Hal Ashby (Hal Ashby)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Hal Ashby był amerykańskim reżyserem i montażystą filmowym, kojarzonym z falą Nowego Hollywood.

Zanim rozpoczął karierę reżyserską, Ashby montował filmy dla Normana Jewisona, w szczególności „Rosjanie nadchodzą!” (1966), za który otrzymał nominację do Oscara w kategorii Najlepszy Montaż, oraz „W cieple nocy” (1967), który przyniósł mu jedynego Oscara w tej samej kategorii.

Ashby otrzymał trzecią nominację do Oscara, tym razem w kategorii Najlepszy Reżyser za film „Powrót do domu” (1978). Inne filmy wyreżyserowane przez Ashby’ego to m.in. „Właściciel” (1970), „Harold i Maude” (1971), „Ostatni szczegół” (1973), „Szampon” (1975), „Bound for Glory” (1976) oraz „Być tutaj” (1979).

Urodzony jako William Hal Ashby w Ogden w stanie Utah, dorastał w domu mormonów. Jego burzliwe dzieciństwo w dysfunkcyjnej rodzinie wiązało się z rozwodem rodziców, samobójstwem ojca i przerwaniem nauki w szkole średniej. Ashby zdążył się ożenić i rozwieść przed ukończeniem 19. roku życia.

Wkraczając w dorosłość, Ashby przeniósł się z Utah do Kalifornii, gdzie szybko został asystentem montażysty. Po nominacji do Oscara za montaż filmu „Rosjanie nadchodzą!” w 1967 roku, jego wielki przełom nastąpił w 1968 roku, kiedy zdobył nagrodę za „W cieple nocy”.

Z zachęty producenta Normana Jewisona, Ashby wyreżyserował swój pierwszy film, „Właściciela”, w 1970 roku. Choć data urodzenia plasowała go w pokoleniu przedwojennym, filmowiec szybko przyjął styl życia hipisów, przechodząc na wegetarianizm i zapuszczając długie włosy. W 1970 roku ożenił się z aktorką Joan Marshall. Choć pozostali małżeństwem aż do jego śmierci w 1988 roku, rozstali się w połowie lat siedemdziesiątych. Marshall nigdy nie wybaczyła Ashby’emu, wraz z Warrenem Beattym i Robertem Towne’em, przedstawienia w filmie „Szampon” pewnych niekorzystnych elementów z jej życia.

Przez następne 16 lat Ashby wyreżyserował kilka uznanych i popularnych filmów, z których wiele opowiadało o wyrzutkach i poszukiwaczach przygód przemierzających ścieżki życia. Poza „Szamponem”, najbardziej komercyjnym sukcesem Ashby’ego był dramat o wojnie w Wietnamie „Powrót do domu” (1978). Dzięki wybitnym rolom Jane Fondy i Jona Voighta, oboje nagrodzeni Oscarami, film ten przyniósł Ashby’emu jedyną nominację Akademii w kategorii Najlepszy Reżyser.

Po „Być tutaj” (jego ostatnim filmie, który zdobył szerokie uznanie), Ashby stał się znany ze swojego odosobnienia i ekscentryczności, wycofując się do domu w Malibu Colony. Później dowiedziono, że Ashby zażywał narkotyków, przez co z czasem stał się trudny we współpracy i niezatrudnialny.

Próbując odmienić losy swojej upadającej kariery, Ashby przestał brać narkotyki, przyciął włosy i brodę oraz zaczął często bywać na hollywoodzkich przyjęciach w granatowej marynarce, aby zasugerować, że znów jest gotowy do pracy. Pomimo tych starań, znalazł zatrudnienie jedynie jako reżyser telewizyjny.

Ashby zmarł 27 grudnia 1988 roku w swoim domu w Malibu w Kalifornii.

Filmy „Ostatni szczegół”, „Bound for Glory”, „Powrót do domu” oraz „Być tutaj” zostały nominowane do Złotej Palmy.