(Jacques Bergier)

Jacques Bergier (prawdopodobnie urodzony jako Jakow Michajłowicz Berger (ros. Я́ков Миха́йлович Бéргер); Odessa, 21 sierpnia [według starego stylu 8 sierpnia] 1912 – Paryż, 23 listopada 1978) był inżynierem chemikiem, członkiem francuskiego ruchu oporu, szpiegiem, dziennikarzem i pisarzem. Był współautorem bestsellerowej książki „Poranek magów”, napisanej wspólnie z Louisem Pauwelsem jako dzieło z nurtu „realizmu fantastycznego” (termin ukuty przez autorów).

Jakow Michajłowicz Berger, który później przyjął imię i nazwisko Jacques Bergier, urodził się w Odessie w 1912 roku. W swojej autobiografii „Je ne suis pas une légende” („Nie jestem legendą”) Bergier opowiada, że jego nazwisko powstało w wyniku błędu transliteracji popełnionego przez polskiego urzędnika, który zmienił je na „Bergier” (w języku rosyjskim litera „e” jest czytana jako „je”). Imię „Jacques” jest francuskim odpowiednikiem rosyjskiego i hebrajskiego imienia Jakow.

Jego ojciec, Michaił Berger, był żydowskim hurtownikiem spożywczym, a matka, Etlia Krzeminiecka, byłą rewolucjonistką. Jego stryj był cudotwórczym rabinem, a w autobiografii Bergier wspomina, że był kuzynem fizyka jądrowego George'a Gamowa oraz pewnego Anatolija, członka plutonu egzekucyjnego, który zastrzelił cara Mikołaja II.

Był dzieckiem wybitnie uzdolnionym: w swojej autobiografii napisał, że w wieku dwóch lat przeczytał pierwszą gazetę, a w wieku czterech bez trudu czytał po rosyjsku, francusku i hebrajsku. Był szybkim czytelnikiem (do końca życia potrafił przeczytać od czterech do dziesięciu książek dziennie) i posiadał pamięć eidetyczną. Był żywym dzieckiem i opowiadał brzmiące jak baśnie historie o dyskusjach nad strategią z generałami, jak i rozmowach z włóczęgami, prostytutkami, aktywistami politycznymi i biznesmenami na ulicach Odessy. Nigdy nie uczęszczał do szkoły, korzystając z pomocy prywatnych korepetytorów.

W 1920 roku wojna domowa w Rosji zmusiła rodzinę Bergerów do szukania schronienia w ojczyźnie Etlii, w Krzemieńcu w północno-zachodniej Ukrainie. Młody Jakow Michajłowicz uczęszczał do szkoły talmudycznej, gdzie zafascynował się studiami nad Kabałą i jej tajemnicami. Oprócz tego uczył się matematyki, fizyki, języka niemieckiego i angielskiego. Czytał wszystko, co wpadło mu w ręce, ale jego ulubioną lekturą była fantastyka naukowa.

W 1925 roku rodzina przeprowadziła się do Francji. Był uczniem Lycée Saint Louis, następnie studiował matematykę oraz chemię stosowaną i ogólną na Sorbonie, a na koniec ukończył École Nationale Supérieure de Chimie, gdzie uzyskał tytuł inżyniera chemika.

Od 1934 do 1939 roku był asystentem znanego francuskiego fizyka atomowego André Helbronnera, który został zamordowany przez Gestapo pod koniec II wojny światowej. Według Waltera Langa, do Bergiera zwrócił się Fulcanelli z wiadomością dla Helbronnera na temat możliwego wykorzystania broni jądrowej przez człowieka. Spotkanie to odbyło się w czerwcu 1937 roku w laboratorium Gas Board w Paryżu.

Podczas II wojny światowej i niemieckiej okupacji Francji Bergier pracował w Lyonie dla Réseau Marco-Polo, sieci francuskiego ruchu oporu utrzymującej kontakt z zwolennikami Charles'a de Gaulle'a w Londynie. Od marca 1944 do maja 1945 roku Bergier był więziony w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen.

Źródło: Artykuł „Jacques Bergier” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.