Dżejms Arness (James Arness)

Gwiazda jednego z najdłużej emitowanych seriali w historii amerykańskiej telewizji, „Gunsmoke” (1955). Urodził się w Minneapolis w Minnesocie jako syn Rolfa i Ruth Duesler Aurness, w rodzinie o norweskich korzeniach (nazwisko rodzinne Aurness, wcześniej Aursness). Jego ojciec był objazdowym handlowcem sprzętem medycznym, a matka została później felietonistką gazetową. James uczęszczał do West High School w Minneapolis. Choć występował w szkolnych sztukach, nie interesował się aktorstwem; marzył zamiast tego o wyjściu w morze. Po szkole średniej spędził jeden semestr w Beloit College, zanim w 1943 roku otrzymał wezwanie do wojska. Wstąpił do armii i przeszedł szkolenie w Camp Wheeler w Georgii, po czym został wysłany do Afryki Północnej. Po wylądowaniu w Casablance Arness dołączył do 3. Dywizji Piechoty w sam raz przed inwazją na Anzio. Dziesięć dni po desancie Arness został ciężko ranny w nogę i stopę przez ogień niemieckich karabinów maszynowych. Rany te, które dręczyły go do końca życia, stały się przyczyną zwolnienia go z armii ze względów zdrowotnych. Podczas rekonwalescencji w szpitalu w Clinton w stanie Iowa odwiedził go młodszy brat Peter (który później zyskał sławę jako aktor Peter Graves) i zasugerował mu ukończenie kursu radiowego na Uniwersytecie Minnesoty. James tak uczynił, a jeden z nauczycieli polecił go na stanowisko spikera w stacji radiowej w Minneapolis. Choć wydawało się, że czeka go sukces w radiu, posłuchał sugestii przyjaciela z dzieciństwa i wyjechał z nim do Hollywood z nadzieją na pracę jako statysta filmowy. Studiował w Bliss-Hayden Theatre School pod kierunkiem aktora Harry’ego Haydena i podczas występu w jednej ze sztuk został dostrzeżony przez agenta Leona Lance'a. Lance załatwił mu rolę brata Loretty Young w filmie „Córka farmera” (1947). Reżyser tego filmu, H.C. Potter, zasugerował mu usunięcie litery „u” z nazwiska, i wkrótce potem aktor stał się oficjalnie znany jako James Arness. Po tym przełomie pracy było niewiele. Wystąpił w produkcji „Candida”, gdzie poślubił swoją partnerkę sceniczną, Virginię Chapman. Zaczął częściej otrzymywać małe role, często – ze względu na swój wzrost – postaci złoczyńców. Najbardziej zauważalną z nich była rola kosmity w filmie „Istota z innego świata” (1951). Grając greckiego wojownika w sztuce teatralnej, Arness został dostrzeżony przez agenta Charlesa K. Feldmana, który reprezentował Johna Wayne'a. Feldman przedstawił Arnessa Wayne'owi, który wziął aktora (deklarującego wzrost 198 cm) pod osobisty kontrakt. Przez następne kilka lat Arness grał kilka ról dla Wayne'a i u jego boku, traktując go jako swojego mentora. W 1955 roku Wayne zarekomendował Arnessa do głównej roli Matta Dillona w serialu telewizyjnym „Gunsmoke” (1955). (Wbrew miejskiej legendzie, samemu Wayne'owi nigdy nie zaproponowano tej roli). Arness początkowo odmówił, obawiając się, że serial telewizyjny może zahamować jego rozwijającą się karierę filmową, ale Wayne przekonał go do projektu i Arness zaakceptował ofertę. Po zakończeniu emisji „Gunsmoke” w 1975 roku, Arness zaangażował się w kolejny udany projekt westernowy, „Tak zdobyto Dziki Zachód”. Następnie wystąpił w krótkim współczesnym dramacie policyjnym „Prawo McClaina” (1981), a w 1988 roku zagrał rolę swojego mentora, Johna Wayne'a, w filmie „Rzeka Czerwona” – remake'u klasyka z udziałem Wayne'a.