James Earl Jones (James Earl Jones)

James Earl Jones (James Earl Jones) - , Pamięci znany z pracy przy tego typu projektach: «Star Wars» (1977), «Gwiezdne wojny» (1977), «Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb» (1964), «Doktor Strangelove, lub jak przestałem się martwić i pokochałem bombę» (1964), «Sommersby» (1993),

James Earl Jones (ur. 17 stycznia 1931 r.) to wielokrotnie nagradzany amerykański aktor teatralny i filmowy, znany ze swojego charakterystycznego basowego głosu oraz kreowania postaci pełnych powagi, dostojeństwa i charyzmy lidera. Sławę przyniósł mu dubbing postaci Dartha Vadera w serii Gwiezdne Wojny oraz wypowiadanie hasła stacji CNN. James Earl Jones urodził się w Arkabutla w stanie Missisipi jako syn Ruth (z domu Connolly) i Roberta Earla Jonesa. W wieku pięciu lat przeniósł się do Jackson w stanie Michigan, gdzie wychowywali go dziadkowie ze strony matki; adopcja ta była jednak traumatyczna, co doprowadziło do rozwoju tak silnego jąkania, że chłopiec odmawiał mówienia na głos. Gdy w późniejszych latach przeniósł się do Brethren w stanie Michigan, nauczyciel w tamtejszej szkole zaczął pomagać mu w walce z wadą wymowy. Przez osiem lat, aż do rozpoczęcia szkoły średniej, pozostawał praktycznie niemy. Wyjście z milczenia przypisuje swojemu nauczycielowi w liceum, Donaldowi Crouchowi, który odkrył jego talent do pisania poezji. Jones studiował na University of Michigan na kierunku przedmedycznym. W tym czasie wstąpił do Korpusu Szkolenia Oficerów Rezerwy (ROTC), w którym odnosił sukcesy. W trakcie studiów Jones odkrył jednak, że nie nadaje się na lekarza. Zamiast tego skupił się na dramacie, chcąc robić to, co sprawiało mu przyjemność, zanim – jak zakładał – będzie musiał udać się na wojnę w Korei. Po czterech latach studiów Jones odszedł z uczelni bez dyplomu. W 1953 roku znalazł dorywczą pracę w obsłudze technicznej teatru Ramsdell w Manistee w stanie Michigan, co zapoczątkowało jego karierę aktorską. W sezonach 1955–1957 pracował jako aktor i inspicjent. W 1955 roku zagrał w tym teatrze po raz pierwszy Otella w sztuce Szekspira. Po zwolnieniu z wojska Jones przeniósł się do Nowego Jorku, gdzie kształcił się w American Theatre Wing, a na utrzymanie zarabiał jako dozorca. Jego pierwsza rola filmowa przypadła na 1964 rok w filmie „Dr Strangelove czyli jak ja przestałem się bać i pokochałem bombę”, gdzie wcielił się w młodego i wysportowanego porucznika Lothara Zogga, bombardiera B-52. Pierwsza wielka rola przyszła wraz z kreacją boksera Jacka Jeffersona w ekranizacji sztuki broadwayowskiej „Wielka biała nadzieja”, opartej na życiu boksera Jacka Johnsona. Za tę rolę Jones został nominowany przez Akademię Filmową do Oscara w kategorii Najlepszy Aktor Pierwszoplanowy, stając się drugim afroamerykańskim aktorem (po Sidneyu Poitierze), który otrzymał taką nominację. W 1969 roku Jones brał udział w tworzeniu filmów testowych do projektowanego serialu dla dzieci; te krótkie formy, połączone z segmentami animowanymi, stały się fundamentem formatu „Ulicy Sezamkowej”. Rok później, na początku lat 70., James wystąpił wraz z Diahann Carroll w filmie „Claudine”. Choć wcielił się w wiele ról, najbardziej znany jest jako głos Dartha Vadera w oryginalnej trylogii „Gwiezdnych Wojen”. W filmach tych postać Vadera w kostiumie grał David Prowse, natomiast Jones dubbingował dialogi w postprodukcji, ponieważ silny akcent Prowse'a z regionu West Country nie pasował do roli. Na własną prośbę nie został wymieniony w napisach pierwszych dwóch filmów (nazwisko dopisano dopiero w reedycjach z 1997 roku). Do jego innych ról głosowych należą Mufasa w animowanym hicie Disneya „Król Lew” z 1994 roku oraz w jego kontynuacji wydanej na wideo „Król Lew 2: Braterska więź”. Nagrał również hasła dla CNN: „This is CNN” oraz „This is CNN International”, a także dla Bell Atlantic: „Bell Atlantic: The heart of communication”. Gdy Bell Atlantic przekształciło się w Verizon, Jones wypowiadał powitania „Welcome to Verizon” lub „Verizon 411” tuż przed połączeniem telefonicznym. Wypowiadał również wstępy do relacji NBC z letnich Igrzysk Olimpijskich w 2000 i 2004 roku, wcielił się w postać Boga („the Big PI in the Sky”) w grze komputerowej „Under a Killing Moon”, wystąpił w filmie plastelinowym o stworzeniu świata oraz w kilku odcinkach „Simpsonów”. Oprócz pracy filmowej i lektorskiej, Jones jest uznanym aktorem teatralnym; zdobył nagrody Tony w 1969 roku za „Wielką białą nadzieję” oraz w 1987 roku za „Płoty”. Wśród ról szekspirowskich, które zagrał, znajdują się m.in. Otello, Król Lear, Oberon w „Śnie w letnią noc”, Abhorson w „ ejection Miara za miarę” oraz Klaudiusz w „Hamlecie”. W 2002 roku otrzymał wyróżnienie Kennedy Center Honors. Od 1982 roku Jones jest żonaty z aktorką Cecilią Hart, z którą ma syna, Lynna Earla Jonesa. Wcześniej był żonaty z amerykańską aktorką i piosenkarką Julienne Marie (ur. 21 marca 1933 r. w Toledo w stanie Ohio); nie mieli dzieci. Jones jest zarejestrowanym członkiem Partii Republikańskiej.

Najważniejsze dzieła James Earl Jones (James Earl Jones)

Cała filmografia James Earl Jones (James Earl Jones)