(Jacques Sternberg)

Jacques Sternberg (17 kwietnia 1923, Antwerpia, Belgia – 11 października 2006, Paryż) był pisarzem tworzącym w języku francuskim, autorem dzieł z gatunku science fiction oraz literatury fantastycznej.

Sternberg urodził się w zamożnej rosyjsko-żydowskiej rodzinie. W szkole był słabym uczniem, mając szczególne problemy z językiem francuskim. Pisanie zaczął w wieku około piętnastu lub szesnastu lat. Jego wczesne utwory skłaniały się ku fantastyce i burlesce; dopiero później zaczął pisać science fiction.

Po szkole Sternberg pracował jako pakowacz w fabryce tektury, zanim przeprowadził się do Paryża z nadzieją na zostanie pisarzem wydawniczym. Klimat literacki Paryża lat 50. XX wieku był zdominowany przez surrealistów i to w tym środowisku Sternberg odniósł pewne sukcesy. Nigdy nie utożsamiał się ani ze swoim żydowskim, ani z belgijskim pochodzeniem, woląc myśleć o sobie po prostu jako o „śmiertelniku”.

W swojej twórczości Sternberg nigdy nie pisał ani o bogatych, ani o biednych, lecz jedynie o pracownikach, którzy reprezentowali jedyny świat, jaki znał i potrafił sobie wyobrazić. (źródło: Lamediatheque.be)

Sternberg, będąc bardzo sprawnym sternikiem, posiadał niewielką, 12-stopową łódź (klasa Zef, doskonała do rejsów jednodniowych, ale powolna i zupełnie nieprzydatna do wyścigów) i często podejmował się uciążliwych wypraw wzdłuż wybrzeża, nawet przy stosunkowo złej pogodzie. Będąc z natury anarchistą, odrzucał zorganizowane regaty i wyścigi – podobnie jak Bernard Moitessier, słynny oceaniczny włóczęga – i napisał kąśliwą satyrę na jachtowców, sponsorów i kluby jachtowe w swojej erotyczno-nautycznej powieści „Le navigateur”, opublikowanej w szczycie sukcesów Erica Tabarly'ego. Żeglarstwo na małych łodziach oznacza życie w bardzo bliskiej relacji z morzem, co jest jednym z kluczy do zrozumienia ważnej roli morza w twórczości Sternberga, szczególnie w powieści, która mogłaby zostać uznana za jego najlepszą: „Sophie, la mer et la nuit”.

Sternberg zmarł na raka płuc w wieku 83 lat.

Jacques Sternberg balansował na granicy między literaturą fantastyczną a science fiction, którą w słynnym eseju z 1958 roku pt. „Une Succursale du Fantastique nommée Science-Fiction” [Filia fantastyki zwana science fiction] określił jedynie jako podzbiór tej pierwszej.

W dziełach Sternberga źródłem grozy nie są duchy czy wampiry, lecz współczesne miasto, często przedstawiane jako gigantyczny, zły byt, gotowy zmiażdżyć nieszczęsnych ludzi, którzy odważą się żyć w jego wnętrzu. Motyw ten powraca w powieściach takich jak „L'Employé” [Pracownik] (1958), „L'Architecte” [Architekt] (1960) oraz „La Banlieue” [Przedmieścia] (1976).

Opowiadania Sternberga, zebrane w tomach takich jak „La Géométrie dans l'Impossible” [Geometria w niemożliwym] (1953), „La Géométrie dans la Terreur” [Geometria w terrorze] (1958), „Contes Glacés” [Mroźne opowieści] (1974) i „Contes Griffus” [Szponiaste opowieści] (1993), między innymi, z sukcesem łączą kilka różnorodnych elementów: bardzo mroczne poczucie surrealistycznego humoru, kafkaeską koncepcję absurdu, zamiłowanie do makabry, a wreszcie ponurą, pesymistyczną wizję świata i przyszłości. W fikcji Sternberga miłość nigdy nie jest źródłem odkupienia, lecz czymś niemożliwym, niemal obcym, jak w „Sophie, la Mer, la Nuit” [Sophie, morze, noc] (1976) oraz „Le Navigateur” [Nawigator] (1977). ...

Źródło: Artykuł „Jacques Sternberg” z angielskiej Wikipedii, licencjonowany na zasadach CC-BY-SA 3.0.