Labirynt
Krótki opis
Sarah to nastolatka, która książkom fantasy i marzeniom na jawie poświęca więcej uwagi niż odpowiedzialności za opiekę nad przybranym bratem, małym Tobym. Po wieczorze pełnym frustracji wypowiada na głos życzenie, aby gobliny zabrały dziecko. Życzenie zostaje spełnione: Jareth, Król Goblinów, porywa Toby’ego do swojego zamku. Sarah ma ograniczony czas na cofnięcie tego, co zrobiła, i musi przedrzeć się przez ogromny labirynt otaczający miasto goblinów. Labirynt pełen jest podstępów, dziwnych stworzeń i zagadek, a nie wszystko jest w nim tym, czym się wydaje. Jeśli dziewczyna nie dotrze do zamku na czas, Toby na zawsze zostanie z Jarethem.
Reżyserem filmu był Jim Henson. Jest to czwarty z pięciu wymienionych w jego filmografii pełnometrażowych obrazów, który powstał po Ciemnym Krysztale, a przed Dog City. Scenariusz napisał Terry Jones, a producentem był Eric Rattray. W licznej, liczącej 88 osób obsadzie znaleźli się m.in. David Bowie jako Jareth, Jennifer Connelly jako Sarah, Toby Froud jako Toby, Shelley Thompson, Christopher Malcolm oraz Brian Henson. Produkcja była koprodukcją Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, zrealizowaną m.in. przez Lucasfilm oraz TriStar Pictures z budżetem wynoszącym 25 milionów dolarów. Po premierze w 1986 roku film zarobił w światowym box office około 13 milionów dolarów, choć z czasem zyskał szersze uznanie. Na IMDb otrzymał ocenę 7,3/10 przy około 164 000 głosów, a na TMDB 7,3/10 przy znacznie mniejszej liczbie 2 860 głosów. Ocena krytyków na poziomie 6,7/10 z 55 recenzji jest nieco niższa niż noty przyznane przez widzów.
Co pozostało za kulisami
- Rolę Jareta mogli zagrać Michael Jackson lub Sting.
- Ujęcia, w których Jaret żongluje kryształowymi kulami, były kręcone bez użycia specjalnych efektów operatorskich i efektów wizualnych. Żonglerem kryształowymi kulami nie jest David Bowie, ale profesjonalny żongler – choreograf filmu.
- Fryzura króla goblinów Jareta znalazła się w pierwszej dziesiątce fryzur filmowych według The Contentenders, zajmując w tym rankingu 2. miejsce.
- Bowie otrzymał scenariusz podczas trasy koncertowej po USA w 1983 roku. Od samego początku spodobał mu się pomysł i aktywnie uczestniczył w tworzeniu filmu, zarówno jako aktor, jak i muzyk.
- Labirynt został zbudowany i nakręcony w brytyjskim studiu Elstree Studios w Hertfordshire. Scena wprowadzająca była kręcona na północy Londynu w parku leśnym Hampstead Heath. Kolejne ujęcia, w których Sara biegnie pod deszczem po ulicach, były kręcone na przedmieściach Nowego Jorku, Upper Nyack. Sceny w domu Williamsów również były kręcone na planie zdjęciowym, a jedynie ganek został zbudowany na potrzeby scen zewnętrznych.
- Dekoracja labiryntu ze schodami, do którego trafia Sara, wchodząc do zamku Jareta, została stworzona na podstawie obrazu Eschera „Relatywność”. Ten obraz wisiał w pokoju bohaterki. Sceny w tej dekoracji były kręcone przy użyciu specjalnych urządzeń technicznych i kaskadera przebranego za Bowiego, a ten epizod, ze względu na swoją złożoność, został szczególnie dokładnie opracowany w storyboardach. Scena, w której kryształowa kula rzucona przez Jareta trafia w ręce Toby’ego, została zmontowana przy użyciu zdjęcia wstecznego.
- Scena balu jest jedyną masową sceną w filmie, w której nie występuje ani jedna lalka; jednak twórcy filmu starali się pokazać, że wszyscy obecni na niej bohaterowie są w rzeczywistości goblinami, jedynie udającymi ludzi; w tym celu zaprojektowano kostiumy i maski. Do poprowadzenia choreografii zaproszono Cheryl (Gates) McFadden. Sama Jennifer wcześniej nigdy nie tańczyła, więc musiała brać lekcje tańca.
- Znaczną część ról w filmie grały lalki-marionetki lub lalki obsługiwane przez ludzi z wewnątrz. Na przykład, w kręceniu sceny The Dance Magic wzięło udział 45 lalek, 53 kukiełkarzy, dziecko, Bowie i 5 szalejących kurczaków. Dzieciom po prostu powiedziano, żeby biegały i skakały, jak im się podoba, niektórym przywiązano sznurki, aby skoki były wyższe, a do ustawienia plastyki Bowiego zaproszono Charlesa Owensa, który wniósł do inscenizacji pulsującą dynamikę. Najtrudniejszą częścią inscenizacji okazała się praca z Tobym, ponieważ był kapryśny i trudno było mu wywołać pożądany wyraz twarzy.
- Każda z lalek została stworzona specjalnie dla filmu, z uwzględnieniem odgrywanej roli. Na stworzenie wszystkiego, co było potrzebne do poruszania ciałami, głowami i innymi częściami ciała lalek, potrzebował więcej niż rok, ale wszystko zostało połączone w ostatnich kilku tygodniach przed rozpoczęciem zdjęć. Wielu aktorów musiało się trenować, aby skoordynowanie obsługiwać postacie: na przykład, aby stworzyć mimikę Hogla, stworzono 18 silniczków, którymi za pomocą radia sterowały 4 osoby, które musiały dbać o to, aby ich działania prowadziły do jednolitego, realistycznego efektu. Poza tym, piąta osoba siedziała w środku.
- Lalka Hogl przez pewien czas po zakończeniu zdjęć do filmu uznawana była za zaginioną; zgubiła się w bagażu na lotnisku, a później została znaleziona i kupiona jako niezidentyfikowany bagaż przez sklep w mieście Scottsboro w stanie Alabama.
- Do obsługi lalki Ludo potrzeba było od razu dwóch aktorów; na prawym rogu lalki została zamontowana mała kamera, która pozwalała im widzieć, co się dzieje wokół na monitorze znajdującym się w środku.
- Korpus lalki, przedstawiającej ogromnego metalowego robota, broniącego miasta goblinów, został wykonany z włókna szklanego, a jej wysokość wynosiła cztery i pół metra. Poruszanie lalką odbywało się za pomocą sześciu osób, a jeszcze jedna sterowała innymi ruchami.
- Sceny z Gangiem Rudzielców zostały nakręcone w całkowicie czarnym, aksamitnym pokoju, z kukiełkarzami ubranymi na czarno; oddzielnie, z tego samego punktu i z tą samą prędkością, nagrywano tło, aby później połączyć to w jedną scenę za pomocą efektów specjalnych. Wróżki były obsługiwane na kilka sposobów: niektóre miały nogi przymocowane do nóg kukiełkarzy, ręce za pomocą patyków były obsługiwane przez innych kukiełkarzy, czasami jedną, każdą oddzielną lalką, sterowało 4 osoby. Ze względu na różne sposoby sterowania, każda lalka miała swój własny styl ruchu.
- Jennifer Connelly została wybrana w otwartym konkursie zorganizowanym przez George’a Lucasa i Jima Hensona. Początkowo szukano aktorki w wieku 18-19 lat, ale żadna kandydatura nie zadowoliła jury. Wtedy obniżono wiek o 2-3 lata i wybór padł na Connelly – Henson później stwierdził, że dokonał wyboru, gdy tylko dziewczyna przekroczyła próg. Bowie z kolei powiedział, że jego partnerka przypominała mu młodą Elizabeth Taylor.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
