Motyl i skafander
Krótki opis
Jean-Dominique Bauby, redaktor francuskiego wydania magazynu Elle, w wieku 43 lat zapada na udar, który pozostawia go niemal całkowicie sparaliżowanym. Choć jego umysł pozostaje sprawny, nie może się poruszać ani mówić; jedyną częścią ciała, nad którą wciąż ma kontrolę, jest lewe oko. Dzięki pomocy terapeuty znajduje sposób na komunikację poprzez mruganie powieką w rytm recytowanego przez asystenta alfabetu. Film ukazuje zmagania Bauby, który za pomocą tej mozolnej metody spisuje wspomnienia o swoim życiu wewnętrznym w stanie tzw. zespołu zamknięcia. W rolach głównych, obok Mathieu Amalrica wcielającego się w postać Bauby, wystąpili Emmanuelle Seigner, Marie-Josée Croze, Anne Consigny, Patrick Chesnais oraz Niels Arestrup.
Reżyserem filmu jest Julian Schnabel, który oparł się na scenariuszu Ronalda Harwooda; za produkcję odpowiadali Kathleen Kennedy, Jon Kilik i Léonard Glowinski. Jest to trzeci pełnometrażowy obraz w dorobku Schnabela, sytuujący się w jego filmografii pomiędzy filmami Zanim zapadnie noc i Van Gogh. U bram wieczności. Budżet produkcji wyniósł około 14 milionów dolarów.
Film zadebiutował w 2007 roku i zarobił w światowym box office około 20 milionów dolarów. W serwisie IMDb otrzymał ocenę 8/10 na podstawie około 113 000 głosów, natomiast w TMDB zdobył notę 7,6/10 przy znacznie mniejszej liczbie głosów. Ocena krytyków, wynosząca 8,8/10 na podstawie 176 recenzji, jest wyższa niż oceny widzów w obu serwisach.
Co pozostało za kulisami
- Scenariusz filmu jest oparty na autobiograficznej książce Jean-Dominique Bauby.
- Aby nakręcić ten film, Julian Schnabel nauczył się języka francuskiego.
- Prawie 40 minut od początku filmu narracja prowadzona jest z perspektywy i w imieniu głównego bohatera.
- W rzeczywistości Jean-Dominique Bauby był ojcem dwójki, a nie trójki dzieci. Twórcy filmu nie mogli się zdecydować, których dwoje wybrać spośród trzech pozostałych po selekcji kandydatów i ostatecznie wzięli wszystkich troje.
- W filmie do Bobby'ego w szpitalu przychodzi jego przyjaciel o imieniu Russen (w książce nazywa się Jean-Paul K.). Bobby odczuwa wobec niego poczucie winy, ponieważ kiedyś oddał Jean-Paulowi swój bilet lotniczy, w wyniku czego ten znalazł się jako zakładnik w Bejrucie (Liban). Ten człowiek w rzeczywistości spędził jakiś czas jako zakładnik w Bejrucie, jednak nie dlatego, że Bobby oddał mu swój bilet. W książce Bobby przeprasza za to, że nigdy nie skontaktował się z przyjacielem po jego uwolnieniu z niewoli. Ponadto w książce nie wspomniano, że kiedykolwiek się spotkali po udarze, którego doznał Bobby.
- Po zakończeniu prac nad filmem dokładnie wiadomo było, że obok Bobby'ego po udarze nieustannie znajdowała się jego przyjaciółka, a nie matka jego dzieci. Nie można powiedzieć, dlaczego twórcy filmu postanowili zamienić te kobiety miejscami. Tak czy inaczej, w pisaniu książki Bobby'emu pomagała właśnie przyjaciółka i u niej na rękach zmarł, podczas gdy matka jego dzieci przebywała w USA w towarzystwie przyjaciela.
- Główny bohater ogląda mecz piłki nożnej, który odbył się 24 maja 1997 roku, kiedy już nie żył. To znany mecz Lyon — Marsylia (8:0), ostatnia kolejka mistrzostw Francji 1996/97. Na nagraniu pierwsza minuta meczu: w momencie, gdy pielęgniarka wyłącza telewizor, gospodarze strzelają pierwszego gola.
- Początkowo scenariusz został napisany po angielsku, a na rolę Jeana-Dominique'a Bobiego planowano obsadzić Johnny'ego Deppa, jednak zrezygnował on z projektu z powodu zdjęć do filmu przygodowego Gory Verbinskiego „Piraci z Karaibów: Na krańcu świata” (2007). Przez pewien czas twórcy filmu rozważali zaproponowanie głównej roli Gary'emu Oldmanowi, ale następnie Julianowi Schnabelowi udało się przekonać szefów paryskiej wytwórni „Pathe” do zmiany języka filmu z angielskiego na francuski i nieodstępowania od autobiograficznej książki Bobiego.
- W 2006 roku scenariusz filmu trafił na „czarną listę” najlepszych scenariuszy, które nigdy nie zostały zrealizowane.
- Producent Steven Schneider umieścił film „Motyl i skafander” na liście „100 filmów, które trzeba koniecznie obejrzeć”.
- Aby „wejść w skórę” głównego bohatera, reżyser Julian Schnabel kręcił film „Motyl i skafander” w tym samym szpitalu, w którym leżał Bobi. Porozmawiał z sanitariuszami opiekującymi się pacjentem i niektóre sceny filmu nakręcił na balkonie, na który wynoszono Bobiego, oraz na plaży, na którą go wywozili bliscy.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
