Lionel Ngakane

Lionel Ngakane (17 lipca 1928 – 26 listopada 2003) był południowoafrykańskim filmowcem i aktorem, który od lat 50. przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii, aż do 1994 roku, kiedy powrócił do RPA po upadku apartheidu. Jego film z 1965 roku pt. „Jemima and Johnny”, zainspirowany „zamieszkami rasowymi” z 1958 roku w londyńskim Notting Hill, zdobył nagrody na festiwalach filmowych w Wenecji i Rimini. W latach 60. Ngakane był członkiem założycielskim Pan-Afrykańskiej Federacji Filmowców (FEPACI) oraz Fespaco, czyli Pan-Afrykańskiego Festiwalu Filmu i Telewizji w Wagadugu (FESPACO).

Ngakane urodził się w Pretorii w RPA. W 1936 roku wraz z rodziną przeniósł się do dzielnicy Sophiatown w Johannesburgu. Jego ojciec, nauczyciel, założył hostel wspólnie z Alanem Patonem, autorem powieści „Płacz, kraju mój” z 1948 roku. Ngakane kształcił się w University College Fort Hare oraz na Uniwersytecie Witwatersrand, a w latach 1948–1950 pracował w magazynach „Drum” i „Zonk”. W 1950 roku rozpoczął karierę filmową jako asystent reżysera i aktor w ekranizacji „Płacz, kraju mój” (1951) w reżyserii Zoltana Kordy. Wkrótce potem Ngakane udał się na emigrację do Wielkiej Brytanii.

Jako aktor wystąpił w filmach, m.in. w „The Mark of the Hawk” z 1957 roku (u boku Earthy Kitt), w telewizji – w „Quatermass and the Pit” (1958) oraz w serialu szpiegowskim „Danger Man” (odcinek „Deadline” z 1962 r.) z Patrickiem McGoohanem, a na scenie – w sztuce Errola Johna „Moon on a Rainbow Shawl” oraz w dramacie Wole Soyinki „The Lion and the Jewel” w Royal Court Theatre w 1966 roku.

Ngakane powrócił do RPA w 1994 roku, po zakończeniu apartheidu.

Najbardziej zapamiętano go z krótkometrażowego filmu „Jemima and Johnny” (1965), zainspirowanego „zamieszkami rasowymi” z 1958 roku w londyńskim Notting Hill, który zdobył nagrody na festiwalach filmowych w Wenecji i Rimini. Reżyserował również filmy dokumentalne na temat apartheidu i rozwoju Afryki. Był honorowym prezesem Pan-Afrykańskiej Federacji Filmowców (FEPACI) – organizacji, którą współtworzył w 1967 roku jako grupę lobbingową na rzecz wspierania afrykańskich twórców filmowych.

Zmarł w 2003 roku w Rustenburgu w RPA w wieku 75 lat.