(Miriam Makeba)

(Miriam Makeba) - znana z pracy przy takich projektach: «When We Were Kings» (1996), «Kiedy byliśmy królami» (1996), «Sarafina!» (1992), «Sarafina!» (1992), «Soundtrack to a Coup d'État» (2024),

Zenzile Miriam Makeba (4 marca 1932 – 9 listopada 2008), nazywana Mamą Afryką, była południowoafrykańską piosenkarką, autorką piosenek, aktorką i działaczką na rzecz praw obywatelskich. Kojarzona z gatunkami muzycznymi takimi jak afropop, jazz i world music, była zwolenniczką walki z apartheidem i rządem mniejszości białych w Republice Południowej Afryki.

Urodzona w Johannesburgu, córka rodziców pochodzących ze Swazi i Xhosów, Makeba została zmuszona do podjęcia pracy w dzieciństwie po śmierci ojca. W wieku 17 lat przeszła krótkotrwały i, jak się mówiło, toksyczny związek małżeński, urodziła swoje jedyne dziecko w 1950 roku i pokonała raka piersi. Jej talent wokalny został dostrzeżony, gdy była dzieckiem, a w latach 50. XX wieku rozpoczęła profesjonalną karierę wokalną, występując z Cuban Brothers, Manhattan Brothers i żeńskim zespołem The Skylarks, wykonując mieszankę jazzu, tradycyjnych afrykańskich melodii i zachodniej muzyki popularnej. W 1959 roku Makeba zagrała epizodyczną rolę w antyapartheidowym filmie "Come Back, Africa", co zwróciło na nią międzynarodową uwagę i doprowadziło do występów w Wenecji, Londynie i Nowym Jorku. W Londynie poznała amerykańskiego piosenkarza Harry’ego Belafonte, który stał się jej mentorem i współpracownikiem. Przeprowadziła się do Nowego Jorku, gdzie szybko zyskała popularność i nagrała swój pierwszy solowy album w 1960 roku. Próba powrotu do RPA w tym samym roku na pogrzeb matki została udaremniona przez rząd kraju.

Kariera Makeby rozkwitła w Stanach Zjednoczonych, wydała kilka albumów i piosenek, a największym przebojem była "Pata Pata" (1967). Razem z Belafonte otrzymała nagrodę Grammy za album "An Evening with Belafonte/Makeba" z 1965 roku. Złożyła zeznania przeciwko rządowi RPA w Organizacji Narodów Zjednoczonych i zaangażowała się w ruch na rzecz praw obywatelskich. W 1968 roku poślubiła Stokely’ego Carmichaela, lidera Czarnych Panter. W rezultacie straciła poparcie wśród białych Amerykanów. Jej wiza została cofnięta przez rząd USA podczas podróży za granicę, co zmusiło ją i Carmichaela do przeprowadzki do Gwinei. Kontynuowała występy, głównie w krajach afrykańskich, w tym podczas kilku uroczystości związanych z uzyskaniem niepodległości. Zaczęła pisać i wykonywać muzykę bardziej otwarcie krytykującą apartheid; piosenka "Soweto Blues" z 1977 roku, napisana przez jej byłego męża Hugh Masekela, opowiadała o powstaniu w Soweto. Po demontażu apartheidu w 1990 roku Makeba powróciła do RPA. Kontynuowała nagrywanie i występy, w tym album z 1991 roku z Niną Simone i Dizzym Gillespie, oraz pojawiła się w filmie "Sarafina!" z 1992 roku. W 1999 roku została mianowana Ambasadorem Dobrej Woli FAO i prowadziła kampanie na rzecz spraw humanitarnych. Zmarła na zawał serca podczas koncertu w 2008 roku we Włoszech.

Makeba była jedną z pierwszych afrykańskich muzyków, którzy zdobyli światowe uznanie. Przyniosła afrykańską muzykę zachodniej publiczności i spopularyzowała gatunki world music i afropop. Spopularyzowała również kilka piosenek krytykujących apartheid i stała się symbolem oporu wobec tego systemu, zwłaszcza po odebraniu jej prawa powrotu. Po jej śmierci były prezydent RPA Nelson Mandela powiedział, że „jej muzyka wzbudziła w nas wszystkich potężne poczucie nadziei”. ...

Źródło: Artykuł "Miriam Makeba" z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.

Najważniejsze dzieła (Miriam Makeba)

Cała filmografia (Miriam Makeba)