Marko Wowczok (Marko Vovchok)

Marko Vovczok (pseudonim Marii Vilinskiej) była ukraińską pisarką rosyjskiego pochodzenia. Jej pseudonim, Marko Vovczok, został wymyślony przez Panteleimona Kulisza. Jej twórczość miała orientację antypańszczyźnianą i opisywała historyczną przeszłość Ukrainy.

W 1851 roku wyszła za mąż za Opanasa Markovycza, byłego członka Bractwa Cyryla i Metodego, i przeprowadziła się z Orła na Ukrainę. W latach 1851–1858 mieszkała w Czernihowie, Kijowie i Nemyrowie, gdzie studiowała język ukraiński, ukraińskie tradycje oraz folklor, a także napisała „Opowieści ludowe”, opublikowane w 1857 roku. Zostały one entuzjastycznie przyjęte w ukraińskich kręgach literackich, szczególnie przez Tarasa Szewczenkę i Panteleimona Kulisza.

Elementy realizmu pojawiają się głównie w jej opowiadaniach o ukraińskich chłopach żyjących w systemie pańszczyźnianym oraz o trudnym położeniu kobiet. Inne dzieła kontynuują tradycję romantyzmu etnograficznego i charakteryzują się wyrazistymi postaciami oraz zdeterminowanymi bohaterami. W tej samej tradycji utrzymane są opowiadania dla dzieci „Dziewięciu braci i dziesiąta siostrzyczka Halia” (1863), „Karmeliuk” (1865) oraz „Marusia” (1871), z których ostatnie przez pewien czas cieszyło się popularnością we Francji w przekładzie Pierre’a Julesa Stahla (Maroussia, d'apres la légende de Marko Wovzog, 1878). Proza Vovczok wywarła znaczący wpływ na rozwój ukraińskiego opowiadania w drugiej połowie XIX wieku.