Jules Dassin (Jules Dassin)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Julius „Jules” Dassin (18 grudnia 1911 – 31 marca 2008) był amerykańskim reżyserem filmowym, producentem, scenarzystą i aktorem. W erze maccartyzmu znalazł się na hollywoodzkiej czarnej liście, po czym przeniósł się do Francji, gdzie odrodziła się jego kariera.

Dassin szybko zyskał uznanie dzięki swoim filmom noir: „Brutalna siła” (1947), „Nagie miasto” (1948) oraz „Autostrada złodziei” (1949), co pomogło mu stać się „jednym z czołowych amerykańskich filmowców ery powojennej”.

Najbardziej wpływowym filmem Dassina było „Rififi” (1955), wczesne dzieło z gatunku „filmu o napadzie”. Zainspirowało ono późniejsze produkcje tego typu, takie jak „Ocean's 11” (1960). Kolejnym dziełem, na które wpłynęło „Rififi”, był własny film o napadzie Dassina pt. „Topkapi”, nakręcony we Francji i Stambule w Turcji z Meliną Mercouri i laureatem Oscara Peterem Ustinowem.

Dassin wspominał, że w 1948 roku Darryl F. Zanuck wezwał go do swojego biura, aby poinformować go, że zostanie wpisany na czarną listę, ale ma jeszcze wystarczająco dużo czasu, by nakręcić film dla Foxa. Dassin trafił na hollywoodzką czarną listę w trakcie produkcji filmu „Noc i miasto” (1950). Nie pozwolono mu wejść na teren studia, aby zmontować film lub nadzorować ścieżkę dźwiękową. Miał również trudności ze znalezieniem pracy za granicą, ponieważ amerykańskie firmy dystrybucyjne blokowały w USA dystrybucję każdego europejskiego filmu powiązanego z artystami znajdującymi się na czarnej liście w Hollywood. W 1952 roku, po dwóch latach bez pracy, aktorka Bette Davis zatrudniła go w roli reżysera w rewii na Broadwayu „Two's Company”. Przedstawienie zostało jednak zdjęte z afisza przedwcześnie i Dassin wyjechał do Europy. Do 1954 roku (produkcja francuska „Rififi”) Dassin nie pracował już jako reżyser filmowy. Większość jego filmów z dziesięcioleci następujących po wpisaniu na czarną listę to produkcje europejskie. Jego płodna późniejsza kariera w Europie oraz powiązania z Grecją za sprawą drugiej żony, w połączeniu z powszechną w Europie wymową jego nazwiska jako „Da-SAN” (w przeciwieństwie do amerykańskiego „DASS-in”), prowadzą do częstego błędnego przekonania, że był on reżyserem europejskim.