Szasza Pitoef (Sacha Pitoëff)

Szasza Pitoef (Sacha Pitoëff) - znany z pracy przy tego typu projektach: «Last Year at Marienbad» (1961), «Zeszłego roku w Marienbadzie» (1961), «The Prize» (1963), «Nagroda» (1963), «Vengeance of the Three Musketeers» (1961),

Sacha Pitoëff (urodzony jako Alexandre Pitoëff; 11 marca 1920 – 21 lipca 1990) był urodzonym w Szwajcarii francuskim aktorem i reżyserem teatralnym.

Pitoëff urodził się 11 marca 1920 roku w Genewie w Szwajcarii jako syn pochodzących z Rosji rodziców, Ludmilli (z domu Smanovej) i Georges'a Pitoëffa. Oboje rodzice urodzili się w Tbilisi (dzisiejsza Gruzja), które było wówczas częścią Imperium Rosyjskiego. Państwo Pitoëff byli uznanymi aktorami we Francji; Georges był członkiem założycielem Cartel des Quatre (Kartelu Czwórki) – grupy obejmującej Louisa Jouveta, Charlesa Dullina i Gastona Baty, której celem było odnowienie teatru francuskiego.

Sacha ukończył Lycée Pasteur w Neuilly-sur-Seine pod Paryżem. Sztukę aktorską i reżyserię studiował pod kierunkiem Jouveta w Théâtre de l'Athénée.

Podczas II wojny światowej młodszy Pitoëff udał się wraz z matką z powrotem do Szwajcarii, gdzie zagrał swoje pierwsze role. Po wojnie powrócił do Paryża, zostając dyrektorem generalnym Théâtre des Bouffes du Nord. Debiut reżyserski zaliczył w 1950 roku inscenizacją „Wujka Wani”, która okazała się sukcesem zarówno artystycznym, jak i komercyjnym.

W latach 60. stał się stałym elementem paryskiej sceny teatralnej, tworząc własną trupę. W jego repertuarze znalazły się dzieła Jeana Geneta, Eugène'a Ionesco, Hugo Clausa, Roberta Musila, Anny Langfus i Anton Czechowa. W Théâtre de l'Œuvre wystawił z Romy Schneider „Mewę”, „Wujka Wani” oraz „Trzy siostry”.

W 1967 roku odniósł swój największy sukces dzięki wysoko ocenianej produkcji „Henryka IV” Luigiego Pirandello, którą wyreżyserował i w której wystąpił u boku Claude Jade.

Pitoëff zagrał swoją pierwszą rolę filmową w 1952 roku w filmie antologicznym „Siedem grzechów głównych”. Wystąpił w ponad 50 filmach, lecz prawdopodobnie najbardziej znany jest z roli w enigmatycznym dziele Alaina Resnais „Zeszłego roku w Marienbadzie” (1960), gdzie wcielił się w bezimiennego mężczyznę, który mógł być – lub nie – mężem bohaterki granej przez Delphine Seyrig.

Pojawiał się w rolach o różnej wadze w takich filmach jak „Szpiedzy” (1957) Henri-Georges'a Clouzota, „Lady L” (1965) Petera Ustinova, „Czy Paryż płonie?” (1966) René Clémenta oraz „Skóra osła” (1970) Jacques'a Demy'ego. Wystąpił również w kilku produkcjach hollywoodzkich, w tym w „Anastazji” (1956) i „Nocy generałów” (1967) Anatole'a Litvaka, „Nagrodzie” (1963) Marka Robsona oraz „Złapać szpiega” (1971) Dicka Clementa.

Pod koniec kariery aktorskiej zaczął występować w filmach grozy. Jego ostatnią rolą był księgarz Kazanian w „Inferno” (1980) Dario Argento.

Przez ostatnie dziesięć lat życia Pitoëff był profesorem w Narodowej Wyższej Szkole Sztuk i Technik Teatralnych (ENSATT) w Lyonie, wśród których studentami byli m.in. Gérard Depardieu, Jean-Roger Milo i Niels Arestrup.

Pitoëff był żonaty z francuską aktorką Luce Garcia-Ville aż do jej samobójczej śmierci w 1975 roku. Miał dwoje rodzeństwa: aktorkę Svetlanę Pitoëff oraz pisarkę Aniutę Pitoeff.

Jego wysoki wzrost oraz charakterystyczna, wychudzona i szczupła sylwetka mogły być następstwem zespołu Marfana.

Zmagając się z depresją w ostatnich latach życia, zmarł w Paryżu w szpitalu Pitié-Salpêtrière 21 lipca 1990 roku w wieku 70 lat.

Najważniejsze dzieła Szasza Pitoef (Sacha Pitoëff)

Cała filmografia Szasza Pitoef (Sacha Pitoëff)