(Enver Hoxha)

Enver Halil Hoxha (IPA: [ɛnˈvɛɾ ˈhɔdʒa]; 16 października 1908 – 11 kwietnia 1985) był albańskim komunistycznym rewolucjonistą, mężem stanu, marksistowsko-leninowskim teoretykiem politycznym i dyktatorem, który sprawował władzę w Albanii od 1944 roku aż do śmierci w 1985 roku. Od 1941 roku do śmierci pełnił funkcję I sekretarza Partii Pracy Albanii, był członkiem jej Biura Politycznego, przewodniczącym Demokratycznego Frontu Albanii oraz naczelnym dowódcą Albańskiej Armii Ludowej. W latach 1944–1954 był dwudziestym drugim premierem Albanii, a w różnych okresach sprawował jednocześnie funkcje ministra spraw zagranicznych i ministra obrony.

Po włoskiej inwazji na Albanię pomógł zjednoczyć rozbity albański ruch komunistyczny w Partię Komunistyczną Albanii. W marcu 1943 roku, w wieku 34 lat, został wybrany na I sekretarza. Mniej niż dwa lata po wyzwoleniu kraju monarchia Zoga I została formalnie zniesiona, a Hoxha stał się faktycznym szefem państwa.

Jako marksista-leninista, Hoxha przekształcił Albanię w komunistyczne państwo jednopartyjne. W latach 60. wprowadził program ateizmu państwowego i zarządził prześladowania religijne muzułmanów i chrześcijan. Realizując swój radykalny program, Hoxha stosował totalitarne metody rządzenia, tworząc jeden z najbardziej represyjnych reżimów nowożytnych czasów. Jego rząd zakazał wyjazdów za granicę oraz prywatnej własności. Władze więziły, wykonywały wyroki śmierci lub wysyłały na wygnanie tysiące właścicieli ziemskich, liderów wiejskich klanów, chłopów sprzeciwiających się kolektywizacji oraz rzekomo nielojalnych funkcjonariuszy partii. Następcą Hoxhy został Ramiz Alia, który sprawował władzę podczas upadku komunizmu w Albanii.

Rządy Hoxhy od połowy lub końca lat 60. charakteryzowały się deklarowanym, niezłomnym przywiązaniem do antyrewizjonistycznego marksizmu-leninizmu. Po otwartym zerwaniu z maoizmem w latach 1976–1978, Hoxha ogłosił, że Albania będzie tworzyć społeczeństwo socjalistyczne samodzielnie. Idąc w jego ślad, liczne partie na całym świecie ogłosiły się hoxhaistowskie.