Jacek Kaczmarski (Jacek Kaczmarski)

Jacek Marcin Kaczmarski (22 marca 1957, Warszawa – 10 kwietnia 2004, Gdańsk) był polskim piosenkarzem, singer-songwriterem, poetą i autorem.

Dzięki swojemu zaangażowaniu w walkę o wolną Polskę, niezależną od radzieckiej dominacji, Kaczmarski był przez wielu uważany za głos antykomunistycznego ruchu „Solidarność” w latach 80. Jego piosenki krytykowały panujący reżim i odwoływały się do polskiej tradycji patriotycznego oporu. Do dziś jest najbardziej znany z utworów protestacyjnych o tematyce społecznej i politycznej (m.in. „Mury”, „Obława”). Był jednak bardziej poetą niż piosenkarzem politycznym, a jego teksty nie straciły na znaczeniu po upadku Związku Radzieckiego i bloku komunistycznego.

Zadebiutował w 1977 roku na Festiwalu Piosenki Studenckiej, gdzie otrzymał pierwszą nagrodę za utwór „Obława”, oparty na piosence „Охота на волков” Władimira Wysockiego. W 1980 roku zdobył drugą nagrodę na Festiwalu w Opolu za „Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego”.

Kaczmarski zdecydował się na emigrację po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce w 1981 roku i nie mógł wrócić do kraju aż do 1990 roku. Od 1982 roku był redaktorem i dziennikarzem w Radiu Wolna Europa, gdzie prowadził własny program „Kwadrans z Jackiem Kaczmarskim”.

Po powrocie do Polski (następującym po obradach Okrągłego Stołu, które położyły kres rządom komunistycznym) koncertował po kraju wraz ze swoim przyjacielem i artystą Zbigniewem Łapińskim. Trasa ta została zarejestrowana i wydana jako album „Live”, który w 2001 roku otrzymał status złotej płyty. Wśród jego pozostałych albumów znalazły się m.in. „Mury”, „Nasza klasa”, „Raj”, „Muzeum”, „Pochwała łotrostwa” oraz „Wojna postu z karnawałem”. Jednak Kaczmarski szybko poczuł rozczarowanie kierunkiem przemian w Polsce po 1989 roku i ostatecznie wyemigrował do Australii.

Kaczmarski znany był nie tylko z politycznie motywowanych tekstów, ale także z charakterystycznej, dynamicznej – a wręcz agresywnej – gry na gitarze klasycznej oraz ekspresyjnego stylu wykonawczego. Głęboka wiedza nie tylko z zakresu historii Polski, ale i literatury klasycznej, pozwalała mu na tworzenie w piosenkach wielu wnikliwych powiązań między kulturami i epokami (na przykład „Powtórka z Odysei”, nawiązująca do „Odysei” Homera, czy „Lalka”, mistrzowskie uderzenie w samo sedno porywającej polskiej powieści). Często występował przed skrajnie różnymi odbiorcami: od grup przyjaciół w domach prywatnych, przez kluby studenckie, aż po duże sale koncertowe w Polsce, Europie i Ameryce.

Pod koniec lat 90. u Kaczmarskiego zdiagnozowano raka krtani (przypisywanego silnemu paleniu tytoniu). Artysty nie było stać na koszty leczenia, w związku z czym zorganizowano ogólnopolską zbiórkę funduszy. Jacek Kaczmarski, obawiając się nieodwracalnej utraty głosu, nie zgodził się jednak na standardową terapię onkologiczną, decydując się zamiast tego na metody alternatywne, takie jak vilcacora i sangre de drago oraz inne „naturalne” środki.

W 2002 roku zdiagnozowano u Kaczmarskiego raka krtani. Zmarł w 2004 roku w szpitalu w Gdańsku.