Żorż Mustaki (Georges Moustaki)

Georges Moustaki (urodzony jako Giuseppe Mustacchi; 3 maja 1934 – 23 maja 2013) był egipsko-francuskim piosenkarzem i kompozytorem żydowskiego pochodzenia włosko-greckiego, najbardziej znanym z poetycznego rytmu i prostoty komponowanych i często wykonywanych przez siebie piosenek romantycznych. Moustaki wzbogacił francuską kulturę o jedne z jej najukochańszych utworów, pisząc około 300 piosenek dla siebie oraz dla niektórych z najpopularniejszych wykonawców w tym kraju, takich jak Édith Piaf, Dalida, Françoise Hardy, Yves Montand, Barbara, Brigitte Fontaine, Herbert Pagani, France Gall, Cindy Daniel, Juliette Gréco, Pia Colombo i Tino Rossi.

Georges Moustaki urodził się jako Giuseppe Mustacchi 3 maja 1934 roku w Aleksandrii w Egipcie. Jego rodzice, Sarah i Nessim Mustacchi, byli frankofilskimi Żydami greckimi z dawnej wspólnoty żydowskiej romaniotów. Pochodząc z greckiej wyspy Korfu, przenieśli się do Egiptu, gdzie urodził się młody Giuseppe i gdzie po raz pierwszy uczył się języka francuskiego. W kosmopolitycznej Aleksandrii, gdzie współżyło wiele grup etnicznych, prowadzili Cité du Livre – jedną z najlepszych księgarni na Bliskim Wschodzie.

Ojciec Moustakiego władał pięcioma językami, natomiast jego matka sześcioma. Młody Giuseppe i jego dwie starsze siostry mówili w domu po włosku, a na ulicach po arabsku. Rodzice posłali Giuseppego i jego siostry do francuskiej szkoły, w której nauczyli się mówić po francusku.

W wieku 17 lat, po wakacjach w Paryżu, Moustaki uzyskał zgodę ojca na przeprowadzkę do tego miasta, gdzie pracował jako akwizytor sprzedający książki z poezją. Zaczął grać na pianinie i śpiewać w paryskich klubach nocnych, gdzie poznał niektórych z najsłynniejszych wykonawców tamtej epoki. Jego kariera nabrała tempa, gdy młody piosenkarz i kompozytor Georges Brassens wziął Moustakiego pod swoje skrzydła. Brassens przedstawił go artystom i intelektualistom, którzy spędzali większość czasu w okolicy Saint-Germain-des-Prés. Z wdzięczności Moustaki przyjął imię jedynego muzyka, którego nazywał „mistrzem”.

Moustaki twierdził, że jego muzyczny gust ukształtował się pod wpływem słuchania różnych francuskich wykonawców, takich jak Édith Piaf, Charles Trenet, Henri Salvador, Georges Ulmer, Yves Montand, Georges Guétary i Luis Mariano.

Moustaki został przedstawiony Édith Piaf pod koniec lat 50. przez przyjaciela, którego pochwały pod adresem młodego autora były tak entuzjastyczne, że Piaf, będąca wówczas u szczytu sławy, poprosiła z pewnym sarkazmem o usłyszenie jego najlepszych utworów. „Wziąłem gitarę i wypadłem żałośnie. Ale coś musiało ją poruszyć. Poprosiła mnie, abym przyszedł obejrzeć jej występ tego samego wieczoru w sali koncertowej Olympia, a później pokazał jej piosenki, które przed chwilą zmasakrowałem”.

Wkrótce zaczął pisać piosenki dla Piaf, z których najsłynniejsza, „Milord” – opowiadająca o dziewczynie z niższej sfery, która zakochuje się w brytyjskim podróżniku z wyższych sfer – w 1960 roku dotarła do pierwszego miejsca na liście przebojów w Niemczech i 24. miejsca na brytyjskich listach w tym samym roku. Od tego czasu utwór ten był wykonywany przez wielu artystów, w tym Bobby'ego Darina i Cher.

Piaf była oczarowana muzyką Moustakiego, a także jego ogromnym urokiem. Podobało jej się, że jego kompozycje były nasycone jazzem i stylami wykraczającymi poza granice Francji. Moustaki i Piaf zostali kochankami i rozpoczęli związek, który gazeta „Libération” opisała jako rok „dewastującej, szalonej miłości”, podczas gdy prasa dzień po dniu śledziła „skandal z 'gigolo' i jego damą”.