(Dani Umpi)

Daniel Umpiérrez urodził się 1 listopada 1974 roku w Tacuarembó w Urugwaju. Jest jednym z najbardziej oryginalnych i prowokacyjnych artystów multidyscyplinarnych na współczesnej scenie Río de la Plata, swobodnie poruszającym się między literaturą, muzyką pop, sztukami wizualnymi a performansem.

Po ukończeniu studiów z zakresu nauk o komunikacji na Uniwersytecie Republiki w Montevideo, Umpi gwałtownie wkroczył na scenę kulturalną na początku lat 2000. W literaturze zapisał się jako świeży i nieskrępowany głos, tworząc takie powieści jak „Aún soltera” (2003), „Miss Tacuarembó” (2004) – która w 2010 roku została zekranizowana przez Martína Sastre’a z Natalią Oreiro w roli głównej –, „Sólo te quiero como amigo” (2006) oraz „Un poquito de amor verdadero” (2012). Jego styl łączy kulturę pop, melodramatyzm telenowel, estetykę kiczu oraz queerową autofikcję z lekkim, a zarazem ciętym tonem.

Równolegle rozwijał płodną karierę muzyczną w nurcie electropopu i muzyki tanecznej, debiutując albumem „Perfecto” (2005), a później wydając takie prace jak „Dramática” (z Adriánem Soizą, 2009), „Mormazo” (2011) i „Lechiguanas” (2017), z których wszystkie charakteryzują się konfesyjnymi tekstami, ironią i tanecznymi rytmami. Jako artysta wizualny wystawiał kolaże, prace tekstylne i performanse w galeriach i muzeach w Ameryce Łacińskiej, Stanach Zjednoczonych i Europie, konsekwentnie badając napięcia między sławą, tożsamością, religią a konsumpcjonizmem. Dzięki swojej radykalnej autentyczności pozostaje kluczową postacią w regionalnej sztuce queer i popowej awangardzie.