(Pierre-Jakez Hélias)

Pêr-Jakez Helias, ochrzczony jako Pierre-Jacques Hélias, piszący pod pseudonimem Pierre-Jakez Hélias (1914–1995), był bretońskim aktorem teatralnym, dziennikarzem, autorem, poetą i radiowcem, tworzącym w języku francuskim i bretońskim. Przez wiele lat prowadził cotygodniowy program radiowy w języku bretońskim oraz współzałożył letni festiwal w Quimper, który stał się Festival de Cornouaille.

Helias urodził się w 1914 roku w Pouldreuzig, w departamencie Penn-ar-Bed w Bretanii. Jego ojciec, Pierre-Alain Hélias, pochodził z pobliskiej wioski Plozévet. Matka Heliasa, Marie-Jeanne Le Goff, dorastała w Pouldreuzic, do którego mąż przeprowadził się po ich ślubie w 1913 roku. Dziadek ze strony ojca, Yann Helias, był dzierżawcą gospodarstwa, wyrabiajacem drewniane chodaki oraz gawędziarzem, znanym w Plozévet jako Yann ar Burzudou („Yann Cudotwórca”).

Pierre-Alain Hélias służył wcześniej w Vannes w jednostce artylerii Armii Francuskiej i po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 roku został wezwany z powrotem do czynnej służby. Pierre-Jacques Hélias wspominał później, że podczas gdy jego ojciec pełnił służbę bojową jako „poilu” na froncie zachodnim, on i jego matka otrzymywali „dwadzieścia sous dziennie... aby przeżyć”. Podczas żniw sierpem ojca posługiwała się matka, ostrząc go na kamieniu zwilżonym swoimi łzami. Hélias wspominał dalej: „Kiedy mój ojciec wrócił z pola bitwy, pozwolił żonie zatrzymać sierp. Uznał bowiem, że nie jest już jego panem, a matka naprawdę go zapracowała... Ostatecznie jego ostrze nie było znacznie większe od noża kieszonkowego. Sądzę raczej, że łzy są skuteczniejsze od kamienia w ścieraniu sierpa”. Jeden z wujów ze strony matki, który przed wojną służył jako oficer we Francuskich Indochinach, miał mniej szczęścia i po powrocie do Francji zginął w walce podczas I wojny światowej.

Helias miał skromne dzieciństwo, lecz otrzymał dobre wykształcenie. W okresie międzywojennym wioska była podzielona na „Czerwonych”, którzy dyskretnie wspierali antyklerykalizm Trzeciej Republiki Francuskiej, oraz „Białych”, wspierających Kościół katolicki we Francji. Mimo religijności matki, Pierre-Alain i Marie-Jeanne Hélias byli „Czerwonymi” i wbrew sprzeciwowi proboszcza postanowili zapisać syna do świeckiej szkoły państwowej, z nadzieją, że nauczy się on języka francuskiego i awansuje w życiu.

Po działalności w ruchu oporu podczas II wojny światowej, w 1946 roku Helias został mianowany dyrektorem cotygodniowego programu w języku bretońskim w Radio Kimerc'h. Wspólnie z Pierre'em Trépos stworzył setki dialogów, z których wiele toczyło się między dwiema stałymi postaciami, Gwilhou Vihanem a Jakezem Kroc'henem. W 1948 roku wraz z François Bégot i Jo Halleguenem współzałożył Les grandes Fêtes de Cornouaille – inspirowany eisteddfodami letni festiwal celebrujący kulturę bretońską. ...