Alexander Granach (Alexander Granach)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Alexander Granach (18 kwietnia 1890 – 14 marca 1945) był popularnym niemieckim aktorem w latach 20. i 30. XX wieku, który w 1938 roku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych.

Granach urodził się jako Jessaja Gronach w Wierzbowcach (powiat horodenkowski, ówczesna Galicja austriacka, obecnie Verbivtsi w obwodzie iwano-frankiwskim na Ukrainie) w rodzinie żydowskiej i zdobył uznanie teatralne w berlińskim Volksbühne. W 1922 roku zadebiutował w filmach; jednym z najszerzej rozpowszechnionych jego dokonań z ery kina niemego był klasyk o wampirach „Nosferatu” (1922), w którym aktor wcielił się w postać Knocka, obłąkanego odpowiednika Renfielda, będącego w praktyce substytutem dla Draculi. Wystąpił w takich ważnych, wczesnych niemieckich filmach dźwiękowych jak „Kameradschaft” (1931).

Żydowskiego pochodzenia Granach uciekł do Związku Radzieckiego po dojściu Hitlera do władzy. Gdy Związek Radziecki również okazał się niegościnny, osiedlił się w Hollywood, gdzie wystąpił po raz pierwszy w amerykańskim filmie jako Kopalski w „Ninoczce” (1939) Ernsta Lubitscha dla studia Metro-Goldwyn-Mayer. W latach wojennych Granach okazał się niezastąpiony dla filmowców, przekonująco wcielając się zarówno w role oddanych nazistów (grał Juliusa Streichera w „The Hitler Gang” z 1944 roku), jak i lojalnych antyfaszystów. Być może jego najlepszą rolą był inspektor Gestapo Alois Gruber w filmie Fritza Langa „Kaci też umierają!” (1943). Jego ostatnim występem filmowym był „Siódmy krzyż” (1944) produkcji MGM, w którym niemal cała obsada drugoplanowa składała się z wybitnych europejskich uchodźców.