Garsoniera
Krótki opis
C.C. Baxter jest szeregowym pracownikiem wielkiej nowojorskiej firmy ubezpieczeniowej. W nadziei na awans udostępnia swoje mieszkanie przełożonym, którzy wykorzystują je do potajemnych schadzek z kochankami. Taki układ przynosi mu promocje, ale jednocześnie budzi niechęć współpracowników i zmusza go do sprzątania bałaganu pozostawionego przez szefów. Sytuacja staje się bolesna, gdy Baxter zakochuje się w Fran Kubelik, operatorki windy w tym samym budynku, i odkrywa, że kobieta ma romans z jednym z dyrektorów korzystających z jego mieszkania.
Billy Wilder wyreżyserował, wyprodukował i współnapisał scenariusz filmu wraz z I. A. L. Diamondem. Był to czternasty z dwudziestu dwóch pełnometrażowych obrazów w jego dorobku, nakręcony po filmie Pół żartem, pół serio, a przed filmem Raz, dwa, trzy. W rolach głównych wystąpili Jack Lemmon jako Baxter, Shirley MacLaine jako Fran oraz Fred MacMurray jako dyrektor personalny Sheldrake. W obsadzie, obejmującej 38 uznanych w napisach aktorów, znaleźli się również Ray Walston, Jack Kruschen i David Lewis.
Film, wydany w czerwcu 1960 roku przez United Artists oraz The Mirisch Company, kosztował około 3 milionów dolarów, a jego światowe wpływy wyniosły w przybliżeniu 19 milionów dolarów, co stanowiło wysoki zwrot z inwestycji. Produkcja uzyskała ocenę 8,3 w serwisie IMDb na podstawie około 218 000 głosów oraz 8,2 w TMDB na podstawie około 2 800 głosów. Ocena krytyków na poziomie 9/10 z 107 recenzji stawia film jeszcze wyżej niż entuzjastyczne noty widzów.
Co pozostało za kulisami
- Krytycy filmowi w krajach socjalistycznego bloku nazwali ten film aktem oskarżenia amerykańskiego systemu i powiedzieli, że takie zdarzenie jest możliwe tylko w kapitalistycznym mieście takim jak Nowy Jork. Podczas obiadu na cześć filmu we Wschodnim Berlinie Wilder stwierdził, że ta historia „mogła się zdarzyć wszędzie – w Hongkongu, Tokio, Rzymie, Paryżu, Londynie” i nie mogła się zdarzyć tylko w Moskwie. Niemcy z NRD wybuchnęli oklaskami. Kiedy oklaski ucichły, Wilder kontynuował i powiedział, że w Moskwie tego nie mogło się zdarzyć, ponieważ żaden z mieszkańców nie ma własnego mieszkania. To stwierdzenie spotkało się z grobową ciszą.
- Ostatnia w filmie replika, która stała się klasykiem, została wymyślona już w ostatniej chwili, prosto na planie zdjęciowym.
- Billy Wilder i autor scenariusza I.A.L. Diamond (1920-1988) nie dopuszczali żadnych odstępstw od scenariusza. Shirley MacLaine po prostu denerwowała ich tym, że stale odbiegała od scenariusza. Jedną ze scen w windzie trzeba było nakręcić pięć razy tylko dlatego, że ciągle zapominała wypowiedzieć jedno słowo.
- Pomysł tego filmu pierwotnie przyszedł Billy’emu Wilderowi (1906-2002) do głowy po obejrzeniu dramatu Davida Leana (1908-1991) „Krótkie spotkanie” (1945), kiedy zastanawiał się nad człowiekiem, który wynajmuje swoje mieszkanie na takie pozamałżeńskie romanse. Aktorce grającej Fran, Shirley MacLaine, dano tylko 40 pierwszych stron scenariusza, aby nie wiedziała z góry, jak wszystko się skończy. Sama aktorka wtedy pomyślała, że scenariusz jeszcze nie jest w pełni gotowy.
- Podstawą pomysłu filmu częściowo posłużył się hollywoodzki skandal, kiedy w 1951 roku producent Walter Wanger (1894-1968) postrzelił Jenningsa Langa (1915-1996) z powodu romansu z jego żoną, aktorką Joan Bennett (1910-1990). Podczas romansu z Bennett Lang korzystał z mieszkania jednego z podwładnych. Kolejny element fabuły również został zaczerpnięty z życia: jeden z przyjaciół I.A.L. Diamonda kiedyś rozstał się z dziewczyną, a potem pewnego dnia wrócił do domu i zobaczył, że popełniła samobójstwo w jego łóżku.
- Jack Lemmon później opowiadał, że wiele w kinematografii nauczył się właśnie od Billy’ego Wildera – w szczególności wykorzystania niuansów, które widzowie pamiętają przez długi czas po tym, jak zapomnieli o pozostałych detalach filmu. Jednym z takich niuansów jest klucz do mieszkania. Według aktora, wiele lat po premierze filmu na ekranach podchodzili do niego ludzie ze słowami: „Jack, pożycz kluczyki”.
- Aby pokazać mnóstwo osób pracujących w ogromnym biurze firmy ubezpieczeniowej, wymyślono następujący trik: najbliżej kamery siedzieli dorośli aktorzy przy stołach, dalej znajdowały się dzieci w kostiumach dorosłych przy specjalnie wykonanych dla tego celu małych stolikach, a dalej za jeszcze mniejszymi stołami siedziały wycięte z kartonu figurki, które były sterowane szarpaniem za przeciągnięte do nich nitki. Wszystko to tworzyło efekt ogromnej przestrzeni wypełnionej pracującymi ludźmi.
- Marilyn Monroe chciała zagrać w tym filmie, ale nie otrzymała roli.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
