François Mitterrand (François Mitterrand)

François Marie Adrien Maurice Mitterrand (26 października 1916 – 8 stycznia 1996) był prezydentem Francji, sprawując ten urząd od 1981 do 1995 roku, co stanowi najdłuższy okres sprawowania prezydentury w historii Francji. Jako pierwszy sekretarz Partii Socjalistycznej był pierwszym politykiem lewicowym, który objął urząd prezydenta w ramach V Republiki.

Pod wpływem rodziny François Mitterrand rozpoczął działalność polityczną po prawicy katolickiego nacjonalizmu. W pierwszych latach istnienia reżimu Vichy służył w jego administracji. Następnie przystąpił do ruchu oporu, przeszedł na lewicę i w czasach IV Republiki kilkakrotnie sprawował funkcje ministerialne. Mitterrand sprzeciwiał się ustanowieniu V Republiki przez Charles'a de Gaulle'a. Choć bywał postacią politycznie izolowaną, zdołał przechytrzyć rywali i stać się głównym kandydatem lewicy w wyborach prezydenckich w 1965 i 1974 roku, aż do zwycięstwa w wyborach prezydenckich w 1981 roku. Został wybrany na drugą kadencję w 1988 roku i sprawował urząd do 1995 roku.

François Mitterrand zaprosił Partię Komunistyczną do swojego pierwszego rządu, co w tamtym czasie było decyzją kontrowersyjną. W rzeczywistości komuniści zostali zepchnięci do roli młodszych partnerów i zamiast odnieść korzyści, odnotowali spadek poparcia. W 1984 roku opuścili gabinet. Na początku swojej pierwszej kadencji realizował radykalny lewicowy program gospodarczy, obejmujący m.in. nacjonalizację kluczowych przedsiębiorstw, jednak po dwóch latach, w obliczu kryzysu gospodarczego, zmienił kurs. Promował program liberalizmu społecznego, wprowadzając reformy takie jak zniesienie kary śmierci, 39-godzinny tydzień pracy oraz zakończenie rządowego monopolu w nadawaniu radiowo-telewizyjnym. Jego polityka zagraniczna i obronna opierała się na założeniach gaullistycznych poprzedników, z wyjątkiem ich niechęci do wspierania integracji europejskiej, którą odwrócił. Partnerstwo z kanclerzem Niemiec Helmutem Kohlem przyspieszyło integrację europejską poprzez traktat z Maastricht, a on sam z niechęcią zaakceptował zjednoczenie Niemiec. W czasie swojej prezydentury był silnym promotorem kultury i zrealizował szereg kosztownych „Wielkich Projektów” (Grands Projets). W 1991 roku został pierwszym prezydentem Francji, który mianował kobietę na stanowisko premiera – Édith Cresson. François Mitterrand dwukrotnie, w wyniku utraty większości parlamentarnej, został zmuszony do tzw. „kohabitacji” z konserwatywnymi gabinetami kierowanymi odpowiednio przez Jacques'a Chiraca (1986–1988) oraz Édouarda Balladura (1993–1995). Zmarł mniej niż osiem miesięcy po opuszczeniu urzędu z powodu raka prostaty, który z powodzeniem ukrywał przez większość okresu swojej prezydentury.

Oprócz uczynienia francuskiej lewicy zdolną do wygrywania wyborów, François Mitterrand przewodniczył wzrostowi dominacji Partii Socjalistycznej nad lewicą oraz upadkowi niegdyś potężnej Partii Komunistycznej (udział komunistów w głosowaniu w pierwszej turze wyborów prezydenckich spadł z szczytowego poziomu 21,27% w 1969 roku do 8,66% w 1995 roku, u końca drugiej kadencji François Mitterranda). ...