Dan Duryea (Dan Duryea)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Dan Duryea (23 stycznia 1907 w White Plains, Nowy Jork – 7 czerwca 1968 w Hollywood, Kalifornia) był amerykańskim aktorem filmowym, teatralnym i telewizyjnym. Duryea ukończył studia na Uniwersytecie Cornell w 1928 roku. Podczas studiów został wybrany do stowarzyszenia Sphinx Head Society. Zasłynął na Broadwayu w sztuce „Dead End”, a następnie w „Małych lisach”, gdzie wcielił się w postać nieuczciwego i niezbyt bystrego słabeusza, Leo Hubbarda. W 1940 roku przeniósł się do Hollywood, aby wystąpić w wersji filmowej tej samej sztuki w tej samej roli. Ugruntował swoją pozycję w kinie, grając podobne role drugoplanowe jako kontrast dla głównych bohaterów, zazwyczaj wcielając się w postacie słabe lub irytująco niedojrzałe, m.in. w filmie „Duma Jankees”. W miarę rozwoju kariery w latach 40. zaczął wypracowywać sobie niszę jako agresywny, a jednocześnie seksowny czarny charakter w wielu filmach z gatunku noir. Dzięki temu zyskał liczne żeńskie grono wielbicielek, a z czasem pewnego rodzaju status kultowy. Do jego prac z tego okresu należą m.in. „Ulica szkarłatna”, „Kobieta w oknie”, „Criss Cross”, „Czarny anioł” i „Za późno na łzy”. Od lat 50. Duryea częściej pojawiał się w westernach, a najbardziej zapamiętano go jako charyzmatycznego złoczyńcę w filmie „Winchester '73” (1950). Inne pamiętne role z późniejszego okresu jego kariery to „Thunder Bay” (1953), „Włamywacz” (1957), „Lot Feniksa” (1965) oraz primetime'owa opera mydlana „Peyton Place”. W 1959 roku wystąpił również w jednym z pierwszych odcinków „Strefy zmierzchu” pt. „Mr. Denton on Doomsday” autorstwa Roda Serlinga, grając pijanego byłego rewolwerowca. Pojawił się jako gość w antologii NBC „The Barbara Stanwyck Show”. W 1963 roku Duryea wystąpił jako dr Ben Lorrigan w odcinku „Why Am I Grown So Cold” w medycznym dramacie NBC o psychiatrii pt. „The Eleventh Hour”. Duryea znacząco różnił się od wielu postaci, które grał w ciągu swojej kariery. Przez trzydzieści pięć lat był żonaty z Helen, która zmarła przed nim, 21 stycznia 1967 roku. Para miała dwóch synów: Petera, który przez pewien czas pracował jako aktor, oraz Richarda. Dan Duryea zmarł na raka w wieku sześćdziesięciu jednego lat. Jego szczątki spoczywają na cmentarzu Forest Lawn Hollywood Hills w Los Angeles w Kalifornii.

Powyższy opis pochodzi z artykułu w Wikipedii „Dan Duryea”, na licencji CC-BY-SA, pełna lista autorów znajduje się w Wikipedii.