Carol
Carol (2015)
Produkcja
Budżet
$11 800 000
Opłaty
$40 272 135
Reżyser
Scenariusz
Patricia Highsmith
Autor
Kompozytor
Producent
Aktorzy
Kate Blanszet
Carol Aird
Rooney Mara
Therese Belivet
Kyle Chandler
Harge Aird
Jake Lacy
Richard Semco
Sara Polson
Abby Gerhard
John Magaro
Dannie McElroy
Cory Michael Smith
Tommy Tucker
Kevin Crowley
Fred Haymes
Krótki opis
Nowy Jork początku lat 50. Therese Belivet pracuje jako ekspedientka w domu towarowym na Manhattanie, choć marzy o karierze fotografki. Pewnego dnia w okresie przedświątecznych zakupów poznaje Carol Aird, elegancką i pewną siebie kobietę, która utknęła w nieszczęśliwym małżeństwie. Znajomość z czasem przeradza się w uczucie, rodząc dylematy wobec oczekiwań otoczenia i konwenansów epoki. Carol mierzy się z trudnym rozwodem, a jej mąż Harge nie zamierza łatwo się wycofać. Bohaterki muszą rozstrzygnąć, ile są gotowe poświęcić dla wspólnego szczęścia i jaką cenę przyjdzie im za nie zapłacić.
Film wyreżyserował Todd Haynes, a scenariusz na podstawie powieści Patricii Highsmith napisała Phyllis Nagy. W dorobku Haynesa Carol uplasował się między I'm Not There. Gdzie indziej jestem. z 2007 roku a Wonderstruck z 2017 roku, będąc jego siódmym filmem fabularnym. W rolach głównych występują Cate Blanchett jako Carol oraz Rooney Mara jako Therese; na ekranie towarzyszą im Kyle Chandler, Jake Lacy, Sarah Paulson i John Magaro. Budżet produkcji wyniósł 12 milionów dolarów, a wpływy ze sprzedaży biletów na świecie sięgnęły 40 milionów dolarów, co przy historii kameralnej i osadzonej w kostiumie epoki oznacza wynik znacznie przekraczający nakłady. W serwisie IMDb film oceniono na 7,3/10 przy 153 tysiącach głosów, a w TMDB na 7,5/10 przy ponad 4 tysiącach głosów. Oba wyniki są zbliżone i wskazują na szeroką akceptację widzów.
Co pozostało za kulisami
- Obraz jest ekranizacją powieści Patricii Highsmith z 1953 roku pt. „Cena soli” (The Price of Salt).
- Mia Wasikowska była brana pod uwagę do roli Terezy.
- Zdecydowano, że Rooney Mara zostanie zgłoszona do nagrody w kategorii „najlepsza drugoplanowa rola żeńska”, a Cate Blanchett w kategorii „najlepsza rola żeńska”, mimo że Mara pojawia się na ekranie przez 71 minut, czyli 60% czasu trwania filmu, a Blanchett przez 65 minut, czyli 54%.
- Od Cate Blanchett i Rooney Mary nie wymagano obecności przy telefonie w scenach, w których ich postacie ze sobą rozmawiały, jednak mimo to zdecydowały się one być na linii dla wzajemnego wsparcia moralnego. W związku z tym we wszystkich scenach, w których Carol i Therese rozmawiają przez telefon, aktorki rzeczywiście rozmawiają ze sobą.
- Film „Carol” (2015) został nakręcony w formacie „Super-16”, aby bardziej przypominać obrazy z końca lat 40. i początku lat 50. Operator Edward Lachman czerpał inspirację z prac fotografów: Vivienne Maier, Ruth Orkin, Helen Levitt, Esther Bubley, a także Saula Leitera (który czasem robił zdjęcia przez okna lub fotografował odbicia).
- Jak opowiadała Patricia Highsmith, inspiracją do napisania powieści „Cena soli” (1952) była przypadkowo zauważona kobieta w futrze, która robiła zakupy w jednym z nowojorskich domów towarowych tuż przed Bożym Narodzeniem 1948 roku. Patricia pracowała wówczas tymczasowo jako sprzedawczyni w dziale z zabawkami. Wspominała, że główną linię fabularną powieści naszkicowała tamtego wieczoru dosłownie w kilka godzin – prawdopodobnie pod wpływem ospy wietrznej, na którą, jak dowiedziała się następnego dnia, już chorowała („Gorączka bardzo pobudza wyobraźnię”). Powieść została ukończona do 1951 roku.
- Tessa Ross z firmy „Film4 Productions” powiedziała, że przygotowania do zdjęć i same zdjęcia trwały 11 lat.
- Rooney Marze zaproponowano rolę Thérèse po tym, jak skończyła zdjęcia do filmu Davida Finchera „Dziewczyna z tatuażem smoka” (2011), lecz początkowo odmówiła, powołując się na zmęczenie. Rolę otrzymała Mia Wasikowska, która jednak opuściła projekt, aby wystąpić w melodramatycznym horrorze Guillermo del Toro „Crimson Peak” (2015). Mara zgodziła się zagrać Thérèse w 2013 roku, gdy reżyserem został już Todd Haynes.
- To druga ekranizacja powieści Patricii Highsmith z udziałem Cate Blanchett. W 1999 roku zagrała ona w thrillerze psychologicznym Anthony'ego Minghella „Utalentowany pan Ripley”.
- Pierwszą wersję scenariusza Phyllis Nagy napisała w 1996 roku.
- Podczas premiery na festiwalu filmowym w Cannes w 2015 roku film został nagrodzony 10-minutową owacją na stojąco.
- Rooney Mara jest fanką Cate Blanchett od trzynastego roku życia. Możliwość pracy ze swoim idolem określiła jako „po prostu spełnienie marzeń”.
- Futrzany płaszcz Carol został wykonany z fragmentów futer ze starych płaszczy z tamtych lat. Kostiumografka Sandy Powell wyznała w wywiadzie dla magazynu „The Hollywood Reporter” („Jak powstał futrzany płaszcz dla Cate Blanchett i jak zniknął”, 26 stycznia 2016 r.), że „...rozpadał się on [płaszcz] na kawałki każdego dnia, przed każdym zdjęciem”.
- Odtwarzając na ekranie atmosferę lat 50., Todd Haynes inspirował się pracami Morrisa Engela i Ruth Orkin, a w szczególności ich filmem „Lovers and Lollipops” (1956).
- Scenarzystka Phyllis Nagy przyjaźniła się z autorką powieści, Patricią Highsmith.
- Zdjęcia kręcono wiosną 2014 roku. Sceny osadzone w Nowym Jorku i New Jersey lat 50. realizowano w Cincinnati w stanie Ohio i jego okolicach. Jako miejsca zdjęciowe wybrano centrum biznesowe Cincinnati, Eden Park, Hyde Park, dzielnicę Over-the-Rhine oraz miasta Cheviot, Hamilton, Lebanon i Wyoming. Niektóre sceny nakręcono w Aleksandrii w stanie Kentucky.
- Drugi wspólny projekt Todda Haynesa i Cate Blanchett oraz trzeci Haynesa i kostiumografki Sandy Powell.
- Samochód Carol: „Packard Super Deluxe 8” z 1949 roku z silnikiem „Straight 8 Flathead” (327 cali sześciennych) i dźwignią zmiany biegów na kolumnie kierownicy. Samochód posiada bardzo rzadką maskownicę w stylu egipskim. Maska otwierała się zarówno z lewej, jak i z prawej strony. Pojazd został wypożyczony od właściciela, który odpowiedział na apel Komisji ds. Kinematografii Cincinnati i północnej części stanu Kentucky o udostępnienie na czas zdjęć samochodów, autobusów i ciężarówek z lat 50. Samochód Harджа: „Cadillac Series 75 Fleetwood Limousine” z 1952 roku. Samochód Abby: „Packard Custom Eight” z nadwoziem kabriolet z 1950 roku. Czerwono-żółte taksówki w niektórych epizodach to „Chevrolet” z 1950 roku i „Dodge” z 1949 roku.
- Chłopcy, którzy odbiegają od modelu kolei w dziale z zabawkami w domu towarowym w momencie, gdy wychodzi z niego Carol, to Dashiel, Roman i Ignatius Aptons. Są to dzieci Kate Blanchett i jej męża Andrew Aptona.
- W epizodzie, w którym Carol i Therese po raz pierwszy jadą do domu Carol, przejeżdżają przez Tunel Lincolna łączący Nowy Jork z New Jersey. Ponieważ zdjęcia kręcono w Cincinnati, rolę tę pełnił tamtejszy Little Tunnel, którego długość wynosi zaledwie 335 metrów. Z tego powodu podróż trzeba było powtarzać – aktorki w samochodzie przejeżdżały przez tunel, robiły pętlę i wjeżdżały do niego ponownie, powtarzając to kilka razy.
- Kiedy w 2012 roku ogłoszono nadchodzące zdjęcia do filmu, reżyserem miał być John Crowley.
- Powieść „Cena soli/Carol” jest napisana w trzeciej osobie z perspektywy Therese.
- Film „Carol” powstał we współpracy z „Dirty Films Ltd.”, londyńską firmą produkcyjną należącą do Cate Blanchett i jej męża Andrew Uptona.
- Phyllis Nagy napisała scenariusze do zaledwie dwóch filmów. Tytuły obu składają się z imion kobiecych.
- W wywiadzie z Terry Gross, prowadzącą program radiowy „Fresh Air”, aktorka Sarah Paulson stwierdziła, że w oryginalnym scenariuszu jej rola (Abby) była bardziej „spójna”, lecz wiele scen z jej udziałem zostało, niestety, wyciętych.
- Carol pali w 9 scenach. Zajmuje to łącznie 6 minut i 23 sekundy.
- Zaczynając od dramatu „Safe” (1995), reżyser Todd Haynes tworzy tzw. „książki obrazów”, które pomagają lepiej poczuć atmosferę filmu, nad którym pracuje. Przeznaczone głównie dla operatora, zawierają one fotografie, kadry, obrazy, czasopisma i inne źródła, z których analizy rodzą się pomysły dotyczące stylu przyszłego obrazu. (Tych pomocy wizualnych nie należy mylić z rozrysowaniami scen lub ilustrowanymi scenariuszami, z których korzystał od swojego pierwszego filmu „Poison” z 1990 roku). Jak powiedział sam reżyser, „książki obrazów” to sposób na bezsłowne przekazanie nastroju, pasji i cech stylistycznych filmu. W przypadku filmu „Carol” (2015), „książka obrazów” stała się „przewodnikiem po kwestiach ubioru, fryzur, makijażu, tego, jak kobiety w ogóle zachowywały się publicznie w tamtym okresie, oraz wpływu, jaki otaczający świat wywierał na kształtowanie się kobiet”. W „książce obrazów” do filmu „Carol” znalazły się odniesienia do filmów „Krótkie spotkanie” (1945) Davida Leana oraz „Zawrót głowy” (1958) Alfreda Hitchcocka (Haynesowi podobało się, jak przekonująco ukazano w nich epokę), „Ekspres do Sugarland” (1974) Stevena Spielberga (nowatorska praca operatora Vilmosha Zsigmonda), „Lovers and Lollipops” (1956) Morrisa Engela i Ruth Orkin (miejsca zdjęć) oraz „The Pumpkin Eater” (1964) Jacka Claytona (zdjęcia wnętrz). Znajdowały się tam również fotografie Ernst Haasa, Helen Levitt i Vivian Maier. Haynes układa swoje „książki obrazów” niczym wizualne mixtape'y (mieszanka fragmentów zebranych w kompozycję, inaczej mówiąc, muzyczne zbiory lub kompilacje), tworząc kolejne kolaże ze zdjęć i elementów cudzych filmów, którymi się zachwyca. Dla filmu „Carol” przygotował ponad 80 takich kolaży i nieustannie odwoływał się do nich podczas pracy nad obrazem. Stworzenie tej „książki obrazów” zajęło 2 miesiące. („Todd Haynes zbiera obrazy, aby lepiej oddać atmosferę swoich filmów” — gazeta „The New York Times”, 28 stycznia 2016 roku).
- Film zdobył 4 nagrody New York Film Critics Circle (Nowojorskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych): w kategoriach najlepszego filmu roku, za reżyserię, za scenariusz oraz za zdjęcia.
- Carol pali papierosy nie tylko dlatego, że było to powszechne w czasach, w których toczy się akcja filmu, ale także dlatego, że akt palenia należy rozpatrywać jako symboliczny, jako język gestów. Carol pali zawsze — gdy jest pewna siebie lub flirtuje, gdy coś ją niepokoi oraz w momentach napięcia. Jednak w podróży z Therese nie pali — ani w samochodzie, ani w restauracjach, ani w motelach. Jest to oznaka tego, że Carol jest szczęśliwa. Carol ponownie pojawia się z papierosem dopiero po powrocie, kiedy stara się uzyskać wspólną opiekę nad córką (epizod z Abby) oraz gdy spotyka Therese w restauracji „Ritz Tower Hotel”.
- Akcja toczy się w okresie od Bożego Narodzenia 1952 roku do początku 1953 roku. Na kalendarzu ściennym w redakcji „The New York Times” można zauważyć, że jest kwiecień 1953 roku. W liście, w którym Carol pyta Therese, czy będą mogły się dzisiaj spotkać, widnieje data 17 kwietnia. W ten sposób staje się jasne, że od ostatniego spotkania Carol i Therese minęło 3,5 miesiąca.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
