Skarb Sierra Madre
Krótki opis
W meksykańskim Tampico dwaj pechowi Amerykanie, Fred C. Dobbs i Bob Curtin, próbują przetrwać, podejmując się dorywczych prac. Wszystko zmienia się, gdy poznają starego poszukiwacza złota imieniem Howard. Mężczyzna opowiada im o złożach kruszcu w górach Sierra Madre, po czym wspólnie zrzucają się na wyposażenie wyprawy. Podróż przez dzikie tereny jest wyczerpująca, a bohaterowie muszą mierzyć się z bandytami i innymi niebezpieczeństwami. Prawdziwe problemy pojawiają się jednak wewnątrz grupy – gdy udaje im się odnaleźć złoto, partnerów zaczynają dzielić podejrzliwość i chciwość. Film oparto na powieści B. Travena o tym samym tytule.
Reżyserią i scenariuszem zajął się John Huston, a producentem ze strony Warner Bros. Pictures był Henry Blanke. Był to drugi z dwudziestu dwóch filmów wyreżyserowanych przez Hustona, poprzedzony obrazem Sokół maltański i poprzedzający Key Largo. W rolach głównych wystąpili Humphrey Bogart jako Dobbs, Walter Huston jako Howard oraz Tim Holt jako Curtin. Wśród trzydziestu dwóch aktorów wymienionych w napisach znaleźli się również Bruce Bennett, Barton MacLane i Alfonso Bedoya. Budżet produkcji wyniósł około 4 milionów dolarów, a podobną kwotę film zarobił w światowych box office.
Produkcja otrzymała ocenę 8,2/10 na IMDb na podstawie około 141 000 głosów oraz 7,9/10 na TMDB z około 1 400 głosów. Ocena krytyków filmowych wynosząca 9,5/10, oparta na 54 recenzjach, jest zauważalnie wyższa od not z nadanych przez widzów. Film trwa 126 minut i łączy w sobie elementy gatunków takich jak przygodowy, dramat i western.
Co pozostało za kulisami
- Reżysera i scenarzystę Johna Hustona (1906-1987) zainteresował autor powieści, która posłużyła jako literacki pierwowzór jego filmu o tym samym tytule (1927) – Bruno Traven (1890-1969), który mieszkał w odosobnieniu w Meksyku. Traven nie miał zastrzeżeń ani co do reżysera, który miał nakręcić film na podstawie jego powieści, ani co do scenariusza – z tego, co wiadomo, wyraził na to zgodę pisemnie – i wysłał na plan filmowy swojego bliskiego przyjaciela Hala Crowsa, który został doradcą technicznym i tłumaczem, otrzymując za to 150 dolarów tygodniowo. Uważa się, że pod pseudonimem „Crows” krył się sam Traven, choć sam Traven zawsze to zaprzeczał. Huston nie chciał dopytywać o to osobiście, ale jego ówczesna żona, Evelyn Keyes (1916-2008), była przekonana, że Crows to właśnie tajemniczy pisarz, Traven. Twierdziła, że sam się zdradza, mówiąc w pewnych sytuacjach „ja”, zamiast „on”, a także że w jego mowie jest zbyt wiele zwrotów podobnych do tych, które pojawiały się w listach Travena do Hustona. Obecnie wiadomo na pewno, że „Bruno Traven” to pseudonim, choć prawdziwa tożsamość pisarza do dziś pozostaje nieustalona.
- Humphrey Bogart zaczął tracić włosy w 1947 roku, częściowo z powodu hormonów, które przyjmował, aby spłodzić dzieci z żoną Lauren Bacall (1924-2014) – choć w tym przypadku prawdopodobnie winę za przedwczesną łysinę należało przypisać nadużywaniu alkoholu i brakowi witaminy B w organizmie. W chwili przyjazdu do Meksyku był już całkowicie łysy. Na planie aktor zakładał perukę.
- Początkowo producentowi Henry’emu Blankowi (1901-1981) nawet podobało się, że Walter Huston (1883-1950), wykonawca roli Howarda, odciąga uwagę widzów od Humphreya Bogarta, ale w miarę postępu kręcenia zaczęły go ogarniać wątpliwości i Johnowi Hustonowi zaczęto sugerować, żeby poradził ojcu, aby przed kamerą zachowywał się skromniej.
- W pewnym momencie w procesie kręcenia zagorzały żeglarz Humphrey Bogart zaczął się martwić, że nie zdąży na regaty jachtów z Catalina do Hawajów, w których corocznie brał udział. Kierownictwo studia powtarzało mu w kółko, że do rozpoczęcia regat praca nad filmem zostanie zakończona, ale wkrótce aktor i tak zaczął wypytywać Johna Hustona, kiedy już się zakończą zdjęcia. Skończyło się na tym, że reżyserowi to się znudziło, po kolejnym takim pytaniu chwycił Bogarta za nos i obrócił mu rękę. Bogart nie zadawał mu już tego pytania.
- John Houston wybrał do ekranizacji powieść „Skarby Sierra Madre”, ponieważ liczył, że rola starszego poszukiwacza złota przyniesie jego ojcu Walterowi Houstonowi upragnionego „Oscara”.
- Film był wyświetlany w radzieckim kinie pod tytułem „Mój skarb”.
- W roli bogatego Amerykanina, od którego Dobbs żebrze o drobne, na ekranie pojawia się sam reżyser.
- Budżet filmu przekraczał 5 milionów dolarów, był to najdroższy film firmy „Warner Bros.” do 1948 roku, a dodatkowo kierownictwo studia martwiło się tym, że zdjęcia kręcone są w Meksyku. Początkowo szefowie studia nalegali, żeby postać w wykonaniu Humphreya Bogarta w ogóle pozostała przy życiu, potem zaczęli nalegać, żeby pozostała przy życiu niemal do samego końca filmu. Reżyser John Huston poszedł swoją drogą. Film spotkał się z uznaniem krytyków, ale zyski zaraz po premierze nie były aż tak zadowalające.
- Jeden z pierwszych hollywoodzkich filmów nakręconych „na location” poza Stanami Zjednoczonymi – w meksykańskim stanie Durango i w mieście Tampico. Aby podkreślić lokalny koloryt, reżyser pozostawił dialogi mieszkańców na hiszpańskim bez napisów.
- Steven Spielberg mówił później, że inspirację w pracy nad postacią Indiany Jonesa czerpał przede wszystkim z wizerunku Dobbsa w tym filmie, w którego wcielał się Humphrey Bogart (1899-1957).
- W niektórych scenach Walter Huston musiał mówić po hiszpańsku, a języka nie znał. John Huston specjalnie zatrudnił Meksykanina, który wypowiedział wszystkie repliki Hustona-starszego pod nagranie, a Huston po prostu je się uczył na słuch, i zrobił to tak dobrze, że wielu potem mówiło mu, że mówi po hiszpańsku jak rodowity.
- Początkowo John Huston nakręcił śmierć Dobbsa w wykonaniu Humphreya Bogarta bardziej efektownie (tak jak w książce), niż ten wariant, który ostatecznie znalazł się w filmie. Kiedy postać w wykonaniu Alfonso Bedoy’a (1904-1957) zadaje Dobbsowi cios maczetą, całkowicie odcina mu głowę, po czym głowa (z tektury, oczywiście) toczy się i spada do wody. Rok był 1948, cenzura nie mogła dopuścić do pokazania takich szczegółów i w filmie pokazany jest tylko cios maczetą.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
