Marcel Karné (Marcel Carné)

Marcel Carné urodził się w Paryżu we Francji jako syn stolarza; jego matka zmarła, gdy miał pięć lat. Karierę rozpoczął jako krytyk filmowy, zostając redaktorem tygodnika „Hebdo-Films” oraz współpracując z pismami „Cinémagazine” i „Cinémonde” w latach 1929–1933. W tym samym czasie pracował przy filmach niemych jako asystent operatora u reżysera Jacques'a Feydera. W wieku 25 lat Carné wyreżyserował swój pierwszy krótkometrażowy film, „Nogent, Eldorado du dimanche” (1929). Pomagał Feyderowi (oraz René’owi Clairowi) przy kilku produkcjach, aż do filmu „Heroiczny jarmark” (1935).

Feyder przyjął zaproszenie do pracy w Anglii dla Alexandra Kordy, dla którego nakręcił „Rycerza bez zbroi” (1937), ale umożliwił Carné przejęcie swojego projektu „Jenny” (1936) w roli reżysera. Film ten zapoczątkował owocną współpracę z surrealistycznym poetą i scenarzystą Jacques'em Prévertem. Relacja ta trwała ponad dwanaście lat, podczas których Carné i Prévert stworzyli swoje najbardziej pamiętne dzieła. Razem współtworzyli nurt realizmu poetyckiego, specjalizując się w fatalistycznych tragediach.

Podczas niemieckiej okupacji Francji w czasie II wojny światowej Carné pracował w strefie Vichy, gdzie przeciwstawiał się próbom kontrolowania sztuki przez reżim; kilku członków jego zespołu było pochodzenia żydowskiego, w tym Joseph Kosma i scenograf Alexandre Trauner. W trudnych warunkach stworzyli najbardziej ceniony film Carné, „Dzieci raju” (1945), który miał premierę po wyzwoleniu Francji. Pod koniec lat 90. film ten został uznany za „Najlepszy francuski film stulecia” w ankiecie przeprowadzonej wśród 600 francuskich krytyków i profesjonalistów. Po wojnie on i Prévert kontynuowali ten triumf produkcją, która w tamtym czasie była najdroższym przedsięwzięciem w historii francuskiej kinematografii. Jednak efekt, zatytułowany „Bramy nocy”, został zmiażdżony przez krytyków, okazał się klapą finansową i był ich ostatnim wspólnie ukończonym filmem.

W latach 50. reputacja Carné zaczęła słabnąć. Krytycy z „Cahiers du Cinéma”, którzy później stali się twórcami Nowej Fali, lekceważyli go, przypisując zalety jego filmów wyłącznie Prévertowi. Poza hitem z 1958 roku „Oszuści”, powojenne filmy Carné odnosiły umiarkowane sukcesy, a wiele z nich spotkało się z niemal nieustanną negatywną krytyką prasy i środowiska filmowego. W 1958 roku Carné był przewodniczącym jury 6. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie. Swój ostatni film nakręcił w 1976 roku.

Carné był gejem i nie krył tego faktu. W kilku jego późniejszych filmach pojawiają się nawiązania do męskiej homoseksualności lub biseksualności. Jego dawnym partnerem był Roland Lesaffre, który wystąpił w wielu jego produkcjach.

W 1989 roku Edward Baron Turk opublikował w ramach serii Harvard Film Studies książkę opisującą jego życie pod tytułem „Child of Paradise: Marcel Carné and the Golden Age of French Cinema”.

Marcel Carné zmarł w 1996 roku w Clamart w departamencie Hauts-de-Seine i został pochowany na cmentarzu Saint-Vincent na Montmartre.

Opis powyższy pochodzi z artykułu w Wikipedii „Marcel Carné”, na licencji CC-BY-SA, pełna lista autorów dostępna w Wikipedii.