Upadek
Krótki opis
Akcja filmu Upadek rozgrywa się w Berlinie w kwietniu 1945 roku, gdy sowieckie wojska zacieśniają pierścień wokół stolicy, a pozostałości niemieckiej armii mierzą się z klęską na frontach wschodnim i zachodnim. Adolf Hitler, odmawiając opuszczenia miasta, wycofuje się wraz z najbliższymi współpracownikami do bunkra pod ogrodami Kancelarii. Znajdują się tam m.in. jego osobista sekretarka Traudl Junge, Eva Braun oraz Joseph i Magda Goebbels. Wewnątrz liderzy reżimu wciąż wierzą w możliwość zwycięstwa, mimo że toczące się nad nimi walki sprawiają, że koniec staje się nieunikniony. Film ukazuje ostatnie dni III Rzeszy z perspektywy tej dusznej, zamkniętej przestrzeni.
Obraz wyreżyserował Oliver Hirschbiegel – jest to jego trzeci pełnometrażowy film po Trickserze i Eksperymencie. Scenariusz napisał i wyprodukował Bernd Eichinger. W rolę Hitlera wcielił się Bruno Ganz, natomiast w pozostałych kluczowych postaciach wystąpili: Alexandra Maria Lara jako Junge, Corinna Harfouch i Ulrich Matthes jako małżonkowie Goebbelsowie, Juliane Köhler jako Eva Braun oraz Heino Ferch jako Albert Speer. Produkcja trwa 155 minut i jest koprodukcją Niemiec, Austrii oraz Włoch. Film powstał za około 14 milionów dolarów, co wielokrotnie przebito w wynikach z całego świata.
W serwisie IMDb film otrzymał ocenę 8,2/10 na podstawie około 399 000 głosów, a w TMDB 7,9/10 przy około 4 500 głosach. Ocena krytyków wynosi 8,2/10 na podstawie 137 recenzji, co jest zgodne z opiniami widzów.
Co pozostało za kulisami
- Portret, na który Hitler długo patrzy w jednej ze scen, należy do niemieckiego cesarza Fryderyka Wielkiego.
- Bruno Ganz ćwiczył wymowę niezwykłego akcentu Adolfa Hitlera z pomocą specjalnie zaproszonego młodego aktora z tej samej miejscowości, z której pochodził Hitler.
- Film został nakręcony w oparciu o książkę Joachima Festa „Upadek. Hitler i kres III Rzeszy” (Der Untergang. Hitler und das Ende des Dritten Reiches, 2002).
- W jednej ze scen filmu można zauważyć, że Magda Gebbels pisze list do swojego syna z pierwszego małżeństwa, Haralda Quandta, a przed nią stoi jego zdjęcie. Był on pilotem Luftwaffe i jedynym dzieckiem Magdy Gebbels, które przeżyło wojnę. W 1944 roku został ranny we Włoszech i dostał się do niewoli wojsk alianckich, w 1947 roku został zwolniony, a w 1967 roku zginął w katastrofie lotniczej w wieku 46 lat.
- Guzik, który Hitler zdejmuje z marynarki i przekazuje Magdzie Gebbels, to złota odznaka partii nazistowskiej, którą nagradzano jej wysoko postawionych członków, nieprzerwanie przynależnych do niej od 1925 roku. Odznaką numer 1 Hitler nagrodził samego siebie.
- Aby lepiej przygotować się do swojej roli, Bruno Ganz spędził jakiś czas w szwajcarskim szpitalu, obserwując chorych na chorobę Parkinsona.
- W filmie wystąpiła prawdziwa Traudl Junge, sekretarka Adolfa Hitlera, której wspomnienia zostały udokumentowane przez pisarkę Melissę Müller. Traudl zmarła w wieku 81 lat na kilka godzin przed premierą filmu na Berlinskim Festiwalu Filmowym.
- Wśród 37 postaci historycznych, które stały się bohaterami filmu, w momencie premiery filmu żył tylko jeden człowiek, Rochus Misch, który był kurierem, ochroniarzem i telefonistą Adolfa Hitlera w latach 1940-1945. We wrześniu 2008 roku miał 91 lat (urodzony 29 lipca 1917 roku) i wraz z kurierem Arminem Lehmanem (urodzonym 23 maja 1928 roku) był jednym z dwóch ostatnich żyjących mieszkańców bunkra Hitlera.
- Wiele fraz Adolfa Hitlera w filmie jest zgodnych z prawdą, jednak wypowiadano je we wcześniejszym okresie.
- Zdjęcia realizowano w Sankt Petersburgu przy udziale studia filmowego Lenfilm. Wynika to z faktu, że w Rosji proces filmowy jest tańszy niż w Europie i zachowało się wiele domów z początku XX wieku.
- Bruno Ganz przez długi czas odmawiał roli Adolfa Hitlera, ale zmienił zdanie po obejrzeniu filmu „Ostatni Akt” z 1955 roku, uznając, że w tę postać również można wnieść wystarczającą głębię.
- Jedna ze scen w filmie, w której Hitler wygłasza szaloną tiradę o tym, że wojna jest przegrana, stała się podstawą wielu wirusowych filmów. W wielu z nich zachowano oryginalne repliki, ale dodano nowe napisy, tak aby sprawiało wrażenie, że Führer w filmie reaguje na różne wydarzenia już we współczesnym świecie: w polityce, sporcie lub nauce. Popularność tych parodii doprowadziła do tego, że studio Constantin Film w kwietniu 2010 roku podjęło próbę masowego usuwania parodii z różnych platform wideo. Co więcej, w 2012 roku jedna ze scen fantastycznej komedii „Żelazne Niebo” (2012) niemal kadr po kadrze odtwarza scenę z Führerem, jako kolejną parodię.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
