Dyktator
Kraj
Budżet
$2 000 000
Opłaty
$5 017 147
Reżyser
Aktorzy
Charlie Chaplin, Paulette Goddard, Jack Oakie, Reginald Gardiner, Henry Daniell, Billy Gilbert, Grace Hayle, Carter DeHaven, Maurice Moscovitch, Emma Dunn
Wszyscy aktorzy i role (10)
Wszyscy aktorzy i role (10)
Scenariusz
Producent
Operator
Kompozytor
Artysta
Casting
Instalacja
Willard Nico
Cały zespół (20)
Cały zespół (20)
Krótki opis
Akcja toczy się w fikcyjnym państwie Tomania, ale nie ma wątpliwości, że chodzi tu o Niemcy. Podczas I wojny światowej żydowski żołnierz zostaje ranny i traci pamięć. Po zwolnieniu ze szpitala otwiera salon fryzjerski w getcie. Kombatant szybko odkrywa, że od czasu wojny w Tomanii wiele się zmieniło. Do władzy doszedł krwawy dyktator Adenoid Hynkel. Tyran marzy o panowaniu nad światem - póki co szuka kozłów ofiarnych. Wybiera Żydów i zaczyna ich bezwzględnie prześladować. Fryzjer wraz z innymi mieszkańcami getta zostaje aresztowany.
Co pozostało za kulisami
- Powstawanie filmu zbiegło się z narastającym międzynarodowym napięciem. Krążyły pogłoski, że ten film, jak i niektóre inne antyfaszystowskie filmy, nie wejdzie do dystrybucji, aby nie zaszkodzić neutralnym stosunkom między USA a Niemcami. Jednak tego nie nastąpiło, ponieważ Chaplin był finansowo i twórczo niezależny od innych studiów. Ponadto odmowa wypuszczenia filmu w dystrybucję doprowadziłaby do bankructwa Chaplina, ponieważ zainwestował w niego półtora miliona dolarów.
- Imiona współpracowników Hinkela przypominają imiona współpracowników Hitlera. Garbich (które brzmi podobnie do ang. garbage – śmieci), prawa ręka Hinkela, przypomina Josepha Goebbelsa, marszałek Herring był wyraźnie skopiowany z szefa Luftwaffe Hermanna Göringa. Nie ma również wątpliwości, że Benzinio Napaloni był parodią Benito Mussoliniego.
- Według dokumentalnego filmu „Włóczęga i dyktator” (2002), film został wysłany Hitlerowi, a Hitler sam go obejrzał (ten fakt potwierdzają świadkowie). Chaplin, słysząc, że Hitler obejrzał film, powiedział: „Oddałbym wszystko, żeby dowiedzieć się, co o nim myśli”.
- Zgodnie z wspomnieniami marszałka Mierieckowa, podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej film został zaproponowany do dystrybucji w ZSRR, ale po zamkniętym projekcie dla członków rządu Stalin dał niską ocenę artystycznym walorom filmu.
- Film został dobrze przyjęty po premierze i był popularny wśród amerykańskiej publiczności. Reakcje krytyków były mieszane, wielu krytykowało przemówienie na końcu filmu. Wielu uważało również, że wizerunek szturmowców z filmu był nieodpowiedni.
- Żydowska publiczność była poruszona wizerunkiem żydowskich postaci, ich lojalnością wobec obowiązku, co było tabu w ówczesnym Hollywood. W swojej autobiografii, opublikowanej w 1964 roku, Chaplin pisze: „Oczywiście, gdybym wtedy wiedział o prawdziwych okropnościach niemieckich obozów koncentracyjnych, nie mógłbym zrobić „Dyktatora”, nie mógłbym śmiać się z nazistami, z ich potworną manią unicestwienia”.
- Film był wyświetlany w Londynie podczas bitwy o Anglię i, jak donoszono, przyczynił się do podniesienia morale.
- Pomysł filmu narodził się z powodu podobieństwa „włóczęgi” (bohatera Chaplina w wielu filmach) i Hitlera, przede wszystkim z powodu wąsów. Istniały również inne punkty podobieństwa między Chaplinem a Hitlerem: obaj urodzili się w kwietniu 1889 roku (Chaplin był starszy od Hitlera o cztery dni) i wychowywali się w biedzie. Chaplina martwił również wzrost prześladowań Żydów w Europie w latach trzydziestych, o czym dowiadywał się bezpośrednio od swoich europejskich przyjaciół i kolegów-Żydów. Chaplin pracował nad scenariuszem przez 1938 i 1939 rok.
- Zdjęcia rozpoczęły się we wrześniu 1939 roku, tydzień po rozpoczęciu II wojny światowej. Film był kręcony głównie w studiach Chaplina „Chaplin Studios” i w okolicach Los Angeles. Po sześciu miesiącach, w momencie zakończenia zdjęć, Francja została już zajęta przez nazistów. Przemówienie na końcu filmu zostało wprowadzone do scenariusza już podczas kręcenia, zostało napisane przez Chaplina pod wrażeniem wydarzeń w Europie.
- Ten film był pierwszym w pełni dźwiękowym filmem Chaplina (choć epoka kina niemego zakończyła się już w latach 20.), pomógł również Chaplinowi uwolnić się od zarzutów o luddyzm, które zostały mu postawione po premierze niemego filmu „Nowe czasy” w 1936 roku.
- Kiedy później dziennikarze pytali Chaplina o stworzenie filmu o tak delikatnej fabule, Chaplin odpowiadał: „W trakcie tworzenia filmu zaczęły przychodzić do mnie niepokojące listy z „United Artists”… jednak byłem zdeterminowany, aby dokończyć ten film, ponieważ Hitler musiał zostać wyśmiany”.
- We Francji premiera filmu odbyła się w kwietniu 1945 roku, po wyzwoleniu Paryża.
- „Wielki dyktator” był ostatnim filmem Chaplina, w którym wykorzystano wizerunek Włóczęgi.
- Film kończy się sceną, w której fryzjer, mylony z dyktatorem, czyta przemówienie na wiecu w sprawie zajęcia przez Tomanię Osterszychu (wyraźne nawiązanie do Anschlussu Austrii przez Niemcy 12 marca 1938 roku). To przemówienie jest często interpretowane przez krytyków jako wyraz własnych poglądów Chaplina. Często to kontrowersyjne przemówienie, pełne motywów politycznych, jest uważane za jedną z przyczyn wygnania Chaplina z USA w epoce makkartyzmu.
- Hinkel, aby podkreślić swoją wyższość, próbuje usiąść wyżej niż Benzinio Napaloni. Następnie rywalizują w zakładzie fryzjerskim – kto wyżej usiądzie w podnoszącym się fotelu. Pomysł sceny pojawił się podczas spotkania Chaplina z królem Belgii, który również celowo siadał na krześle z wyższymi nogami niż Chaplin.
- Pomysł na film narodził się z powodu podobieństwa „włóczęgi” (bohatera Chaplina w wielu filmach) i Hitlera, przede wszystkim z powodu wąsów. Istniały również inne punkty wspólne między Chaplinem a Hitlerem: obaj urodzili się w kwietniu 1889 roku (Chaplin był starszy od Hitlera o cztery dni) i wychowywali się w biedzie. Chaplin martwił się również rosnącymi prześladowaniami Żydów w Europie w latach trzydziestych, o czym dowiadywał się bezpośrednio od swoich europejskich przyjaciół i kolegów Żydów. Chaplin pracował nad scenariuszem w latach 1938 i 1939.
- Ten film był pierwszym w pełni dźwiękowym filmem Chaplina (choć era kina niemego zakończyła się już w latach dwudziestych), pomógł mu również pozbyć się oskarżeń o luddyzm, które postawiono mu po premierze niemego filmu „Czasy Nowoczesne” w 1936 roku.
- Kiedy później dziennikarze pytali Chaplina o stworzenie filmu o tak delikatnej fabule, Chaplin odpowiadał: „Podczas tworzenia filmu zacząłem otrzymywać niepokojące listy z „United Artists”… jednak byłem zdeterminowany, aby dokończyć ten film, ponieważ Hitler musiał zostać wyśmiany”.
- „Wielki dyktator” był ostatnim filmem Chaplina, w którym pojawił się wizerunek Włóczęgi.
Podobne filmy
8.1/10
7.5/10
7.2/10
7.2/10
7/10
6.7/10
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
