Antoni Krauze (Antoni Krauze)

Reżyser filmowy i dokumentalista. Urodził się 4 stycznia 1940 roku w Warszawie. Studiował malarstwo na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, był również związany ze Studenckim Teatrem Satyryków STS (1958–1961), w którym występował jako aktor. Absolwent Wydziału Reżyserii Szkoły Filmowej w Łodzi (1966).

Na początku swojej kariery współpracował z Łódzką Pracownią Filmów Oświatowych, gdzie przez dwa lata pracował na planach licznych krótkich metraży. W 1968 roku dołączył do Studia Filmowego „Tor”. Zadebiutował telewizyjnym filmem krótkometrażowym „Monidło” (1969), opartym na opowiadaniach Jana Himilsbacha. Jego dwa kolejne krótkie filmy z 1971 roku – „Piżama” na podstawie prozy Leszka Płażewskiego oraz „Meta” na podstawie opowiadania Marka Nowakowskiego – reprezentują podobną poetykę małego realizmu. Ze względu na kontrowersyjny przekaz, „Meta” (obnażająca społeczną akceptację dla sprytu i korupcji) została zatrzymana na dziewięć lat (premiera odbyła się w 1980 roku). Film zaprezentowany na Festiwalu w Gdańsku w 1981 roku otrzymał Nagrodę Specjalną. Pierwszym pełnometrażowym filmem kinowym w reżyserii Krauzego był dramat psychologiczny „Palec boży” (1972), oparty na powieści Tadeusza Zawieruchy. Również późniejsze filmy reżysera często bazowały na prozie współczesnych autorów: „Strach” (1975), „Party przy świecach” (1980), „Gaz” (1981), „Prognoza pogody” (1982, Grand Prix na festiwalu w San Remo), „Dziewczynka z hotelu Excelsior” (1988), „Akwarium” (1995, serial telewizyjny). Wszystkie jego filmy charakteryzują się wysoką wrażliwością na jednostkę oraz złożonym portretem psychologicznym postaci.

Od 1990 roku Krauze reżyserował głównie filmy dokumentalne poświęcone różnym artystom, w tym „Pisarza” (1994) o Witoldzie Zalewskim, „Preisner, czyli droga do sukcesu” (1995), „Układanie życia” (1997) o Witoldzie Woroszylskim, „Idąc, spotykając…” (1999) o Stanisławie Różewiczu, „Ćwiczenia z niepamięci” (2004) o Januszu Morgensternie oraz „Radość pisania” (2005) o Wisławie Szymborskiej. Dwa filmy dokumentalne z 1998 roku – „Szwed z „Wesela”, czyli niezdrowo i romantycznie” oraz „Życie wewnętrzne, czyli hobby” – zostały nagrodzone na Krakowskim Festiwalu Filmów Krótkometrażowych. Do pełnego metrażu powrócił w 2011 roku filmem „Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł”, będącym rekonstrukcją dramatycznych wydarzeń z grudnia 1970 roku w Gdyni, za który otrzymał liczne nagrody, w tym nagrodę FIPRESCI na festiwalu w Montrealu.

Krauze zmarł 14 lutego 2018 roku w wieku 78 lat z powodu zawału serca.