Star Trek
Star Trek (1966-1969)
Sezonów: 3,
odcinków: 79
Czas trwania odcinka: 50 min
Średnia ocena:
8.4/10
116 801
Status
Zakończony
Twórcy
Scenariusz
Gene L. Coon
Producent
John D. F. Black
Aktorzy
Wiliam Szatner
James T. Kirk
Leonard Nimoj
Spock
DeForest Kelley
Dr. McCoy
James Doohan
Scott
Walter Koenig
Pavel Chekov
George Takei
Sulu
Nichelle Nichols
Uhura
Susan Oliver
Vina (materiały archiwalne)
Krótki opis
Kosmos...ostateczna granica. Oto podróże Statku Kosmicznego Enterprise, w pięcioletniej misji, by badać nowe, obce światy, szukać nowych form życia i nowych cywilizacji, śmiało podążać tam, gdzie nie dotarł jeszcze żaden człowiek.
Sezony
| Sezon | Odcinki | Data premiery | Ranking |
|---|---|---|---|
| 29 | 1966-09-08 | 7.3 | |
| 26 | 1967-09-14 | 7.4 | |
| 24 | 1968-09-20 | 6.9 |
Co pozostało za kulisami
- Przez dwa lata policja poszukiwała przedmiotów skradzionych z planu serialu „Star Trek”, a udało się odzyskać jedynie jedną trzecią łupu. Przy okazji znaleziono kostium Batmana, który wcześniej skradziono ze studia Warner Brothers.
- Na niektórych rurach wewnątrz statku kosmicznego „Enterprise” można zauważyć tabliczki „K PDK”, co oznacza „filmowy szpan, dla ozdoby”.
- Ojciec Leonarda Nimoya był fryzjerem w czasie, gdy franczyza „Star Trek” zyskała popularność. W wywiadzie dla magazynu „16” w połowie lat 60. Nimoy senior wspomniał, że młodzi ludzie często przychodzili do niego z prośbą o fryzurę „taką jak pan Spock”. Nikomu nie przyszło do głowy, że strzyże ich ojciec „pana Spocka”.
- Leonard Nimoy wielokrotnie opowiadał w wywiadach o tym, jak wymyślił wulkaniańskie powitanie. W jednym z nich (na stronie The A.V. Club, lipiec 2010 r.) powiedział: „Gest, który wprowadziłem do „Star Trek”, nazwijmy go tradycyjnym powitaniem na planecie Wulkan... myśl o nim nie pojawiła się w mojej głowie bez powodu. Miało to miejsce w moim dalekim dzieciństwie. Miałem wtedy 8 lat i byłem z rodzicami w synagodze podczas nabożeństwa. W ceremonii jest moment, w którym wiernych błogosławią kohanim, czyli kasta kapłanów w judaizmie. Błogosławieństwo jest takie samo jak w Starym i Nowym Testamencie: „Niech cię Pan błogosławi i strzeże! Niech Pan rozjaśni obliczem swoim twarz twoją...” i tak dalej. Podczas gdy kohanim wymawiają błogosławieństwo, nie wolno na nich patrzeć. Należy odwrócić wzrok. Ja jednak wtedy podglądałem i zobaczyłem, że było ich pięciu lub sześciu. Stali z wyciągniętymi w stronę wiernych rękami, a ich palce były rozstawione w taki właśnie sposób. Dopiero później dowiedziałem się, że palce rozstawione w ten sposób tworzą literę alfabetu hebrajskiego”.
- George Takei opuścił plan zdjęciowy pierwszych 9 odcinków drugiego sezonu, ponieważ grał w filmie „Zielone Berety” (1968). W czasie jego nieobecności stworzono postać pilota-nawigatora Pawła Czechowa, a kwestie przeznaczone dla Takei oddano Walterowi Kenigowi. Takei opowiadał, że był z tego powodu poważnie zdenerwowany i wcale nie żywił ciepłych uczuć do Keniga. Niemniej jednak, aktorzy zostali z czasem dobrymi przyjaciółmi.
- Po zakończeniu prac nad serialem pracownicy działu marketingu sieci telewizyjnej NBC poinformowali kierownictwo, że przerwanie produkcji „Star Trek” było błędem. Serial określono jako najpopularniejszy w ramówce pod względem zasięgu demograficznego widzów. Przekazano kierownictwu, że choć serial nie wspiął się powyżej 52. miejsca w ogólnym rankingu, to większość jego widzów mieściła się w grupie wiekowej od 16 do 39 lat, która jest najatrakcyjniejsza dla reklamodawców. Innymi słowy, serial nie miał najwyższej oglądalności spośród wszystkich, ale przyciągał dokładnie tę grupę odbiorców, o której marzył każdy reklamodawca, a to już sprawiało, że „Star Trek” można było uznać za bardzo udany projekt.
- Mundury załogi „Enterprise” miały różne kolory, co pozwalało określić przynależność osoby je noszącej do konkretnych służb. Kolor złoty oznaczał kadrę dowódczą (w tym służbę nawigacyjną i uzbrojenia); czerwony oznaczał eksploatację i konserwację (w tym służbę inżynieryjną, bezpieczeństwa oraz służby wsparcia, np. łączność); niebieski kolor oznaczał służby naukowe (w tym medyczną). Czerwone mundury nie pojawiły się w samym pierwszym odcinku – Uhura i Scott występowali w mundurach złotych. W rzeczywistości złote mundury czasami wyglądały na zielone (niektórzy przypisywali to słabemu odbiorowi sygnału telewizyjnego). Mundury kadry dowódczej były w rzeczywistości zielone, jednak z powodu oświetlenia na planie wydawały się złote. Prawdziwy kolor munduru dowódczego można dostrzec na kurtce kapitana Kirka oraz na kurtkach galowych, które czasami zakładają członkowie załogi. Są one wykonane z materiałów, które nieco inaczej odbijają światło. Pomiędzy zdjęciami mundury oddawano do czyszczenia chemicznego, przez co welur się kurczył i kurtki trzeba było okresowo podszywać. Właśnie dlatego widzowie mieli czasem wrażenie, że kurtura mundurowa jest za mała dla danej postaci.
- Reklamując serial „Star Trek” (1966) w magazynach, pracownicy NBC starannie retuszowali brwi i uszy Spocka, obawiając się, że potencjalna widownia może poczuć niechęć z powodu jego rzekomego podobieństwa do diabła. Obawy te okazały się bezpodstawne, gdyż Spock stał się jedną z najpopularniejszych postaci i sekssymbolem dla młodych widzek, czego nie spodziewali się ani twórcy serialu, ani sami aktorzy.
- Fraza „Jestem lekarzem, a nie...” z serialu została zaczerpnięta z filmu „The Kennel Murder Case” (1933). Patolog sądowy w filmie, grany przez Étienne'a Girardot, cały czas powtarza, że jest lekarzem, a nie dziennikarzem, detektywem i tak dalej.
- Nyota Uhura stała się jedną z pierwszych stałych czarnoskórych postaci w serialach. Wyprzedziła o dwa lata pojawienie się na ekranie Diane Carroll w roli młodej wdowy, pielęgniarki i samotnej matki w sitcomie „Julia” (1968–1971). Znaczenie tej postaci wynikało z faktu, że przy kreowaniu wizerunku twórcy serialu i aktorka zdołali uniknąć wielu stereotypów, z którymi kojarzyli się Afroamerykanie w programach telewizyjnych tamtego okresu. Odtwórczyni roli Uhury, Nichelle Nichols, przyznała kiedyś, że sam Martin Luther King powiedział jej, iż po prostu musi kontynuować grę w tej roli, ponieważ w telewizji prawie nie spotyka się pozytywnych czarnoskórych bohaterów. W wywiadzie do filmu dokumentalnego „Trekkies” (1997) Nichols stwierdziła, że przynajmniej jedna osoba potwierdziła później słuszność Kinga. Gdy aktorka Whoopi Goldberg (która w 1987 roku sama wystąpi w tym serialu) po raz pierwszy oglądała „Star Trek” (1966), krzyknęła: „Mamo, w telewizji pokazują czarną kobietę i ona nie jest służącą!”. W wywiadzie dla organizacji pozarządowej „StoryCorps” w 2011 roku Carl McNair (brat Ronalda McNaira, drugiego czarnoskórego astronauty i jednego z siedmiu, którzy zginęli w katastrofie promu Challenger 28 stycznia 1986 roku) wspominał, jakie wrażenie zrobił serial „Star Trek” na jego bracie. Powiedział: „Star Trek pokazał nam przyszłość, w której czarnoskórzy i biali pracują ramię w ramię. Ja traktowałem to jako fantastykę, bo nie wierzyłem, że to kiedykolwiek stanie się możliwe. Ronald natomiast uważał, że jest to całkiem prawdopodobne. Dorastał w latach, gdy latał Neil Armstrong i wszyscy ci goście. Jak mógł kolorowy chłopiec z Karoliny Południowej, który nosił okulary i nigdy nie pilotował samolotu, marzyć o kosmosie? Ale taki właśnie był Ronald. Odmawiał pogodzenia się z istniejącym porządkiem rzeczy. Niech inni uważają go za dziwnego. I tak wylądował na pokładzie własnego statku kosmicznego Enterprise”. Od połowy lat 70. i w latach 80. Nichols, jako pierwsza czarnoskóra kobieta „w kosmosie”, pomagała NASA w programie rekrutacji kobiet do korpusu astronautów. W szczególności, 8. grupa astronautów (Nichols pomagała w naborze kandydatów, który zakończył się w styczniu 1978 roku) obejmowała pułkownika Sił Powietrznych Guiona Bluforda (pierwszego Afroamerykanina w kosmosie), dr Judith Arlene Resnik (pierwszą Amerykankę pochodzenia żydowskiego w kosmosie) oraz dr Ronalda McNaira. Czworo członków tej grupy — Resnik, McNair, Ellison Onizuka i Francis Richard „Dick” Scobee — zginęło w katastrofie promu Challenger 28 stycznia 1986 roku. Napisy końcowe filmu „Star Trek IV: Podróż dom”, który wszedł na ekrany w tym samym roku, rozpoczynały się od dedykacji dla tragicznie zmarłej załogi Challengera.
- Leonard Nimoy „odrysował” Spocka od aktora George'a Burnsa z jego niezmiennym cygarem. Modelem dla relacji między tą postacią a doktorem McCoyem stała się relacja Burnsa z Gracie Allen (jego ironiczny stosunek do jej tyrad).
- Gene Roddenberry stworzył postacie Uhury i Christine Chapel specjalnie dla aktorek Nichelle Nichols i Majel Barrett. Obie aktorki miały romans z Roddenberrym, gdy ten planował „Star Trek”. Nichols zerwała z nim wkrótce po rozpoczęciu prac nad serialem, natomiast Barrett z czasem wyszła za niego za mąż i pozostała żoną Roddenberry'ego aż do jego śmierci.
- W 2000 roku „Star Trek” został wpisany do „Księgi Rekordów Guinnessa” jako franczyza z największą liczbą spin-offów, wliczając w to filmy fabularne i seriale.
- Zgodnie z ich testamentami, prochy Gene'a Roddenberry'ego i Jamesa Dooneya (odtwórcy roli Scotty'ego w serialu) zostały w 1997 roku wystrzelone w kosmos w specjalnej kapsule na rakiecie „Pegasus”.
- Początkowo Gene Roddenberry planował, aby Klingoni byli znacznie mniej podobni do ludzi, niż przedstawiono ich w serialu, jednak okazało się, że wiązałoby się to z ogromnymi kosztami. Metaliczny odcień skóry Klingonów wprowadzono dopiero w trzecim sezonie. Kiedy lata później zaczęto kręcić filmy, ich budżety oraz wymagania kinematografii w końcu pozwoliły Roddenberry'emu urzeczywistnić jego wizje na ekranie. Roddenberry żartobliwie komentował różnicę między Klingonami w „Star Trek” a tymi w innych projektach franczyzy jako „różnicę między północnymi a południowymi Klingonami”. W samych produkcjach ta rozbieżność otrzymywała najróżniejsze wyjaśnienia. W odcinku „Próba Trybli” serialu „Star Trek: Deep Space 9” (1993–1999), w którym bohaterowie udają się w przeszłość, doktor Bashir i Miles O'Brien przypuszczają, że zmiany w wyglądzie Klingonów są wynikiem ingerencji na poziomie genetycznym lub mutacji wirusowej. Według Worfy „... nie jest to temat, który Klingoni będą omawiać z osobami z zewnątrz”. W czwartym i ostatnim sezonie serialu „Star Trek: Enterprise” (2001–2005) widzowi zaproponowano wyjaśnienie łączące obie te hipotezy w jedną.
- Według producentów Herberta F. Solowa i Roberta H. Justmana, William Shatner, którego wzrost wynosi zaledwie 175 centymetrów, nosił buty na wysokiej podeszwie, aby wyglądać na wyższego od Leonarda Nimoya. W takim obuwiu Shatner przekraczał 180 centymetrów wzrostu. Niestety, miało to tak negatywny wpływ na jego postawę, że Gene Roddenberry ostatecznie zakazał aktorowi tych udogodnień, a zamiast tego nakazał Nimoyowi i DeForestowi Kelleyowi nosić buty na niskiej podeszwie.
- Mark Lenard, odtwórca roli Sareka (ojca Spocka), został pierwszym aktorem, który wcielił się w przedstawicieli trzech głównych ras obcych: kapitana romulańskiego statku gwiezdnego (w odcinku „Równowaga strachu” serialu „Star Trek” w 1966 roku), wulkaniańskiego ambasadora i ojca Spocka (w odcinku „Droga do Babilonu” tego samego serialu w 1967 roku oraz w niektórych innych odcinkach) oraz kapitana klingońskiego statku gwiezdnego (w pełnometrażowym filmie „Star Trek” z 1979 roku).
- Charakteryzacja Leonarda Nimoya miała zielonkawy odcień, ponieważ mieszkańcy planety Wulkan mają zieloną krew. Charakteryzację mieszano za każdym razem ręcznie, dlatego odcień w różnych odcinkach był raz bardziej, raz mniej zauważalny, a na wielu kadrach (zwłaszcza w zbliżeniach) w ogóle nie jest widoczny.
- George Takei stwierdził, że jego rola i liczba kwestii zostały okrojone z powodu „gwiazdorzenia” Williama Shatnera. Sam Shatner zawsze temu zaprzeczał, a relacje między aktorami po oświadczeniu Takei uległy pogorszeniu. Norman Spinrad, pisarz science-fiction i autor scenariusza jednego z odcinków, wyjaśnił później, że Shatner miał prawo do dominacji w kadrze na mocy kontraktu ze studiem i że kwestie innych aktorów rzeczywiście były skracane na korzyść Shatnera.
- Gdyby „Star Trek” został przedłużony o czwarty sezon, producenci wprowadziliby do fabuły Kolota z odcinka „Problem z tribblami” (1967) jako okresowo pojawiającą się postać negatywną. Roger S. Carmel po raz trzeci zagrałby Harry'ego Mudda. Po raz pierwszy na ekranie pojawiłaby się Joanna, córka McCoya.
- Inżyniera statku kosmicznego „Enterprise”, Scotty'ego, nazywa się Montgomery Scott. Imię postaci wymyślili James Doohan i Gene Roddenberry. „Scott” stało się nazwiskiem, ponieważ Roddenberryowi podobał się szkocki akcent Doohana, a „Montgomery” to drugie imię Jamesa Doohana.
- Syn Jamesa Doohana próbował niedawno kupić na aukcji organizowanej przez hollywoodzkie muzeum figur woskowych pełnowymiarową statuę swojego ojca, jednak jakiś anonimowy fan „Star Treka” zaproponował wyższą cenę.
- W tym serialu postaci Sulu i Uhury zostały przedstawione bez imion, jedynie pod nazwiskami. Sulu miał imię (Hikaru) w książkach, na podstawie których kręcono serial, ale na ekranie zostało ono wypowiedziane po raz pierwszy dopiero w pełnometrażowym filmie „Star Trek VI: Nieodkryta kraina” (1991). W materiałach dodatkowych w menu DVD z drugim sezonem „Star Treka” Nichelle Nichols opowiedziała, że wraz z Gene'em Roddenberrym nadali jej postaci imię Nyota (czasami Niota), co w języku suahili oznacza „gwiazdę”. „Uhura” to nieco zmienione słowo „uhuru”, które z tego samego języka tłumaczy się jako „wolność”. W wydanej w 1969 roku książce „The Making of Star Trek” Stephena J. Whitfielda i Gene'a Roddenberry'ego postać ta występuje pod imieniem „Penta”. Nie wiadomo dlaczego, ale liczni fani franczyzy odmówili przyjęcia tego imienia, mimo że książka ta stała się dla nich autorytatywnym źródłem. Imię Nyota zostało po raz pierwszy wypowiedziane na ekranie w pełnometrażowym filmie „Star Trek” (2009) wytwórni Paramount Pictures.
- Poświatę pola działającego transportera tworzono w następujący sposób: przemysłowy wentylator unosił w powietrze proszek aluminiowy, na który kierowano światło potężnych reflektorów.
- W „Star Treku” odznakę identyfikacyjną stylizowaną na grot strzały można było zobaczyć tylko na mundurach członków załogi „Enterprise”. Odznaki na mundurach oficerów Gwiezdnej Floty odwiedzających statek były inne. Oficerowie w stopniu komandora nosili odznakę w kształcie gwiazdy z wychodzącymi z niej promieniami. Do czasu, gdy franczyza trafiła na wielki ekran („Star Trek: Film”, 1979 rok), stylizowany grot strzały stał się oficjalnym symbolem całej Gwiezdnej Floty i pozostał taki we wszystkich kolejnych filmach fabularnych i spin-offach. Jedynym wyjątkiem był serial „Star Trek: Enterprise” (2001–2005), którego akcja toczy się przed wydarzeniami opisanymi w „Star Treku”.
- Podczas pracy nad „Star Trek: The Original Series” Gene Roddenberry nakazał jednej z autorek scenariuszy o nazwisku Fontana używać jedynie inicjałów D.K. Chodzi o Dorothy Kathryn Fontana. W tamtych latach sieci telewizyjne niechętnie przyjmowały scenariusze napisane przez kobiety, o czym Roddenberry był doskonale świadomy.
- Leonard Nimoy, odtwórca roli Spocka, stał się jedynym aktorem, który wystąpił we wszystkich 80 odcinkach „Star Treka”, wliczając w to odcinek pilotażowy „Klatka”, który został odrzucony w 1965 roku i wyemitowany dopiero w 1988.
- Drzwi turbo windy na statku kosmicznym były otwierane i zamykane przez pracowników za kulisami, którzy ciągnęli za przywiązane do nich sznurki. To oni przesuwali obok kabiny obrazy różnych pokładów „Enterprise”, aby stworzyć iluzję ruchu. Wielokrotnie zdarzało się, że aktorzy z pełnym impetem wpadali na zamknięte drzwi pomieszczeń statku, ponieważ któryś z pracowników za kulisami się rozproszył i przeoczył sygnał reżysera. Na zlotach fanów „Star Trek” często wyświetla się cały filmik zmontowany z epizodów, w których William Shatner z pełną prędkością uderza w drzwi, które nie otworzyły się na czas, i zaczyna przeklinać.
- W co najmniej dwóch odcinkach „Star Trek” („Miri” z 1966 roku i „Miasto na skraju wieczności” z 1967 roku) wykorzystano dekoracje fikcyjnego miasta Mayberry z „The Andy Griffith Show” (1960-1968). W scenie z drugiego odcinka, w której Kirk odprowadza Edith do domu, można dostrzec łatwo rozpoznawalne budynki sądu, salonu fryzjerskiego Floyda, warsztatu Emmetta oraz sklepiku z pierwszego sitcomu sieci CBS.
- Klingoni są dziełem scenarzysty Gene'a L. Coona. Ich pierwszy ekranowy występ miał miejsce w odcinku „Misja miłosierdzia”, którego premiera odbyła się 16 marca 1967 roku. Nazwa tej rasy pochodzi od porucznika Wilbura Klingena, z którym twórca „Star Trek”, Gene Roddenberry, służył niegdyś w policji w Los Angeles.
- Jedna z dyrektyw Floty Gwiezdnej głosi, że technologie Zjednoczonej Federacji Planet nie mogą trafić w ręce prymitywnych ras, a tubylcy nie powinni nawet podejrzewać istnienia rozwiniętej cywilizacji ziemskiej. Niemniej jednak w serialu znajduje się wiele odcinków, w których załoga „Enterprise” pozostawia na nierozwiniętych planetach komunikatory, fazery i inny nowoczesny sprzęt.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
