(Mircea Eliade)

Mircea Eliade (rum. [ˈmirtʃe̯a eliˈade]; 13 marca [według kalendarza juliańskiego 28 lutego] 1907 – 22 kwietnia 1986) był rumuńskim historykiem religii, pisarzem, filozofem i profesorem Uniwersytetu w Chicago. Jeden z najbardziej wpływowych badaczy religii XX wieku i interpretatorów doświadczenia religijnego, stworzył paradygmaty w studiach religioznawczych, które są aktualne do dziś. Jego teoria, że hierofanie stanowią podstawę religii, dzieląc ludzkie doświadczenie rzeczywistości na przestrzeń i czas sakralne oraz profaniczne, okazała się niezwykle istotna.[2] Jednym z jego najważniejszych wkładów w studia religioznawcze była teoria wiecznego powrotu, która głosi, że mity i rytuały nie tylko upamiętniają hierofanie, ale (przynajmniej w umysłach wierzących) faktycznie w nich uczestniczą.

Twórczość literacka Eliadego należy do gatunków fantastyki i autobiografii. Najbardziej znane to powieści: Maitreyi ('La Nuit Bengali' lub 'Bengalskie noce', 1933), Noaptea de Sânziene ('Zakazany las', 1955), Isabel și apele diavolului ('Isabel i wody diabła'), oraz Romanul Adolescentului Miop ('Powieść o krótkowzrocznym adoleścencie', 1989); nowele Domnișoara Christina ('Panna Christina', 1936) i Tinerețe fără tinerețe ('Młodość bez młodości', 1976); oraz opowiadania Secretul doctorului Honigberger ('Tajemnica doktora Honigbergera', 1940) i La Țigănci ('Z cygańskimi dziewczynami', 1963).

We wczesnych latach życia Eliade był dziennikarzem i eseistą, uczniem rumuńskiego filozofa i dziennikarza Nae Ionescu oraz członkiem literackiego stowarzyszenia Criterion. W latach 40. XX wieku pełnił funkcję attaché kulturalnego Królestwa Rumunii w Wielkiej Brytanii i Portugalii. Kilkakrotnie pod koniec lat 30. Eliade publicznie wyrażał swoje poparcie dla Gwardii Żelaznej, rumuńskiej chrześcijańskiej organizacji faszystowskiej. Jego zaangażowanie w faszyzm w tamtym czasie, jak również inne powiązania z prawicą, spotkało się z częstą krytyką po II wojnie światowej.

Znany ze swojej ogromnej erudycji, Eliade biegle władał pięcioma językami (rumuńskim, francuskim, niemieckim, włoskim i angielskim) i posiadał umiejętność czytania w trzech innych (hebrajskim, perskim i sanskrycie). W 1990 roku został wybrany pośmiertnie członkiem Rumuńskiej Akademii.

Powyższy opis pochodzi z artykułu Wikipedii o Mircea Eliade, udostępniony na licencji CC-BY-SA, pełna lista współautorów na Wikipedii.