głos podkładał Gizmo, wcześniej nagrywał głosy dzieci w produkcjach komediowych. W dużej mierze to właśnie głos Mandela nadał wiarygodności wizerunkowi Gizmo. Przed nagraniem epizodu z śpiewem Gizmo przesłuchano wielu profesjonalistów, wśród których był nawet jeden śpiewak operowy. Ostatecznie za Gizmo śpiewała dziewczynka, którą usłyszał komponujący muzykę do filmu Jerry Goldsmith w swojej synagodze.
- Główny gremlin ukrywa się w sklepie z zabawkami, w szczególności za lalką kosmity E.T. z filmu o tym samym tytule Stevena Spielberga.
- Steven Spielberg złamał nogę i w rezultacie zagrał epizodyczną rolę niepełnosprawnego wynalazcy.
- Powodem wprowadzenia zasady, zgodnie z którą w filmie wykluczono jasne oświetlenie, był fakt, że rok był 1984, a reżyser Joe Dante i firma producencka Stevena Spielberga „Amblin Entertainment” nie byli w stanie realistycznie i przekonująco pokazać lalki-gremlinów, ponieważ poziom efektów specjalnych w kinematografii w tamtym czasie pozostawiał wiele do życzenia. Ten problem udało się zamaskować słabym oświetleniem w kadrze. Jest to trik, który regularnie stosuje się w filmach science fiction. Trzy lata wcześniej Dante zastosował go już w filmie grozy „Wilkołak” (1980), gdzie potwory celowo pokazywano w ciemnościach, które ukrywały niedoskonałości efektów specjalnych.
- Wykorzystano te same plany miasta, co w fantastycznej komedii Roberta Zemeckisa „Powrót do przyszłości” (1985). Kręcono je w pobliżu budynku „Universal Studios”.
- Specjalista od efektów specjalnych Chris Wallace zaproponował użycie lalki, zamiast zajmować się klatkową animacją. Jako kompromis kierownictwo studia przedstawiło pomysł filmowania małpy w odpowiednim kostiumie. Aby sprawdzić wykonalność pomysłu, przeprowadzono go w gabinecie Joe Dante, gdzie zwierzę „zwariowało”, niszcząc pomieszczenie i wszystko w nim zanieczyszczając. W rezultacie zdecydowano się jednak na użycie lalki.
- Po obejrzeniu krótkometrażówek Tima Burtona (które kręcił na początku swojej kariery) producent wykonawczy Steven Spielberg zaczął rozważać możliwość uczynienia go reżyserem filmu, ale ostatecznie zrezygnował z tego pomysłu, ponieważ Burton nie nakręcił wtedy jeszcze żadnego „pełnometrażowego” filmu.
- Początkowo Stripe i Gizmo byli tą samą postacią, ale później producent Steven Spielberg zaczął nalegać, by jeden z gremlinów był dobry i by widzowie mogli mu współczuć.
- Stół w pokoju dziecięcym jest zawalony starymi komiksami, a dzieci oglądają tanie science fiction z lat 50. – reżyser Joe Dante nie mógł się powstrzymać od nawiązań do głównej miłości swojego dzieciństwa.
- Te stworzenia wymyślił Chris Columbus, absolwent Nowojorskiego prywatnego instytutu filmowego i aktorskiego, który mieszkał w tym czasie na Manhattanie. Jak później opowiadał, w dzień w tej okolicy było całkiem przyjemnie, ale nocą pojawiały się dosłownie hordy myszy i szczurów.
- W scenariuszu nie było praktycznie żadnych kwestii dla gremlinów ani Mogwai'a. Prawie wszystkie ich kwestie składały się z fragmentów tego, co właśnie usłyszeli, lub powstawały w wyniku reakcji na nagłe dźwięki.
- Nauczyciel w wykonaniu Glyna Turmana początkowo umierał z dziesiątkami strzykawek wbijonych mu w twarz. Na prośbę Stevena Spielberga tę scenę ponownie nakręcono i pokazano śmierć tej postaci zaledwie z jedną strzykawką w pośladku.
- Plakat „Rockin» Ricky Rialto”, który pojawił się na ekranie przed napisami początkowymi, jest parodią Indiany Jonesa.
- Zach Galligan (który grał Billy'ego) później opowiadał, że w tamtych czasach nie było grafiki komputerowej, więc wszystkie gremliny były animatronicznymi lalkami kosztującymi od 30 000 do 40 000 dolarów. Kiedy po zakończeniu dnia zdjęciowego wszyscy rozjeżdżali się do domów, trzeba było otwierać bagażnik samochodu, aby ochrona mogła upewnić się, że nikt nie próbuje wywieźć takiej lalki z planu filmowego.
- Praca z lalkami Gizmo była szczególnie trudna, ponieważ były mniejsze i częściej się łamały. Do scenariusza dodano specjalnie scenę, w której gremliny wieszają Gizmo na ścianie i rzucają w niego strzałkami. Ten pomysł zaczerpnięto ze stworzonej przez zespół twórczy filmu listy „Najstraszniejszych rzeczy, które należałoby zrobić z Gizmo”.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
