(Raoni)

Raoni Metuktire (ur. 1932), znany również jako Wódz Raoni lub Ropni, jest brazylijskim liderem rdzennych mieszkańców i ekologiem. Jest wodzem ludu Kayapo – brazylijskiej grupy rdzennej zamieszkującej nizinne tereny stanów Mato Grosso i Pará w Brazylii, na południe od rzeki Amazonki, wzdłuż rzeki Xingu i jej dopływów. Jest znany na całym świecie jako żywy symbol walki o zachowanie lasów deszczowych Amazonii oraz kultury rdzennych mieszkańców.

Cacique (rdzennym określeniem wodza) Raoni Metuktire urodził się w 1932 roku w stanie Mato Grosso, w sercu brazylijskiej części Amazonii, w wiosce o nazwie Krajmopyjakare (obecnie nazywanej Kapôt w brazylijskiej gminie Peixoto de Azevedo). Urodzony w rodzinie Metuktire z ludu Kayapo, jest jednym z synów wodza Umoro. Ponieważ plemię Kayapo prowadzi koczowniczy tryb życia, jego dzieciństwo upłynęło pod znakiem nieustannych podróży, podczas których był świadkiem wielu wojen plemiennych. Pod wpływem swojego brata Motibau, w 1947 roku, w wieku 15 lat, zdecydował się na wstawienie pod dolną wargę malowanego drewnianego dysku (nazywanego przez wojowników jego plemienia botoque).

Raoni i inni członkowie plemienia Metuktire zetknęli się ze światem zewnętrznym po raz pierwszy w 1954 roku. Miał wówczas 22 lata. Młody Raoni po raz pierwszy założył spodnie i został wprowadzony w język portugalski przez Orlando Villas-Bôasa, najstarszego z braci Villas-Bôas i słynnego brazylijskiego antropologa zajmującego się ludami rdzennymi. Był tym samym gotowy na inwazję Kubenów (Kuben oznacza „innych” lub „białych ludzi”).

W 1964 roku spotkał się z byłym królem Belgii, Leopoldem III, podczas gdy ten odbywał wyprawę do rezerwatów rdzennych mieszkańców w Mato Grosso.

Wylesianie było już powodem do niepokoju w czasie kręcenia filmu dokumentalnego „Raoni” autorstwa Jean-Pierre'a Dutilleux, z narracją Jacques'a Perrina. Marlon Brando, znany ze swojego wsparcia dla rdzennych mieszkańców Ameryki, otrzymał właśnie bezprecedensowe 3,7 miliona dolarów za swoją 10-minutową rolę w filmie „Superman”, jednak zgodził się wystąpić bez wynagrodzenia w sekwencji otwierającej film o Raoni.

Nagłe zainteresowanie brazylijskich mediów uczyniło z Raoni symbol walki o zachowanie lasów deszczowych Amazonii, których istnienie było zagrożone przez nielegalne wylesianie, rosnącą uprawę soi oraz budowę zapór hydroelektrycznych do produkcji energii elektrycznej.

Raoni zyskał międzynarodowy rozgłos dzięki muzykowi Stingowi, który przybył odwiedzić go w Xingu w listopadzie 1987 roku. 12 października 1988 roku Sting wziął udział wraz z Raoni w konferencji prasowej przed koncertem w São Paulo w ramach trasy Amnesty International „Human Rights Now!”. Po tym wydarzeniu Sting, jego żona Trudie Styler oraz Jean-Pierre Dutilleux założyli Rainforest Foundation. Początkowym celem organizacji było wspieranie projektów Raoniego, z których pierwszym było wyznaczenie granic terytorium Kayapo zagrożonego inwazją.

W lutym 1989 roku Raoni stał się jednym z najzacieklejszych przeciwników projektu zapory Belo Monte. Telewizyjne transmisje przekazały jego opinie w Altamirze podczas dużego zgromadzenia wodzów. ...