(André P. Brink)

André Philippus Brink OIS (29 maja 1935 – 6 lutego 2015) był południowoafrykańskim powieściopisarzem, eseistą i poetą. Pisał zarówno w języku afrikaans, jak i angielskim, a język angielski wykładał na Uniwersytecie w Kapsztadzie.

W latach 60. Brink, Ingrid Jonker, Etienne Leroux i Breyten Breytenbach byli kluczowymi postaciami znaczącego dysydenckiego ruchu intelektualnego i literackiego w języku afrikaans, znanego jako Die Sestigers („Sześćdziesięcioletni”). Pisarze ci dążyli do zapoznania Afrykanerów z literaturą światową, wykorzystania języka afrikaans do sprzeciwu wobec ekstremistycznego rządu Partii Narodowej, opartego na nacjonalizmie afrykanerskim i supremacji białych, a także do wprowadzenia do literatury w języku afrikaans modernizmu literackiego, postmodernizmu, realizmu magicznego i innych światowych trendów. O ile wczesne powieści André Brinka koncentrowały się przede wszystkim na jego osobistym sprzeciwie wobec apartheidu, o tyle jego późniejsza twórczość podejmowała nowe pytania dotyczące życia w RPA po zakończeniu rządów Partii Narodowej w 1994 roku.

Brink urodził się w Vrede, w prowincji Free State. Przeniósł się do Lydenburg, gdzie w 1952 roku ukończył szkołę średnią Hoërskool Lydenburg z siedmioma wyróżnieniami, będąc drugim uczniem z ówczesnego Transvaalu, któremu udało się osiągnąć taki wynik. Studiował literaturę w języku afrikaans na Uniwersytecie Potchefstroom w RPA. Wielka pasja do literatury zaprowadziła go do Francji w latach 1959–1961, gdzie na Uniwersytecie Sorbona w Paryżu uzyskał stopień naukowy z literatury porównawczej.

Podczas pobytu tam zetknął się z niezaprzeczalnym faktem, który na zawsze zmienił jego myślenie: czarnoskórzy studenci byli traktowani na równi z innymi. Po powrocie do RPA, wraz z powieściopisarzem Etienne'em Leroux i poetą Breytenem Breytenbachem, stał się jednym z najwybitniejszych młodych pisarzy afrykanerskich, którzy w swojej twórczości rzucili wyzwanie polityce apartheidu Partii Narodowej. Podczas drugiej podróży do Francji w latach 1967–1968 utwierdził swoje polityczne stanowisko przeciwko apartheidowi i zaczął pisać zarówno po afrikaans, jak i po angielsku, aby poszerzyć grono odbiorców i obejść cenzurę, z którą mierzył się wówczas w ojczyźnie.

Rzeczywiście, jego powieść Kennis van die aand (1973) była pierwszą książką w języku afrikaans zakazaną przez rząd RPA. André Brink przetłumaczył ją na angielski i opublikował za granicą pod tytułem Looking on Darkness. Było to jego pierwsze autotłumaczenie. Od tego czasu André Brink pisał swoje dzieła równolegle w języku angielskim i afrikaans. W 1975 roku uzyskał stopień doktora literatury na Uniwersytecie Rhodes.

W 2008 roku, w scenie przypominającej wątek z jego powieści A Chain of Voices, jego rodzinę dotknęła tragedia, gdy jego siostrzeniec Adri Brink został zamordowany na oczach żony i dzieci w ich domu w prowincji Gauteng.

Zmarł podczas lotu z Amsterdamu do RPA, wracając z Belgii, gdzie otrzymał doktorat honoris causa z francuskojęzycznego Université Catholique de Louvain. Był żonaty pięć razy. Syn Brinka, Anton Brink, jest artystą.

Źródło: Artykuł „André Brink” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.