(Quilapayún)

Quilapayún to chilijska grupa muzyki folkowej, jedna z najdłużej istniejących i najbardziej wpływowych ambasadorek ruchu i gatunku Nueva Canción Chilena. Zespół, sformowany w połowie lat 60., stał się nierozerwalnie związany z rewolucją w muzyce popularnej, jaka dokonała się w kraju pod rządami Jedności Ludowej Salvadora Allende.

Od momentu powstania i w ciągu czterdziestoletniej historii – zarówno w Chile, jak i podczas długiego okresu wygnania we Francji – w składzie osobowym grupy oraz w tematyce i treści jej twórczości zachodziły zmiany. Kontrowersje związane z niedo pogodzenia różnic z obecnymi i byłymi dyrektorami zespołu doprowadziły do podziału na dwa odrębne składy Quilapayún: jeden w Chile (Quilapayún-Histórico) i jeden we Francji (Quilapayún-France).

Quilapayún powstało w 1965 roku, kiedy Julio Numhauser oraz bracia Julio i Eduardo Carrasco sformowali trio muzyki folkowej, które nazwali po prostu „trzema brodatymi ludźmi” (czyli Quila-Payún) w języku mapuczów (mapudungun – języku rdzennych mieszkańców regionu, który obecnie stanowi południe Chile, czyli Araukanów). Ich pierwsze publiczne występy miały miejsce na Uniwersytecie Chile w Valparaíso i zostały zorganizowane przez ich pierwszego dyrektora muzycznego, Ángela Parrę (syna Violety Parry).

W 1966 roku grupa zyskała uznanie dzięki muzyce andyjskiej, a także dzięki czarnym ponczo członków zespołu, które stały się ich znakiem rozpoznawczym. W tym czasie zdobyli swoją pierwszą nagrodę, La Guitarra de Oro (Złota Gitara), podczas Primer Festival Nacional del Folklore „Chile Múltiple” (Pierwszego Narodowego Festiwalu Folkloru). Nagrali również swoją pierwszą kompozycję, pojawiając się w jednym utworze Ángela Parry pt. „El Pueblo” („Lud”).

Podczas występu w Valparaíso w 1966 roku grupa poznała Víctora Jarę, z którym przez wiele lat utrzymywała bliską i owocną współpracę artystyczną. Na prośbę zespołu Jara został dyrektorem muzycznym Quilapayún i pracował nad dyscypliną grupy, występami scenicznymi oraz stylem i treścią muzyki. Jara przedstawił ich wytwórni Odeon Records, gdzie nagrali pięć płyt LP. Ich pierwszy album, Quilapayún, był w zasadzie albumem z muzyką andyjską, ale zawierał utwory Ángela Parry, Víctora Jary oraz nowe kompozycje Eduardo Carrasco, takie jak „La Paloma” i „El canto del cuculi”.

W 1967 roku Quilapayún nagrało wspólnie z Víctorem Jarą album Canciones folklóricas de América (Pieśni ludowe Ameryki). W tym czasie Julio Numhauser opuścił grupę z powodu sporów dotyczących stylu muzycznego zespołu i został zastąpiony przez Guillermo „Willy’ego” Oddó. W 1967 roku zespół koncertował również w ZSRR, Włoszech, Francji i innych częściach Europy, a także nagrał płytę LP z chilijskim malarzem i poetą Juanem Caprą. ...