Oscar Wilde (Oscar Wilde)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde (16 października 1854 – 30 listopada 1900) był irlandzkim pisarzem i poetą. Po okresie tworzenia w różnych formach w latach 80. XIX wieku, na początku lat 90. stał się jednym z najpopularniejszych dramaturgów w Londynie. Dziś pamiętany jest z epigramów, sztuk teatralnych oraz okoliczności swojego uwięzienia, po którym nastąpiła przedwczesna śmierć.

Rodzice Wilde'a byli odnoszącymi sukcesy dublińskimi intelektualistami, a ich syn wcześnie ujawnił swoją inteligencję, biegle opanowując język francuski i niemiecki. Na uniwersytecie Wilde studiował klasykę (tzw. Greats); okazał się wybitnym klasycystą, najpierw w Dublinie, a następnie w Oksfordzie. Zasłynął zaangażowaniem w rozwijającą się filozofię estetyzmu (prowadzoną przez dwóch jego mentorów, Waltera Patera i Johna Ruskina), choć zgłębiał również tajniki katolicyzmu rzymskiego, na który ostatecznie przeszedł na łożu śmierci. Po studiach Wilde przeniósł się do Londynu, wchodząc w modne kręgi kulturalne i towarzyskie. Jako rzecznik estetyzmu próbował swoich sił w różnych aktywnościach literackich: opublikował tomik wierszy, wygłaszał w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie wykłady na temat nowego „angielskiego renesansu w sztuce”, a następnie powrócił do Londynu, gdzie z wielką produktywnością pracował jako dziennikarz. Znany z ciętego dowcipu, ekstrawaganckiego ubioru i błyskotliwej konwersacji, Wilde stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych osobistości swoich czasów.

Na przełomie lat 90. doprecyzował swoje idee dotyczące prymatu sztuki w serii dialogów i esejów, a motywy dekadencji, dwulicowości i piękna włączył do swojej jedynej powieści, „Portret Doriana Graya” (1890). Możliwość precyzyjnego konstruowania detali estetycznych i łączenia ich z szerszą tematyką społeczną skłoniła Wilde'a do pisania dramatów. W Paryżu napisał po francusku „Salome” (1891), jednak sztuka nie otrzymała licencji na wystawienie. Niezrażony Wilde stworzył na początku lat 90. cztery komedie salonowe, które uczyniły go jednym z najsukcesywniejszych dramaturgów późnowiktoriańskiego Londynu.

U szczytu sławy i sukcesu, gdy jego arcydzieło „Ważność bycia poważnym” (1895) wciąż było wystawiane na londyńskich scenach, Wilde pozwał ojca swojego kochanka, lorda Alfreda Douglasa, o zniesławienie. Po serii procesów Wilde został skazany za rażącą nieprzyzwoitość w stosunku do innych mężczyzn i uwięziony na dwa lata, z przymusem ciężkich robót. W więzieniu napisał „De Profundis” (1905) – długi list, w którym opisuje swoją duchową drogę przez cierpienia, stanowiący mroczny kontrapunkt dla jego wcześniejszej filozofii przyjemności. Po zwolnieniu natychmiast wyjechał do Francji, nigdy więcej nie wracając do Irlandii ani do Wielkiej Brytanii. Tam napisał swoje ostatnie dzieło, „Balladę z więzienia w Reading” (1898) – długi poemat upamiętniający surowy rytm życia więziennego. Zmarł w nędzy w Paryżu w wieku czterdziestu sześciu lat.

Opis powyżej pochodzi z artykułu w Wikipedii „Oscar Wilde”, na licencji CC-BY-SA, pełna lista autorów dostępna w Wikipedii.