(Daniel Bensaïd)

Daniel Bensaïd (25 marca 1946 – 12 stycznia 2010) był filozofem i przywódcą ruchu trockiistowskiego we Francji. Stał się jedną z czołowych postaci buntu studenckiego z 1968 roku, studiując na Uniwersytecie Paryża X w Nanterre.

Bensaïd urodził się w Tuluzie we Francji; jego ojciec był Żydem sefardyjskim z Algierii, który przeniósł się z Oranu – gdzie poznał matkę Bensaïda – do Tuluzy w czasach rządów Vichy. W odpowiedzi na masakrę Algierczyków w paryskiej dzielnicy Charonne 8 lutego 1962 roku, Bensaïd wstąpił do Związku Studentów Komunistycznych. Zirytowany partyjną ortodoksją szybko stał się częścią lewicowej opozycji wewnątrz związku i znalazł się wśród dysydentów usuniętych z partii w 1966 roku.

W 1966 roku Bensaïd rozpoczął studia w École normale supérieure de Saint-Cloud, gdzie pomógł założyć Jeunesse Communiste Révolutionnaire (Rewolucyjną Młodzież Komunistyczną), z której później powstała Ligue Communiste Révolutionnaire (LCR – Rewolucyjna Liga Komunistyczna). Wspólnie z Danielem Cohn-Benditem współzałożył Mouvement du 22 Mars (Ruch 22 Marca), który brał udział w protestach maja 1968 roku we Francji.

Bensaïd został czołowym teoretykiem LCR oraz Zjednoczonego Sekretariatu Czwartej Międzynarodówki, a także profesorem filozofii na Uniwersytecie Paryża-VIII. Był również członkiem International Institute for Research and Education. Po jego śmierci Tariq Ali opisał go jako „czołowego marksistowskiego intelektualistę publicznego we Francji, bardzo pożądanego w programach dyskusyjnych, piszącego eseje i recenzje w „Le Monde” i „Libération””. Bensaïd był znany ze studiów nad twórczością Waltera Benjamina i Karola Marksa oraz z niedawnej analizy francuskiego postmodernizmu.

Zmarł na raka 12 stycznia 2010 roku w wieku 63 lat, będącego wynikiem skutków ubocznych leków stosowanych w leczeniu AIDS, na który chorował przez poprzednie 16 lat.

Bensaïd i nurt trockiizmu reprezentowany przez Zjednoczony Sekretariat Czwartej Międzynarodówki stali się celem ataków ze strony bardziej ortodoksyjnych trockiistów za promowaną przez nich strategię wchodzenia w „nowe ruchy społeczne”; w szczególności za postrzeganie reformy i rewolucji jako fałszywej dychotomii oraz proponowanie tworzenia „szerokich partii” zamiast partii tradycyjnego typu leninowskiego. W jednej z takich krytyk Luke Cooper zarzucił Bensaïdowi argumentację, że – w określonych, specyficznych okolicznościach – dopuszczalne może być wejście do rządu kapitalistycznego i próba wykorzystania istniejącego państwa jako instrumentu rewolucyjnej transformacji. Bensaïd debatował na temat strategii rewolucyjnej również z innymi członkami Czwartej Międzynarodówki oraz z sekretarzem międzynarodowym brytyjskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej, Alexem Callinicosem.

Źródło: Artykuł „Daniel Bensaïd” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.