(Tony Yaniro)

Tony Yaniro, urodzony 9 października 1962 roku, jest amerykańskim profesjonalnym wspinaczem, znanym ze swojego unikalnego stylu oraz z tego, że był pierwszą osobą, która z sukcesem pokonała drogę o trudności 8a (5.13b). Uznaje się go za jednego z twórców nowoczesnego treningu wspinaczkowego; dokonał on wielu pierwszych przejść trudnych dróg w Stanach Zjednoczonych.

Jego programy treningowe były wykorzystywane do rozwoju kondycji i wytrzymałości u wspinaczy wszystkich poziomów, a korzystali z nich również niektórzy z najwybitniejszych alpinistów i himalaistów na świecie.

Tony Yaniro dorastał w Kalifornii i zaczął wspinać się w wieku 11 lat, kiedy odkrył ten sport w obozie letnim. W 1974 roku przeszedł drogą wolną pierwszy wyciąg Anti-Jello Crack (5.10a), a wkrótce zyskał sławę, wyprzedzając w umiejętnościach doświadczonych wspinaczy na Suicide Rock. W 1978 roku, mając 16 lat, Yaniro przeszedł drogą wolną The Pirate (5.12d).

Suicide Rock, miejsce, w którym Yaniro po raz pierwszy zdobył uznanie w świecie wspinaczki.

W 1979 roku stał się pierwszym wspinaczem, który pokonał drogę o trudności 8a (5.13b) – Grand Illusion w pobliżu South Lake Tahoe, uznawaną w tamtym czasie za najtrudniejszą drogę wspinaczkową na świecie. Aby zdobyć Grand Illusion, Yaniro potajemnie ćwiczył drogę na linie zabezpieczającej od góry (top-rope), co w tamtym okresie było praktyką nietypową. Następnie zbudował w domu replikę rysy i trenował przed wejściem, co spotkało się z krytyką społeczności wspinaczkowej. Z czasem postrzeganie wspinaczki uległo zmianie. Pomogło to również Yaniro wejść w rolę pioniera w projektowaniu i produkcji chwytów wspinaczkowych.

Yaniro odróżniał się od tradycjonalistów treningiem w pomieszczeniach oraz intensywnym przygotowaniem przed wejściami, rzucając wyzwanie tradycyjnym stylom wspinania lat 70., co sprawiło, że jego podejście wyróżniało się na tle innych. Trening przygotowawczy przyczynił się do rozwoju jego innowacyjnego stylu, pozwalając mu dopracować ruchy, których w tamtym czasie niewielu używało, takie jak „Yaniro” (tzw. czwórka).

„Yaniro” to ruch wspinaczkowy polegający na przerzuceniu jednej nogi nad przeciwległym łokciem, aby dosięgnąć odległego chwytu. Technika ta została pierwotnie wykonana przez Patricka Berhaulta podczas trawersu La Loubiere w 1979 roku. Yaniro spopularyzował ten ruch, stosując go podczas wejścia na Chouca (8a+) w Buoux pod koniec lat 80., za sugestią Dariusza Azina. W konsekwencji ruch ten, oraz jego powiązanie konkretnie z Yaniro, stały się szeroko znane w środowiskach wspinaczkowych we Francji.

W 1993 roku zajął 52. miejsce w Pucharze Świata w Norymberdze.