Eksperyment

Uniwersytet ogłasza nabór do dwutygodniowego badania nad zachowaniami agresywnymi, oferując wolontariuszom wynagrodzenie za spędzenie tego czasu w symulowanym więzieniu. Zgłasza się dwudziestu mężczyzn, których podzielono na dwie grupy: dwunastu więźniów, muszących przestrzegać regulaminu, oraz ośmiu strażników, odpowiedzialnych za utrzymanie porządku. Wśród uczestników znajduje się kierowca taksówki, Tarek, oraz dziennikarz, który udaje się do środka, przeczuwając, że za płatnym testem psychologicznym kryje się coś więcej. Początkowo mężczyźni traktują całą sytuację jak grkę, jednak przekazana im władza zmienia sposób, w jaki strażnicy traktują więźniów, a eksperyment wymyka się spod kontroli organizatorów.

Film z 2001 roku wyreżyserował Oliver Hirschbiegel na podstawie scenariusza autorstwa Dona Bohlingera, Christopha Darnstädta i Mario Giordano, którego powieść „Czarna skrzynka” była inspirowana eksperymentem więziennym w Stanford. W rolę Tareka wcielił się Moritz Bleibtreu, a w głównych rolach wystąpili także Christian Berkel, Justus von Dohnányi, Maren Eggert, Edgar Selge i Andrea Sawatzki. Był to drugi pełnometrażny film Hirschbiegela po „Trickserze”, a powstał na kilka lat przed „Upadkiem”.

Produkcja odniosła umiarkowany sukces komercyjny, zarabiając na całym świecie około 14 milionów dolarów, ale została dobrze przyjęta przez widzów – na IMDb otrzymała ocenę 7,7 na podstawie około 99 000 głosów, a na TMDB 7,4. Krytycy byli nieco bardziej powściągliwi, wystawiając ocenę 6,8 na podstawie 65 recenzji, co oznacza, że publiczność oceniła film wyżej niż recenzenci.