Ken Burns (Ken Burns)

Ken Burns (ur. 1953) to niezwykle ceniony amerykański dokumentalista, który stopniowo zdobył uznanie i oddaną widownię dzięki serii kojących, tradycyjnych medytacji nad amerykańską kulturą i historią. Twórczość Burnsa to skarbnice materiałów archiwalnych; zręcznie wykorzystuje on muzykę z epoki, nagrania filmowe, fotografie, czasopisma oraz korespondencję zwykłych ludzi – tę ostatnią często wzruszająco czytają doświadczeni aktorzy zawodowi, co jest świadomą próbą odejścia od historycznego podejścia skupionego na „wielkich postaciach”. Podobnie jak większość twórców filmów non-fiction, Burns w swoich projektach łączy wiele ról, często występując w charakterze scenarzysty, operatora, montażysty i dyrektora muzycznego, oprócz pełnienia funkcji producenta i reżysera. Szczyt sławy osiągnął dzięki filmowi „Wojna secesyjna” (1990) – fenomenalnie popularnemu, 11-godzinnemu dokumentowi, który zdobył dwie nagrody Emmy i pobił wszystkie dotychczasowe rekordy oglądalności w telewizji publicznej. Towarzysząca serii album wydany w twardej oprawie – w wysokiej cenie 50 dolarów – sprzedał się w nakładzie ponad 700 000 egzemplarzy. Wersja audio z narracją Burnsa również stała się wielkim bestsellerem. W ostatecznym rozrachunku „Wojna secesyjna” była pierwszym dokumentem, który przyniósł ponad 100 milionów dolarów przychodu. Nic dziwnego, że stał się on stałym elementem programów zbiórek funduszy dla stacji telewizji publicznej w całym kraju. Burns zadebiutował nominowanym do Oscara filmem „Most Brooklyński” (1981), nostalgiczną kroniką budowy legendarnej budowli. Film zyskał szerszą widownię podczas reemisji w PBS w następnym roku. Choć Burns stworzył inne filmy non-fiction przeznaczone do kin, w tym zwłaszcza uznany i niejednoznaczny portret gubernatora Luizjany z czasów Wielkiego Kryzysu, Huey’a Longa (1985), to właśnie PBS okazało się jego prawdziwym domem. Wnikliwym okiem przyjrzał się takim amerykańskim tematom jak „Statua Wolności” (1985), „Kongres” (1988) (PBS), malarz Thomas Hart Benton (1988) (PBS) oraz początki radia w filmie „Imperium eteru: Ludzie, którzy stworzyli radio” (1991) (PBS). Burns powrócił do długometrażowego dokumentu ze swoim do tej pory najbardziej ambitnym projektem – 18-godzinną historią „Bejsbolu” (1994), która została wyemitowana w PBS jesienią 1994 roku. Potraktował on narodową rozrywkę jako wzorzec do zrozumienia zmian w nowoczesnym amerykańskim społeczeństwie. Ironią losu było to, że był to jedyny bejsbol obecny wówczas na antenie, gdyż zawodnicy i właściciele klubów byli uwikłani w ostry strajk.