Grace Lee Whitney (Grace Lee Whitney)

Grace Lee Whitney (1 kwietnia 1930 – 1 maja 2015) była amerykańską aktorką i piosenkarką, najbardziej znaną z roli Janice Rand w oryginalnym serialu telewizyjnym Star Trek oraz późniejszych filmach z tej serii. Urodzona jako Mary Ann Chase, została adoptowana przez rodzinę Whitney, która zmieniła jej imię na Grace Elaine. Karierę w branży rozrywkowej rozpoczęła w wieku czternastu lat jako wokalistka w detroityjskiej stacji radiowej WJR. Po opuszczeniu domu rodzinnego zaczęła występować jako Lee Whitney, by z czasem stać się znaną jako Grace Lee Whitney. Pod koniec nastoletnich lat przeniosła się do Chicago, gdzie występowała w klubach nocnych jako support dla Billie Holiday i Buddy’ego Richa, a także koncertowała z zespołami Spike’a Jonesa i Freda Waringa.

Whitney zadebiutowała na Broadwayu w spektaklu Top Banana w roli Miss Holland. Po sukcesie sztuki dołączyła do obsady w Hollywood, gdzie powtórzyła swoją rolę w filmie o tym samym tytule z 1954 roku. W Los Angeles Whitney przeszła przesłuchanie i otrzymała główną rolę Lucy Brown w ogólnokrajowej trasie teatralnej Opery za trzy grosze.

Po swoim dramatycznym debiucie telewizyjnym w serialu Cowboy G-Men w 1953 roku, Whitney wystąpiła w ponad stu produkcjach telewizyjnych, m.in. w The Real McCoys, Wagon Train, Gunsmoke, Bat Masterson, The Rifleman, 77 Sunset Strip, Bewitched, Batman oraz The Untouchables. W latach 50. i na początku lat 60. Whitney pojawiała się również w programach transmitowanych na żywo, takich jak You Bet Your Life, The Red Skelton Show, The Jimmy Durante Show i The Ernie Kovacs Show. Whitney otrzymała rolę członkinie kobiecego zespołu w komedii Billy'ego Wildera Some Like It Hot (Niezłetuli). Wystąpiła w kilku scenach u boku Jacka Lemmona, Tony'ego Curtisa i Marilyn Monroe, w tym w słynnej sekwencji w „górnej koi”. Miała również niepodpisane w napisach role w filmach House of Wax, Top Banana, The Naked and the Dead oraz Pocketful of Miracles.

W 1966 roku twórca Star Treka, Gene Roddenberry, obsadził Whitney w roli Janice Rand, osobistej asystentki kapitana Jamesa T. Kirka. Whitney pojawiła się w ośmiu z pierwszych piętnastu odcinków, po czym jej kontrakt został rozwiązany. Twierdziła ona, że w czasie trwania umowy padła ofiarą napaści seksualnej ze strony jednego z dyrektorów związanych z serialem. Później, w publicznym wywiadzie, stwierdziła, że Leonard Nimoy był jej głównym wsparciem w tym czasie. Więcej szczegółów na temat napaści opisała w swojej książce The Longest Trek, jednak odmówiła ujawnienia nazwiska sprawcy, pisząc: „To jest moja historia, nie jego”. Whitney powróciła do świata Star Treka w latach 70., gdy DeForest Kelley zauważył ją w kolejce po zasiłek dla bezrobotnych i przekazał, że fani pytali o nią podczas konwentów. Whitney ponownie wcieliła się w postać Janice Rand, która w filmie Star Trek: The Motion Picture otrzymała awans na stopień głównego bosmana. Pojawiła się również w filmach Star Trek III: The Search for Spock, Star Trek IV: The Voyage Home oraz Star Trek VI: The Undiscovered Country, gdzie jej postać otrzymała kolejny awans na stopień komandor-porucznika. Pięć lat później, aby uczcić 30-lecie serii, powróciła w 1996 roku w odcinku serialu Star Trek: Voyager zatytułowanym „Flashback”, wraz z George'em Takei. Wznowiła swoją rolę również w dwóch internetowych odcinkach Star Treka.

W latach 70. wystąpiła w serialach The Bold Ones, Cannon oraz Hart to Hart. W 1998 roku pojawiła się w odcinku serialu Diagnosis: Murder, co pozwoliło jej ponownie spotkać się z kolegami ze Star Treka: George'em Takei, Walterem Koenigiem i Majel Barrett.